Những bước chân không để học sinh rời lớp

THANH HÓA — Thầy cô Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Trung Lý kiên trì tìm đến từng gia đình học sinh có nguy cơ bỏ học, giúp đa số các em ở bản Tà Cóm trở lại trường.

Đầu tháng 8/2026, những giáo viên của Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Trung Lý lại vượt sông Mã, đi xe máy rồi băng rừng, vượt núi để vào các bản xa vận động học sinh sau kỳ nghỉ hè. Riêng bản Tà Cóm, nơi cách trung tâm xã Trung Lý gần 50km, đường đi nhiều đoạn trơn trượt, chênh vênh và có nguy cơ sạt lở.

Mùa mưa khiến hành trình vào các bản Xa Lao, Pá Quăn, Tà Cóm thêm khó khăn. Nước từ thượng nguồn đổ về làm sông Mã dâng cao, trong khi nhiều đoạn đường bị chia cắt bởi địa hình hiểm trở.

Trên đường vào Tà Cóm, thầy Nguyễn Văn Cương và thầy Đỗ Viết Hoàng mang theo áo mưa, gậy tre và lần lượt tìm đến nhà những học sinh có nguy cơ nghỉ học. Thầy Cương cho biết: “Tà Cóm là bản xa nhất, cách trung tâm xã Trung Lý gần 50km. Để vào được đây, chúng tôi phải vượt sông Mã, đi xe máy, lội bộ băng rừng, vượt núi, tìm đến từng nhà học sinh có nguy cơ bỏ học để vận động các em trở lại lớp. Hoàn cảnh học sinh vùng cao khác dưới xuôi, nên nhiều khi khó khăn về đường sá không gian nan bằng việc đả thông tư tưởng cho phụ huynh”.

Những chuyến đi ấy không chỉ là việc đến tận nhà thông báo lịch học. Các thầy cô phải tìm hiểu nguyên nhân khiến học sinh nghỉ học, từ chuyện gia đình thiếu người chăm sóc, phải theo bố mẹ lên nương đến những biến cố khiến các em sớm phải tự lo cuộc sống.

Thầy Đỗ Viết Hoàng nhớ năm học 2025-2026, bản Tà Cóm có 8 nữ sinh từ lớp 6 đến lớp 9 bỏ học. Khi tìm đến từng gia đình, giáo viên nhận ra mỗi trường hợp lại có một hoàn cảnh riêng; có em phải theo cha mẹ làm nương, có em có bố vướng vòng lao lý, mẹ đi lấy chồng hoặc làm ăn xa.

“Học sinh nghỉ học và có ý định nghỉ học vì nhiều lý do khác nhau. Khi trực tiếp đến nhà, chứng kiến hoàn cảnh của các em, tôi mới hiểu những khó khăn mà học sinh của mình đang trải qua. Có em phải lựa chọn giữa tiếp tục đến trường và ở nhà phụ giúp bố mẹ. Xót lắm” – thầy Hoàng chia sẻ.

Sau nhiều lần trò chuyện, giải thích và vận động, 7 trong số 8 nữ sinh đã đồng ý trở lại trường trong năm học 2026-2027. Con số này là kết quả của những cuộc gặp được thực hiện ngay tại gia đình, nơi giáo viên có thể cùng phụ huynh nhìn lại việc học của các em và những lựa chọn phía trước.

Đầu tháng 8, cô giáo Phạm Hà Huyền My cũng được Ban Giám hiệu phân công vào bản Pá Quăn vận động học sinh trở lại lớp. “Càng đến với học sinh, tôi càng thấu hiểu phía sau mỗi bước chân đến lớp là một câu chuyện, một hoàn cảnh và những ước mơ giản dị nhưng đủ lớn lao để thay đổi một cuộc đời” – cô My chia sẻ.

Ở những bản vùng cao, nhiều học sinh còn nhỏ nhưng đã phải phụ giúp gia đình việc nhà, việc nương rẫy. Vì vậy, với giáo viên Trung Lý, việc vận động các em trở lại trường bắt đầu từ việc hiểu hoàn cảnh của từng gia đình, sau đó cùng phụ huynh tìm cách để việc học có thể tiếp tục.

Ông Nguyễn Duy Thủy, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Trung Lý, cho biết hành trình vận động học sinh sau mỗi kỳ nghỉ hè không đơn giản, có trường hợp giáo viên phải đến một gia đình nhiều lần mới thuyết phục được học sinh quay lại lớp. Với những em khó khăn, nhà trường tìm cách hỗ trợ cả vật chất và tinh thần để các em có thêm điều kiện tiếp tục học tập.

Hiện Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Trung Lý có 569 học sinh, được tổ chức thành 13 lớp. Trước mỗi năm học, nhà trường rà soát từng trường hợp, tập trung vào những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, có nguy cơ bỏ học hoặc chưa trở lại trường sau kỳ nghỉ hè.

Khi danh sách cần vận động được xác định, giáo viên lại lên đường đến từng bản, từng gia đình. Việc làm này được duy trì hằng năm, với mục tiêu không để học sinh vì hoàn cảnh gia đình mà rời khỏi lớp học.

“Đối với những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, nhà trường luôn chủ động tìm giải pháp hỗ trợ từ sách vở, đồ dùng học tập đến những nhu yếu phẩm cần thiết nhằm giúp gia đình các em giảm bớt gánh nặng về kinh tế. Hơn tất cả, chúng tôi luôn mong muốn tạo thêm cơ hội để các em thay đổi tương lai” – ông Thủy nói.

Kim Yến (tổng hợp)