Nghiên cứu công bố trên European Heart Journal cho thấy người chủ yếu uống cà phê vào buổi sáng có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân và bệnh tim mạch thấp hơn so với người không uống.
- Mía không chỉ để ép nước khi nông dân đổi cách làm
- “Tiêm chủng thông tin” giúp người dân nhận diện bẫy lừa đảo
- Dưới chân Tam Đảo, nương chè Cầu Đá mở lối du lịch
Dữ liệu được phân tích từ 40.725 người trưởng thành tại Mỹ trong khoảng 10 năm, qua đó ghi nhận nhóm uống cà phê chủ yếu trước buổi trưa có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn 16% và tử vong do bệnh tim mạch thấp hơn 31%. Thời điểm buổi sáng cũng có thể phù hợp với hệ tiêu hóa vì cà phê kích thích nhu động đại tràng, nhưng người nhạy cảm với caffeine nên dùng cùng hoặc sau bữa sáng để hạn chế khó chịu.
Cà phê chứa caffeine, polyphenol và nhiều hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học, trong đó có các chất chống oxy hóa được nghiên cứu về tác động đối với tim mạch và hệ tiêu hóa. Uống ở mức vừa phải được liên hệ với nguy cơ mắc bệnh tim mạch thấp hơn, đồng thời có mối liên quan với nguy cơ suy tim và rung nhĩ thấp hơn.
Caffeine có thể làm huyết áp tăng tạm thời ở một số người, nhưng uống cà phê vừa phải nhìn chung không được cho là làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Tuy nhiên, lượng dùng không phải yếu tố duy nhất cần lưu ý, bởi cách pha cà phê cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.
Cà phê không qua lọc, như loại pha bằng bình French press hoặc theo kiểu Thổ Nhĩ Kỳ, chứa cafestol và kahweol. Hai hợp chất này có thể làm tăng cholesterol LDL, vì vậy lợi ích của cà phê không đồng nghĩa với việc uống càng nhiều càng tốt.
Với hệ tiêu hóa, cà phê có thể kích thích nhu động đại tràng và khiến nhiều người nhanh chóng có cảm giác muốn đi ngoài. Tác động này có thể liên quan đến phản xạ dạ dày – đại tràng, khi thức ăn hoặc đồ uống đi vào dạ dày kích thích đại tràng co bóp.
Tác dụng trên đại tràng không chỉ xuất hiện ở cà phê có caffeine, bởi một số nghiên cứu cho thấy cà phê không caffeine cũng có thể thúc đẩy hoạt động của đại tràng. Dù vậy, caffeine thường tạo tác động mạnh hơn đối với quá trình này.
Buổi sáng được xem là thời điểm phù hợp nếu muốn tận dụng tác động kích thích nhu động ruột của cà phê. Sau khi thức dậy, hoạt động của đại tràng vốn có xu hướng tăng, đặc biệt sau bữa sáng, nên cà phê có thể thúc đẩy thêm nhu cầu đi tiêu.
Ngược lại, uống cà phê khi bụng đói có thể khiến một số người đầy hơi hoặc khó chịu. Với những trường hợp này, việc dùng cà phê cùng hoặc sau bữa sáng có thể giúp hạn chế cảm giác không thoải mái.
Về tim mạch, một nghiên cứu công bố năm 2025 trên European Heart Journal đã phân tích dữ liệu của 40.725 người trưởng thành tại Mỹ trong khoảng 10 năm. Khoảng 36% số người tham gia chủ yếu uống cà phê trước buổi trưa, 16% uống trong cả ngày và 48% không uống cà phê.
So với nhóm không uống, những người chủ yếu uống cà phê vào buổi sáng có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn 16% và nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch thấp hơn 31%. Trong khi đó, nhóm uống cà phê xuyên suốt cả ngày không ghi nhận mức giảm nguy cơ tương tự.
Các nhà nghiên cứu cho rằng uống cà phê vào cuối ngày có thể tác động đến hormone melatonin, từ đó làm gián đoạn nhịp sinh học và giấc ngủ. Giấc ngủ có vai trò đối với sức khỏe tim mạch, bởi huyết áp thường giảm khi ngủ và rối loạn giấc ngủ có thể khiến huyết áp duy trì ở mức cao lâu hơn.
Vì vậy, người có thói quen uống cà phê vào buổi chiều cần chú ý khoảng cách với giờ ngủ và có thể cân nhắc dùng cà phê ít nhất khoảng 9 giờ trước khi đi ngủ. Khoảng thời gian này không giống nhau ở mọi người; người nhạy cảm với caffeine, thường khó ngủ hoặc hay tỉnh giấc ban đêm có thể cần ngừng uống sớm hơn.
Một số nghiên cứu được Verywell Health dẫn lại ghi nhận lợi ích ở mức khoảng 3-5 cốc cà phê mỗi ngày, nhưng con số này không nên được xem là khuyến nghị chung cho tất cả mọi người. Với người khỏe mạnh và dung nạp caffeine tốt, uống cà phê vào buổi sáng, hạn chế thêm nhiều đường và tránh dùng quá gần giờ ngủ là cách duy trì thói quen mà vẫn giảm những tác động không mong muốn.
Mộc Linh (tổng hợp)
