Nguồn thu ERPA đến với 11 cộng đồng giữ rừng ở Nghệ An

UBND tỉnh đã phê duyệt danh sách 11 cộng đồng dân cư được hưởng nguồn thu ERPA năm 2026, hướng khoản chi trả đến những người trực tiếp quản lý, bảo vệ gần 12.000ha rừng phòng hộ Tây Nam Nghệ An.

Quyết định số 3920/QĐ-UBND được UBND tỉnh Nghệ An ban hành ngày 28/8/2026, sau 6 tháng đánh giá diện tích rừng và mức độ đóng góp của các cộng đồng. Nguồn thu được phân bổ từ khoản chi trả giảm phát thải khí nhà kính vùng Bắc Trung Bộ (ERPA) bổ sung năm 2025.

Ban quản lý rừng phòng hộ Tây Nam Nghệ An là đơn vị chủ trì lập kế hoạch, trình UBND tỉnh xem xét sau quá trình đánh giá. Khác với các nguồn hỗ trợ phát triển thông thường, khoản thu ERPA được xác định dựa trên số liệu giảm phát thải khí nhà kính thực tế, được đo đạc và kiểm định bởi các tổ chức quốc tế độc lập.

11 cộng đồng được hưởng lợi chủ yếu là người dân tộc Thái, Mường sinh sống tại các vùng núi sâu. Danh sách gồm xóm Khe Thần, xã Nghĩa Đồng; xóm Nghĩa Trung, xã Giai Xuân; xóm Đồng Tâm, bản Minh Trung, bản Thái Minh thuộc xã Tiên Đồng; bản Vều 1, bản Vều 2, xã Anh Sơn; các thôn Vĩnh Sơn 1, Tào Sơn 3, Tào Sơn 4, xã Anh Sơn Đông và bản Đông Thọ, xã Thành Bình Thọ.

Phần diện tích rừng phòng hộ Tây Nam được đưa vào danh sách hưởng lợi gần 12.000ha, gắn với công việc quản lý và bảo vệ rừng của các cộng đồng. Tại bản Vều 1 và Vều 2, người dân sống trong vùng đệm xanh của Vườn quốc gia Pù Mát và đã thực hiện các quy định bảo vệ rừng trong hơn 15 năm, không khai thác gỗ thương mại, không phát nương làm rẫy gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái.

Cùng với việc phê duyệt danh sách, UBND tỉnh Nghệ An giao Ban quản lý rừng phòng hộ Tây Nam Nghệ An xây dựng kế hoạch tài chính năm 2026, trong đó xác định số tiền từng cộng đồng được nhận và mục tiêu sử dụng nguồn vốn. Những nội dung này phải được công khai tại trụ sở UBND các xã và trên cổng thông tin điện tử để người dân theo dõi, giám sát.

Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng được giao chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan kiểm tra việc quản lý, sử dụng nguồn tiền và việc thực hiện các hoạt động của các đối tượng hưởng lợi theo quy định. Cách phân bổ này đưa nguồn thu từ kết quả giảm phát thải đến gần hơn với những cộng đồng đang thực hiện công việc giữ rừng.

ERPA được hình thành từ thỏa thuận ký tháng 10/2020 giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trước đây là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, với Ngân hàng Tái thiết và Phát triển quốc tế (IBRD), đơn vị nhận ủy thác của Quỹ Đối tác carbon lâm nghiệp (FCPF). Cơ chế này hỗ trợ các nước đang phát triển giảm phát thải từ phá rừng và suy thoái rừng thông qua chương trình REDD+.

Theo nguyên tắc của cơ chế, địa phương bảo vệ rừng và giảm được lượng phát thải khí nhà kính sẽ nhận tiền tương ứng với lượng carbon mà rừng lưu giữ, thông qua giao dịch tín dụng carbon trên thị trường quốc tế. Năm 2025, Nghệ An có hơn 34.500 chủ rừng là hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư quản lý gần 200.000ha rừng được hưởng nguồn thu ERPA bổ sung, với tổng vốn hơn 120 tỷ đồng phân bổ cho các vùng trồng và bảo vệ rừng hiệu quả trên toàn tỉnh.

Với quyết định mới, nguồn thu ERPA tiếp tục được phân bổ tới các cộng đồng trực tiếp giữ rừng ở khu vực Tây Nam Nghệ An. Khoản tiền đi cùng yêu cầu công khai và kiểm tra việc sử dụng, để kết quả bảo vệ rừng được ghi nhận không chỉ bằng diện tích được duy trì mà còn bằng phần lợi ích đến với những người đang làm công việc đó.

Nguyễn Liên (tổng hợp)