Khuyến nông đưa nông dân gần hơn với thị trường

Thái Nguyên – Hệ thống khuyến nông đang đồng hành cùng nông dân từ kỹ thuật, tổ chức sản xuất đến kết nối tiêu thụ, qua đó giúp nhiều mô hình nâng quy mô và giá trị sản phẩm.

Hoạt động khuyến nông hiện không chỉ dừng ở xây dựng mô hình trình diễn mà còn bao gồm chuyển giao công nghệ, tập huấn, truyền thông và hỗ trợ người dân tiếp cận thị trường. Ngày 02/9/2026, Bnews/TTXVN cho biết những mô hình triển khai tại Thái Nguyên cho thấy cách làm này đang góp phần chuyển tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp.

Theo PGS.TS Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, đồng hành với người sản xuất là trọng trách hàng đầu của lực lượng khuyến nông. Việc cùng làm, cùng điều chỉnh với nông dân được xem là điều kiện để từng bước hình thành đội ngũ nông dân chuyên nghiệp.

Từ khâu áp dụng kỹ thuật đến tổ chức sản xuất và tìm đầu ra, khuyến nông hỗ trợ người dân giảm chi phí, tăng thu nhập, kiểm soát dịch bệnh và bảo vệ môi trường sinh thái. Cách tiếp cận này cũng đặt ra một câu hỏi khác cho mỗi mô hình: sản xuất cho ai và thị trường ở đâu?

Để hạn chế tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, lực lượng khuyến nông cộng đồng tập hợp người dân vào tổ hợp tác, hợp tác xã, đồng thời kết nối doanh nghiệp và đối tác tiêu thụ ngay từ khi lập kế hoạch. Sản phẩm vì thế được định hướng theo nhu cầu của thị trường thay vì chỉ bắt đầu từ khả năng sản xuất của từng hộ.

Tại Thái Nguyên, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã tổ chức các hoạt động truyền thông, giới thiệu nhiều mô hình thuộc dự án khuyến nông Trung ương trong lĩnh vực chăn nuôi. Trong đó có sản xuất theo hướng tuần hoàn, nuôi gà H’Mông để phát triển thương hiệu gà đặc sản xương đen, thịt đen và nuôi lợn bản địa như lợn Hương, lợn thịt trà xanh nhằm tạo vùng nguyên liệu cho sản phẩm OCOP.

Một trong những mô hình được triển khai là xây dựng quy trình nuôi lợn thịt bằng thức ăn tự nhiên có bổ sung nguyên liệu chè xanh Thái Nguyên. Mục tiêu của cách làm này là đưa sản phẩm từ quy mô thử nghiệm đến xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và nâng giá trị cho người chăn nuôi.

Sau khi dự án hoàn thành, hộ chăn nuôi của bà Nguyễn Thị Liễu đã phát triển thành HTX Toàn Liễu với 7 hộ tham gia, quy mô gần 1.000 con lợn thịt. Chuỗi liên kết của HTX gồm giết mổ tại Lò mổ Hương Nguyên Thịnh, xã Tân Cương; chế biến sản phẩm tại cửa hàng của HTX ở xóm Thịnh, xã Tân Cương và tiêu thụ tại cửa hàng HTX Toàn Liễu ở xã Tân Cương, HTX Bắc Nguyên ở phường Phan Đình Phùng và Siêu thị Anh Chi Mart tại chung cư Tiến Bộ, phường Quan Triều.

Bà Nguyễn Thị Liễu cho biết việc bổ sung bột chè xanh vào quy trình chăn nuôi giúp lợn hạn chế tối đa dịch bệnh và không phải sử dụng kháng sinh. Lợn lớn nhanh, ăn khỏe, có độ nạc cao; HTX Toàn Liễu cũng đã hoàn thiện hồ sơ đăng ký sản phẩm thịt lợn trà xanh đạt OCOP 3 sao của tỉnh Thái Nguyên.

Theo ông Hoàng Công Hợp, cán bộ Trung tâm Khuyến nông và Môi trường tỉnh Thái Nguyên, mô hình lợn trà xanh trước hết phải đáp ứng các yêu cầu về chăn nuôi an toàn sinh học. Chuồng trại cần thông thoáng, sạch sẽ và được bố trí khoa học; con giống phải rõ nguồn gốc, khỏe mạnh, được tiêm phòng đầy đủ, trong khi thức ăn và nước uống phải được kiểm soát, không sử dụng nguyên liệu ẩm mốc hoặc chứa hóa chất cấm.

Việc vệ sinh chuồng trại được thực hiện hằng ngày, khử trùng theo định kỳ và quản lý chất thải để hạn chế ảnh hưởng đến môi trường. Khi phối trộn thức ăn có bổ sung bột lá chè xanh, người nuôi cũng phải thực hiện đúng tỷ lệ theo công thức.

“Các hợp chất sinh học tự nhiên trong chè xanh có tác dụng tích cực đến quá trình trao đổi chất của vật nuôi. Quan trọng nhất, sản phẩm thịt phải bảo đảm các tiêu chí về an toàn thực phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường”, ông Hợp cho biết.

Theo bà Trần Thị Luyến, thời gian đầu các hộ còn băn khoăn vì đây là hướng chăn nuôi mới, nhưng quá trình thử nghiệm cho thấy lợn ăn khỏe, ít bệnh, thịt săn chắc và có hương vị khác với cách nuôi thông thường. Mô hình bước đầu cho thấy hiệu quả ở cả chất lượng thịt và khả năng thích nghi của vật nuôi.

Chất lượng thịt lợn trà xanh cũng được đánh giá qua phân tích khoa học trên cả lợn đen bản địa và lợn ngoại thương phẩm. Kết quả cho thấy việc bổ sung chè xanh giúp giảm tỷ lệ mỡ, đồng thời tăng độ đỏ và khả năng giữ nước của thịt.

Những kết quả này có ý nghĩa khi người tiêu dùng ngày càng chú ý đến nguồn gốc, quy trình sản xuất và độ an toàn của thực phẩm. Khi sản phẩm được kiểm soát từ con giống, thức ăn, chăm sóc đến giết mổ, câu chuyện về giá trị của thịt không còn chỉ nằm ở sản lượng.

Sự đồng hành của hệ thống khuyến nông cũng giúp nhiều hộ dân tại Thái Nguyên mở rộng sản xuất và tự đầu tư với quy mô lớn hơn nhiều lần mức hỗ trợ ban đầu của Nhà nước. Mô hình nuôi lợn Hương sử dụng bột trà xanh trong khẩu phần thức ăn còn cho thấy khả năng kết hợp sản phẩm chăn nuôi với đặc sản trà xanh Thái Nguyên để tạo dấu ấn riêng.

Nông nghiệp Việt Nam đang chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, từ chú trọng sản lượng sang gia tăng giá trị và tăng trưởng xanh. Trong quá trình đó, lực lượng khuyến nông tiếp tục giữ vai trò hướng dẫn, kết nối và đồng hành để người nông dân thay đổi cách làm, tổ chức sản xuất tốt hơn và tiếp cận thị trường.

Minh Tuấn (tổng hợp)