Thị trường thiết bị sử dụng tia X, bức xạ ion hóa và máy CT tại Việt Nam tăng mạnh trong những năm gần đây, trong bối cảnh vụ án Công ty Việt Mỹ đang được mở rộng điều tra.
- Khởi tố vụ khai thác trái phép 10 ha rừng Khuổi Khinh
- Công an Hải Phòng bắt giữ bị can trốn truy nã suốt 24 năm
- Từ vụ án ma túy, nam thanh niên quan hệ với người chưa đủ 16 tuổi
Số liệu của Cục Hải quan, Bộ Tài chính cho thấy kim ngạch nhập khẩu một số nhóm thiết bị y tế sử dụng tia X và bức xạ ion hóa tăng nhanh. Năm 2025, tổng kim ngạch của 3 mã HS được thống kê đạt 140,3 triệu USD, gấp 4,6 lần năm 2022.
Đáng chú ý, máy chụp cắt lớp vi tính (CT) có kim ngạch nhập khẩu lớn nhất trong nhóm này. Cùng với đó, các thiết bị sử dụng bức xạ phục vụ y tế, phẫu thuật, nha khoa và thú y cũng ghi nhận mức tăng đáng kể.
Nhập khẩu máy CT tăng gần 3,5 lần
Theo số liệu Cục Hải quan cung cấp, 3 mã HS gồm 9022.12.00, 9022.21.00 và 9022.90 có tổng kim ngạch nhập khẩu tăng từ 30,5 triệu USD năm 2022 lên 140,3 triệu USD năm 2025.
Trong đó, mã HS 9022.12.00 là máy chụp cắt lớp vi tính (CT). Kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này tăng từ 20,4 triệu USD năm 2022 lên 71,2 triệu USD năm 2025, tương đương mức tăng gần 3,5 lần.
Riêng năm 2025, máy CT có xuất xứ từ Đức và Trung Quốc dẫn đầu, lần lượt đạt 17,8 triệu USD và 17,7 triệu USD. Mỹ đứng tiếp theo với 16,3 triệu USD, Nhật Bản hơn 10 triệu USD và Israel 5,8 triệu USD.
Một nhóm khác là thiết bị sử dụng tia alpha, beta, gamma hoặc bức xạ ion hóa khác cho mục đích y tế, phẫu thuật, nha khoa và thú y, thuộc mã HS 9022.21.00.
Năm 2025, kim ngạch nhập khẩu nhóm này đạt 43,9 triệu USD, gấp khoảng 2,6 lần năm 2024 và gần 16 lần năm 2022. Hàng có xuất xứ Anh chiếm gần 28 triệu USD, tương đương gần 64% kim ngạch của mã hàng này. Hàng xuất xứ Mỹ đạt 7,07 triệu USD.
Đối với mã HS 9022.90, gồm các thiết bị sử dụng tia X hoặc bức xạ ion hóa khác cùng bộ phận, phụ kiện, kim ngạch nhập khẩu tăng từ 7,3 triệu USD năm 2022 lên 25,2 triệu USD năm 2025, cao gấp khoảng 3,4 lần.
Các mặt hàng thuộc nhóm này trong năm 2025 chủ yếu có xuất xứ từ Đức, Anh, Canada, Trung Quốc và Mỹ.
Tuy nhiên, trong 8 tháng năm 2026, tổng kim ngạch nhập khẩu của 3 nhóm trên giảm còn gần 62,9 triệu USD, thấp hơn khoảng 16,8% so với cùng kỳ năm trước. Mức giảm chủ yếu đến từ hai mã hàng còn lại, trong khi nhập khẩu máy CT vẫn tăng.
Nhóm thiết bị tia X đạt hơn 225 triệu USD
Nếu mở rộng phạm vi sang các nhóm hàng thuộc HS 9022, gồm thiết bị sử dụng tia X hoặc bức xạ ion hóa cùng bộ phận, phụ kiện liên quan, số liệu hải quan cho thấy quy mô thị trường còn lớn hơn.
Năm 2025, mã HS 9022.19.90, gồm thiết bị sử dụng tia X khác thuộc nhóm dùng cho mục đích khác, có kim ngạch nhập khẩu 107,2 triệu USD, đứng đầu trong các nhóm được thống kê.
Tiếp theo là mã HS 9022.12.00 với 71,1 triệu USD và mã HS 9022.14.00, gồm thiết bị sử dụng tia X khác dùng trong y tế, phẫu thuật hoặc thú y, với 47,2 triệu USD.
Tổng trị giá nhập khẩu của 3 mã này đạt 225,6 triệu USD trong năm 2025, cao gấp khoảng 3,5 lần so với năm 2022.
Những con số trên cho thấy thị trường nhập khẩu thiết bị sử dụng tia X, bức xạ ion hóa và các thiết bị liên quan đã mở rộng đáng kể trong vài năm qua.
Đây cũng là nhóm hàng được chú ý trong bối cảnh Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đang điều tra vụ án xảy ra tại Công ty Cổ phần Đầu tư Y tế Việt Mỹ cùng các đơn vị liên quan.
Vụ Công ty Việt Mỹ được mở rộng điều tra
Ngày 24/7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố vụ án về các tội “Buôn lậu” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Công ty Việt Mỹ cùng các đơn vị liên quan.
Cùng thời điểm, ông Bùi Chân Phương, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị; ông Hà Văn Nam, Giám đốc và bà Trần Thị Hồng Hạnh, phụ trách kế toán Công ty Việt Mỹ, bị khởi tố, tạm giam.
Theo kết quả điều tra bước đầu được Bộ Công an công bố, ông Phương thành lập và điều hành 3 công ty tại Việt Nam, 5 công ty tại Singapore và 3 công ty tại Hồng Kông. Các doanh nghiệp này được sử dụng để mua đi, bán lại, nâng giá thiết bị y tế và thuốc trước khi nhập khẩu về Việt Nam.
Cơ quan điều tra cũng xác định có việc khai báo gian dối đối với một số thiết bị khác, được khai là hàng đi kèm thiết bị chính để nhập khẩu.
Trong giai đoạn 2018-2026, Công ty Việt Mỹ tham gia 276 gói thầu tại các bệnh viện và trúng 246 gói. Tổng giá trị các gói thầu trúng khoảng 5.947 tỷ đồng.
Các thiết bị mà doanh nghiệp cung cấp cho bệnh viện gồm máy gia tốc tuyến tính, hệ thống xạ phẫu Gamma Knife, hệ thống Cyclotron, máy PET/CT, máy CT mô phỏng và nguồn phóng xạ, cùng linh kiện, dịch vụ bảo trì, sửa chữa.
Ngày 2/9, Cơ quan Cảnh sát điều tra khởi tố ông Trần Văn Thuấn, khi đó là Thứ trưởng Bộ Y tế, về tội “Nhận hối lộ”.
Ngày 3/9 và 10/9, cơ quan điều tra tiếp tục khởi tố, bắt tạm giam ông Nguyễn Huy Ngọc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ và ông Lê Đình Thanh Sơn, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.
Đến ngày 17/9, vụ án với 3 tội danh gồm “Buôn lậu”, “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “Nhận hối lộ” được đưa vào diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo.
Thiên An (tổng hợp)
