Tại Thái Nguyên, ngành nông nghiệp cùng người dân đang từng bước chuyển đổi phương thức canh tác theo hướng an toàn, thân thiện với môi trường, tạo nền tảng cho những mùa vụ ổn định và bền vững.
- Nâng cao vị thế thương hiệu trà địa phương trên thị trường trong nước và thế giới.
- Bánh ram ít giữ hương vị riêng trong ẩm thực Huế
- Người đàn ông 36 tuổi đi lạc từ Hưng Yên vào Thanh Hóa
Vụ mùa năm 2026, toàn tỉnh gieo cấy 50.880ha lúa, đạt 100% kế hoạch, với sản lượng ước đạt 263 nghìn tấn. Trên đồng ruộng, những chiếc máy gặt hoạt động liên tục, trong khi nhiều hộ dân đã chuyển sang sử dụng phân bón hữu cơ, xử lý phụ phẩm bằng chế phẩm sinh học và lựa chọn giống lúa chất lượng cao.
Những ngày cuối tháng 10, lúa chín trải dài trên các cánh đồng. Sau thời gian chăm sóc, người nông dân bắt đầu thu hoạch, vận chuyển thóc về nhà phơi dưới nắng. Những bao thóc đầy được đưa ra khỏi ruộng, khép lại một vụ sản xuất với nhiều thay đổi trong cách làm nông nghiệp.
Điểm đáng chú ý của vụ mùa năm nay là sự mở rộng các mô hình sản xuất lúa theo hướng sạch, xanh tại nhiều địa phương. Không chỉ hướng tới nâng cao năng suất, những mô hình này còn giúp người dân thay đổi tập quán canh tác, giảm phụ thuộc vào vật tư hóa học và chú trọng hơn đến sức khỏe đất, môi trường cũng như người trực tiếp sản xuất.
Đồng chí Nguyễn Tá, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, cho biết một trong những mô hình tiêu biểu là sản xuất lúa sử dụng phân bón hữu cơ theo hướng phát thải thấp, tăng trưởng xanh, kết hợp quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp và xử lý phụ phẩm nông nghiệp. Mô hình được triển khai tại các xã Quang Sơn, Phượng Tiến, An Khánh và Phú Lạc, với tổng diện tích 220ha, thu hút hơn 1.100 hộ dân tham gia.
Việc sử dụng phân bón hữu cơ kết hợp quy trình quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp giúp người trồng lúa cải thiện điều kiện sinh trưởng của cây, đồng thời giảm lượng phân bón hóa học và số lần phun thuốc bảo vệ thực vật. Những thay đổi này không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe người lao động, người tiêu dùng mà còn giúp tiết kiệm chi phí sản xuất.
Trên những thửa ruộng tham gia mô hình tại xã Phú Lạc, chị Lê Thị Thảo nhận thấy sự thay đổi trong quá trình chăm sóc và phát triển của cây lúa. Chị chia sẻ: “Tham gia mô hình, chúng tôi nhận thấy việc sử dụng phân bón hữu cơ kết hợp quy trình quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM) giúp cây lúa phát triển tốt. Đất được bổ sung dưỡng chất tự nhiên, bộ rễ phát triển sâu, thân cây cứng cáp, tăng khả năng chống chịu sâu bệnh và những biến động bất thường của thời tiết. Nhờ đó, người dân hạn chế sử dụng phân bón hóa học, giảm số lần phun thuốc bảo vệ thực vật, bảo vệ sức khỏe người lao động và tiết kiệm chi phí sản xuất”.
Sau khi thu hoạch, rơm rạ không còn bị bỏ lại như một loại phụ phẩm đơn thuần mà được xử lý bằng chế phẩm sinh học ngay trên đồng ruộng. Quá trình này tạo nguồn mùn hữu cơ, góp phần cải tạo đất, tăng độ tơi xốp, giữ ẩm và hạn chế lượng khí nhà kính phát sinh trong sản xuất lúa nước.
Ở những địa bàn vùng cao, việc chuyển đổi phương thức canh tác cũng đang được thực hiện từng bước. Tại xã Ba Bể, mô hình sử dụng giống lúa chất lượng, áp dụng kỹ thuật sản xuất theo hướng hữu cơ được triển khai trên diện tích hơn 25ha, với sự tham gia của 115 hộ dân thuộc thôn Bản Cám và Đoàn Kết.
Dù mới làm quen với kỹ thuật sản xuất mới, các hộ dân đã chủ động thay đổi tập quán, giảm sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Thay vào đó, người trồng lúa quan tâm nhiều hơn đến việc cải tạo đất, lựa chọn vật tư đầu vào an toàn và áp dụng phương thức sản xuất thân thiện với môi trường.
Theo đồng chí Nguyễn Đức Dũng, Chủ tịch UBND xã Ba Bể, mô hình đang từng bước hình thành phương thức canh tác giảm đầu vào hóa học, tăng sử dụng vật tư hữu cơ, bảo vệ đất và môi trường, tiết kiệm tài nguyên, thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là cơ sở để địa phương tiếp tục phát triển sản xuất lúa xanh, an toàn và bền vững.
Cùng với những chuyển biến trong kỹ thuật canh tác, cơ giới hóa đang góp phần thay đổi nhịp lao động trên đồng ruộng. Tại xóm Đồng Đình, xã La Hiên, ông Lê Văn Minh phấn khởi khi chứng kiến những bông lúa nhiều hạt sau một vụ chăm sóc: “Vụ này lúa phát triển tốt, bông nhiều hạt, nông dân chúng tôi được mùa”.
Trên những thửa ruộng rộng, máy gặt lần lượt di chuyển, thu hoạch từng khóm lúa và đưa thóc vào bao. Nhờ máy móc, công việc vốn đòi hỏi nhiều nhân lực được rút ngắn đáng kể, người dân giảm bớt sức lao động và có thêm thời gian vận chuyển, phơi sấy nông sản sau thu hoạch.
Theo đồng chí Nguyễn Tá, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, toàn tỉnh đã hoàn thành gieo cấy 50.880ha lúa mùa, đạt 100% kế hoạch trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, sản lượng ước đạt 263 nghìn tấn. Khoảng 50% diện tích được gieo cấy bằng các giống lúa chất lượng cao, cho thấy định hướng sản xuất đang chuyển dần từ chú trọng sản lượng sang nâng cao chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển lúa hàng hóa.
Trong vụ mùa năm 2026, ngành Nông nghiệp còn triển khai đánh giá, khảo nghiệm các giống lúa mới như Bảo Hương 7 và WN305 để lựa chọn những giống phù hợp với điều kiện sinh trưởng, khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu tại địa phương. Cùng với đó, việc hướng dẫn nông dân rút ngắn thời gian làm đất và thực hiện quy trình sản xuất an toàn được chú trọng nhằm ứng phó với diễn biến thời tiết phức tạp, chuẩn bị điều kiện cho sản xuất vụ Đông.
Từ những cánh đồng ở vùng thuận lợi đến các thửa ruộng tại địa bàn vùng cao, thay đổi trong cách sản xuất đang hiện diện qua từng mùa vụ. Những bao thóc được đưa về nhà sau ngày thu hoạch không chỉ ghi nhận thành quả lao động mà còn cho thấy nỗ lực của người nông dân trong việc thích ứng với điều kiện sản xuất mới, gìn giữ đất đai và hướng tới những mùa vàng bền vững.
Minh Tuấn (Tổng hợp)
