Bằng Thành, tỉnh Thái Nguyên đang khai thác lợi thế đất đai, phát triển sản xuất, hỗ trợ vốn và mở rộng cơ hội việc làm để giúp người dân từng bước cải thiện thu nhập, hướng tới giảm nghèo bền vững.
- Những hàng người kiên nhẫn chờ đợi dưới nắng
- Giếng khoan ở Vĩnh Long bất ngờ phun nước thành cột cao 15m
- Việt Nam triển khai Scam Ready ASEAN, tăng kỹ năng chống lừa đảo số
Cách trung tâm tỉnh Thái Nguyên gần 200km, xã Bằng Thành có địa bàn rộng, giao thông còn nhiều trở ngại và phần lớn dân cư là đồng bào dân tộc thiểu số. Những khó khăn trong sản xuất, việc làm và tiếp cận dịch vụ xã hội khiến hành trình thoát nghèo của nhiều gia đình chưa dễ dàng.
Theo kết quả rà soát cuối năm 2025, địa phương có 850 hộ nghèo, chiếm 29,61% tổng số hộ và 460 hộ cận nghèo, tương ứng 16,02%. Từ thực tế đó, chính quyền xã đang triển khai các giải pháp dựa trên điều kiện của từng thôn, từng nhóm hộ và khả năng sản xuất tại chỗ.
Trên những thửa ruộng quen thuộc, người dân Bằng Thành bắt đầu thay đổi cách canh tác. Các giống cây có năng suất cao được đưa vào sản xuất, cùng với việc ứng dụng khoa học – kỹ thuật nhằm nâng hiệu quả sử dụng đất.
Toàn xã hiện có 506ha đất lúa, năng suất đạt khoảng 50 tạ/ha; năng suất ngô đạt 39 tạ/ha. Năm 2025, tổng sản lượng lương thực có hạt đạt gần 6.500 tấn, bình quân 483kg/người/năm. Đây là nguồn bảo đảm lương thực và tạo nền tảng để các hộ ổn định cuộc sống.
Một phần diện tích đất sản xuất kém hiệu quả cũng được chuyển sang những loại cây trồng khác. Gần 50ha đã được đưa vào trồng rau, cỏ voi, gừng, dâu tằm và cây ăn quả, góp phần đa dạng hóa sản xuất thay vì phụ thuộc vào một loại cây trồng.
Ở thôn Nà Muồng, mô hình nuôi ốc nhồi bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế. Tại thôn Nà Mỵ, người dân phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm, tìm hướng sản xuất phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương.
Những mô hình này chưa thể giải quyết ngay bài toán thu nhập cho toàn xã, nhưng đang tạo thêm lựa chọn cho các hộ gia đình. Người dân dần quan tâm đến hiệu quả đầu tư, lựa chọn cây trồng, vật nuôi và khả năng tiêu thụ sản phẩm.
Với nhiều hộ nghèo, thiếu vốn vẫn là trở ngại lớn. Có đất sản xuất và kinh nghiệm canh tác nhưng không đủ điều kiện đầu tư, người dân khó mở rộng quy mô hoặc chuyển đổi phương thức làm ăn.
Xã Bằng Thành phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội tạo điều kiện để người dân tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi. Theo ông Cà Văn Thưởng, Chủ tịch UBND xã Bằng Thành, nguồn vốn chỉ phát huy hiệu quả khi được sử dụng đúng mục đích, gắn với phương án sản xuất cụ thể và sự chủ động của từng gia đình.
Gia đình ông Hoàng Văn Páo ở thôn Khâu Vai là một trường hợp đã tận dụng được nguồn lực này. Năm 2015, ông vay 30 triệu đồng để mua một cặp trâu phục vụ sản xuất nông nghiệp. Có thêm sức kéo, gia đình từng bước mở rộng ruộng bãi và cải thiện điều kiện canh tác.
Từ khoản đầu tư ban đầu, ông Páo tiếp tục tích lũy và phát triển chăn nuôi. Đến nay, gia đình có 5 con trâu, 9 con bò, vừa phục vụ sản xuất vừa tạo nguồn thu từ chăn nuôi sinh sản. Gia đình ông đã thoát nghèo và từng bước xây dựng nền tảng kinh tế ổn định.
Câu chuyện ở Khâu Vai cho thấy vai trò của nguồn vốn khi được đặt đúng vào nhu cầu sản xuất. Khoản vay không thay thế nỗ lực của người dân, nhưng tạo điều kiện để họ có thêm tư liệu sản xuất và khả năng tích lũy.
Năm 2026, Bằng Thành đặt mục tiêu giảm số hộ nghèo từ 850 xuống còn 560 hộ, tương ứng giảm 290 hộ. Tỷ lệ hộ nghèo dự kiến giảm từ 29,61% xuống 19,5%, tức giảm hơn 10 điểm phần trăm.
Để thực hiện mục tiêu này, địa phương phân loại các nhóm thiếu hụt và xây dựng giải pháp tương ứng. Với những hộ thiếu việc làm, xã tiếp nhận nhu cầu của người lao động, phối hợp với doanh nghiệp uy tín tổ chức tư vấn, giới thiệu việc làm và kết nối Trung tâm Dịch vụ việc làm.
Hoạt động tuyên truyền, giới thiệu việc làm được triển khai tại 16/16 thôn, bản. Người dân được tiếp cận thông tin về việc làm trong nước và các chương trình xuất khẩu lao động có thời hạn ở nước ngoài, qua đó có thêm cơ hội tìm kiếm nguồn thu nhập ngoài sản xuất nông nghiệp.
Đối với những gia đình có nhiều người phụ thuộc, xã tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ người cao tuổi và trẻ em dưới 3 tuổi thuộc hộ nghèo, cận nghèo. Những thiếu hụt về trình độ giáo dục của người lớn được giải quyết thông qua định hướng phổ cập giáo dục và đào tạo nghề nông thôn.
Việc nâng cao trình độ, tay nghề cho người dân cũng được xác định là giải pháp cải thiện chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ, đồng thời góp phần hạn chế tình trạng tảo hôn. Các vấn đề về nhà ở, vệ sinh môi trường và khả năng tiếp cận thông tin tiếp tục được quan tâm thông qua những chính sách phù hợp.
Một thay đổi khác đang được địa phương thúc đẩy là ứng dụng công nghệ số trong quản lý và phát triển kinh tế. Ngay sau khi thành lập, 100% văn bản của xã được xử lý trên môi trường điện tử, toàn bộ cán bộ, công chức sử dụng thư điện tử công vụ trong trao đổi và giải quyết công việc.
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn đạt 100%, mức độ hài lòng của người dân cũng đạt 100%. Việc xử lý thủ tục trên môi trường điện tử góp phần rút ngắn thời gian giải quyết công việc, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Công nghệ số còn mở thêm hướng tiêu thụ những sản vật của địa phương. Măng rừng, cá suối và các sản phẩm OCOP 3 sao như lạp sườn gác bếp, thịt chua Tấm Tiến, mật ong rừng Pác Nặm có thể tiếp cận khách hàng ở nhiều địa phương thông qua nền tảng trực tuyến và dịch vụ vận chuyển.
Tuy nhiên, việc đưa sản phẩm lên mạng mới là bước đầu. Người dân còn cần được hướng dẫn kỹ năng bán hàng, quảng bá, xây dựng thương hiệu và bảo đảm chất lượng sản phẩm. Khả năng tổ chức sản xuất đáp ứng nhu cầu thị trường cũng quyết định việc những kênh tiêu thụ mới có thể duy trì lâu dài hay không.
Từ những thửa ruộng được chuyển đổi, đàn vật nuôi phát triển đến cơ hội việc làm và tiêu thụ nông sản, Bằng Thành đang từng bước mở rộng cách làm giảm nghèo. Mỗi giải pháp hướng đến một thiếu hụt cụ thể, đồng thời tạo điều kiện để người dân chủ động hơn trong phát triển kinh tế gia đình.
Mục tiêu giảm 290 hộ nghèo trong năm 2026 vẫn là nhiệm vụ nhiều thách thức đối với địa bàn có điều kiện sản xuất và tiếp cận thị trường còn hạn chế. Những mô hình sinh kế bước đầu, nguồn vốn ưu đãi và sự chủ động của chính quyền địa phương đang tạo cơ sở để người dân từng bước cải thiện cuộc sống trên chính quê hương mình.
Hoàng Lan (tổng hợp)
