Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an xác định bà Trương Mỹ Lan có hành vi phạm tội liên quan đến các khoản vay của nhóm Công ty BMC tại Ngân hàng SCB, đồng thời yêu cầu khắc phục hơn 7.463 tỉ đồng.
- Những hàng người kiên nhẫn chờ đợi dưới nắng
- Nhân viên ngân hàng cùng đồng phạm chiếm đoạt tiền tiết kiệm
- Tháp cổ 1.200 năm tuổi ở Tây Ninh hé lộ dấu tích văn hóa Óc Eo
Kết luận điều tra bổ sung vụ án xảy ra tại Công ty TNHH MTV Vật liệu xây dựng và Xây lắp thương mại (Công ty BMC), Ngân hàng SCB cùng các đơn vị liên quan vừa được chuyển đến Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, đề nghị truy tố 27 bị can. Bà Lan không bị đề nghị xử lý hình sự thêm do hành vi được xác định có cùng phương thức, thủ đoạn với những sai phạm đã được xét xử trong giai đoạn một vụ án Vạn Thịnh Phát – SCB.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đề nghị truy tố 27 bị can về 4 tội danh: vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng; tham ô tài sản; đưa hối lộ và nhận hối lộ. Trong số này, 18 người đang bị tạm giam, 4 người được tại ngoại, còn 5 người bỏ trốn, bị truy nã và bị đề nghị truy tố vắng mặt.
Một nội dung được làm rõ trong kết luận điều tra bổ sung là vai trò của bà Trương Mỹ Lan, cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, đối với các khoản vay hàng nghìn tỉ đồng của nhóm Công ty BMC tại Ngân hàng SCB. Cơ quan điều tra xác định bà có trách nhiệm liên quan đến 10 trong tổng số 19 hợp đồng tín dụng và phải khắc phục hậu quả với số tiền hơn 7.463 tỉ đồng.
Tháng 4-2010, Công ty BMC cùng nhiều doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vạn Thịnh Phát cần nguồn vốn để thanh toán các khoản nợ. Ông Nguyễn Văn Ngọc, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty BMC, và ông Phạm Lê Hùng, Phó tổng giám đốc kiêm Kế toán trưởng, đã gặp bà Trương Mỹ Lan cùng bà Nguyễn Thị Thu Sương để trao đổi về việc vay tiền tại Ngân hàng Tín Nghĩa và Ngân hàng SCB cũ.
Thời điểm đó, bà Lan giữ chức Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, đồng thời sở hữu cổ phần chi phối trên 90% tại hai ngân hàng. Bà Sương là trợ lý của bà Lan, sau đó được bố trí làm Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Đệ Nhất và Ngân hàng SCB.
Theo lời khai của ông Ngọc và ông Hùng, bà Lan đồng ý giới thiệu, tác động để Công ty BMC tiếp cận nguồn vốn ngân hàng với điều kiện bà được sử dụng một phần tiền sau khi giải ngân. Sau khi được giới thiệu với lãnh đạo hai ngân hàng, nhóm lãnh đạo BMC thống nhất dùng đất và tài sản gắn liền với đất tại 5 dự án của công ty làm tài sản thế chấp, với tổng nhu cầu vay hơn 4.000 tỉ đồng.
Tuy nhiên, quy định tín dụng tại thời điểm đó giới hạn mức cho vay tối đa đối với một khách hàng doanh nghiệp là 500 tỉ đồng, còn khách hàng cá nhân là 300 tỉ đồng. Để vượt qua giới hạn này, theo kết quả điều tra, dưới sự hướng dẫn của bà Nguyễn Thị Thu Sương, ông Ngọc và ông Hùng đã thành lập hai công ty không có hoạt động thực chất là Thiên Ngọc và Nhân Hòa.
Nhóm này còn sử dụng Công ty BMC, Công ty Thiên An và 9 cá nhân đứng tên ký kết các hợp đồng vay vốn. Trong giai đoạn 2010-2016, tổng cộng 19 hợp đồng tín dụng được ký tại Ngân hàng Tín Nghĩa và SCB, với tài sản thế chấp thuộc 5 dự án ở Hà Tĩnh, Vinh, quận 1 (TP.HCM), Hưng Long và Cần Thơ.
Cơ quan điều tra nhận định các phương án kinh doanh trong 19 hợp đồng không khả thi, tài sản bảo đảm cũng không đáp ứng điều kiện cho vay. Đến nay, tổng dư nợ của nhóm hợp đồng này còn hơn 4.437 tỉ đồng và không có khả năng thanh toán.
Sau khi ngân hàng giải ngân, ông Phạm Lê Hùng đã chuyển 1.235 tỉ đồng cho bà Nguyễn Thị Thu Sương thông qua hai nhân viên của bà này. Trong khoản tiền trên, 300 tỉ đồng đã được hoàn trả, còn lại 935 tỉ đồng chưa được thu hồi.
Số tiền 935 tỉ đồng được sử dụng vào nhiều mục đích, gồm 620 tỉ đồng trả nợ tại SCB, 200 tỉ đồng đầu tư dự án Happy Land Long An và 115 tỉ đồng do bà Sương sử dụng. Làm việc với cơ quan điều tra, bà Trương Mỹ Lan chỉ thừa nhận việc giới thiệu Công ty BMC vay vốn, đồng thời khai bà Sương là người sử dụng tiền.
Tuy nhiên, kết quả điều tra xác định bà Lan đã điều hành việc sử dụng khoản vay 935 tỉ đồng, liên quan đến 10 trong tổng số 19 hợp đồng tín dụng. Đây là căn cứ để cơ quan điều tra xác định trách nhiệm của bà trong hành vi vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng.
Theo kết luận điều tra, tính đến ngày 3-8-2024, bà Trương Mỹ Lan phải khắc phục cho SCB hơn 7.463 tỉ đồng. Khoản tiền này bao gồm 935 tỉ đồng nợ gốc chưa thanh toán cùng các khoản gốc phát sinh, lãi, phí và tiền phạt liên quan đến 10 hợp đồng tín dụng nêu trên.
Dù bà Lan không thừa nhận hành vi phạm tội, cơ quan điều tra cho rằng có đủ căn cứ xác định bà đồng phạm với ông Nguyễn Văn Ngọc và những người liên quan về tội “vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”. Tuy nhiên, hành vi này được đánh giá có cùng phương thức, thủ đoạn với những sai phạm trong hơn 500 hợp đồng tín dụng đã được xét xử ở giai đoạn một vụ án Vạn Thịnh Phát – SCB.
Bên cạnh đó, bà Lan đã bị tuyên án tù chung thân và hiện đang chấp hành bản án. Cơ quan điều tra nhận định việc tiếp tục đưa hành vi này ra xét xử không làm thay đổi bản chất vụ việc cũng như mức hình phạt đã được tuyên trước đó.
Do vậy, cơ quan điều tra không xem xét xử lý hình sự thêm đối với bà Trương Mỹ Lan trong vụ án lần này. Dù không bị đề nghị truy tố bổ sung, bà vẫn phải thực hiện nghĩa vụ khắc phục hậu quả, bảo đảm quyền thu hồi khoản nợ của SCB.
Để phục vụ việc thu hồi tài sản, ngày 28-10, cơ quan điều tra đã yêu cầu ngăn chặn, tạm dừng các giao dịch có thể làm thay đổi hiện trạng, biến động tài sản tại dự án 6A Bình Chánh của Công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư Vạn Thịnh Phát. Đồng thời, SCB được giao quản lý dự án này.
Cơ quan điều tra cũng kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét việc kê biên tài sản thuộc dự án 6A Bình Chánh trong các giai đoạn truy tố, xét xử và thi hành án, nếu có đủ căn cứ theo quy định pháp luật.
Minh Tuấn (Tổng hợp)
