Tuyến đê Hữu Cầu trước chặng thi công nhiều áp lực

Thái Nguyên – Dự án xây dựng tuyến đê Hữu Cầu đang được các đơn vị liên quan tập trung triển khai, từng bước tháo gỡ những vướng mắc về mặt bằng, nguồn vốn và vật liệu nhằm bảo đảm tiến độ công trình chống ngập khu vực trung tâm tỉnh.

Dự án có tổng mức đầu tư 2.242 tỷ đồng, kéo dài từ cầu Cao Ngạn đến đập Thác Huống, đi qua 4 phường Phan Đình Phùng, Quan Triều, Gia Sàng và Linh Sơn. Được UBND tỉnh Thái Nguyên phê duyệt cuối tháng 5/2026, công trình dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2026-2027.

Tuyến đê dài hơn 16,46km, gồm thân đê, 16 cống qua đê cùng hệ thống thoát nước, điện chiếu sáng, hào kỹ thuật và các công trình phụ trợ. Dự án còn có hạng mục nạo vét, kè gia cố bờ sông Cầu tại một số vị trí trọng điểm, góp phần tăng khả năng thoát lũ và hạn chế sạt lở.

Để có mặt bằng xây dựng, tỉnh triển khai dự án bồi thường, giải phóng mặt bằng với tổng kinh phí hơn 3.680 tỷ đồng, diện tích đất dự kiến thu hồi khoảng 122ha. Quá trình này ảnh hưởng đến 1.496 hộ dân và 23 tổ chức, trong đó khoảng 800 hộ dự kiến phải bố trí tái định cư.

Sáu khu tái định cư được lên kế hoạch xây dựng với tổng mức đầu tư khoảng 2.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, công tác lập quy hoạch và chuẩn bị dự án còn chậm, trong khi các khu tái định cư chưa được bố trí vốn để triển khai thi công.

Tại một số khu vực, việc xác định chủ sử dụng đất chưa hoàn tất do còn những thửa đất chưa tìm được người đứng tên. Riêng phường Quan Triều còn khoảng 500 ngôi mộ chưa được thống kê, các hộ dân chưa đồng thuận với phương án di chuyển.

Phương án bồi thường đất nông nghiệp cũng chưa nhận được sự nhất trí của một số hộ. Các phường đang phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện hồ sơ để báo cáo UBND tỉnh Thái Nguyên xem xét.

Nguồn vốn bố trí cho dự án đến nay đạt 310,995 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh. Chủ đầu tư dự kiến vay thêm 200 tỷ đồng từ Quỹ Phát triển đất tỉnh Thái Nguyên để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng.

Các đơn vị thi công tập trung đẩy nhanh tiến độ xây dựng đoạn đê gần cầu Bến Tượng. (Ảnh minh họa: TNM)

Nguồn vật liệu san lấp cũng là vấn đề cần giải quyết. Đơn vị cung cấp đất chưa được cấp phép khai thác, khiến các nhà thầu phải ký hợp đồng với những nguồn cung khác nhưng khả năng đáp ứng nhu cầu của công trình chưa bảo đảm. Bên cạnh đó, giá nguyên, nhiên liệu và vật liệu xây dựng biến động cũng tạo thêm áp lực đối với quá trình thi công.

Trước các khó khăn trên, những đơn vị liên quan đang phối hợp xử lý từng phần việc để sớm đưa dự án trở lại nhịp triển khai ổn định. Trong đó, nguồn đất san lấp và quỹ đất tái định cư là hai vấn đề được tập trung giải quyết.

Ông Đào Ngọc Dương, Giám đốc Công ty CP Đầu tư, khai thác Phúc Thuận, đơn vị cung cấp đất san lấp cho dự án, cho biết doanh nghiệp đang thực hiện thủ tục đề nghị UBND tỉnh Thái Nguyên cấp phép khai thác khoáng sản phục vụ công trình. Dự kiến trong tháng 12/2026, mỏ sẽ được triển khai để bảo đảm nguồn đất san lấp.

Ở phường Phan Đình Phùng, công tác chuẩn bị quỹ đất tái định cư cũng đang được thực hiện. Ông Hà Quang Khánh, Giám đốc Ban QLDA Xây dựng phường Phan Đình Phùng, cho biết đơn vị đã phê duyệt, bố trí tái định cư cho 27 trường hợp.

Ngoài ra, đơn vị được giao triển khai một khu tái định cư tại tổ 39 và 40 với 290 lô đất. Công tác giải phóng mặt bằng, chi trả bồi thường đang được đẩy nhanh, hướng tới cơ bản hoàn thành trong năm 2026.

Bà Hà Thị Hiền, Phó giám đốc Ban QLDA Đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp tỉnh Thái Nguyên, thông tin UBND tỉnh vừa điều chỉnh giá đất và đơn giá hỗ trợ nghề nghiệp khi thu hồi đất. Đây là cơ sở để tháo gỡ một phần vướng mắc trong bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Các đơn vị đang vận động người dân đồng thuận, bàn giao trước mặt bằng ngay khi có bản đồ phân lô tái định cư. Chủ đầu tư cũng đã ký hợp đồng với Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Thái Nguyên để triển khai các công việc liên quan đến giải phóng mặt bằng và tái định cư.

Việc kiểm đếm, lập và phê duyệt phương án bồi thường được các địa phương phối hợp thực hiện. Ban QLDA đồng thời tổ chức kiểm điểm tiến độ hằng tuần, xây dựng kế hoạch từng gói thầu phù hợp với khả năng bàn giao mặt bằng.

Các đơn vị phối hợp giải phóng mặt bằng và triển khai dự án xây dựng đê Hữu Cầu tại Thái Nguyên. (Ảnh minh họa: TNM)

Trên công trường, các nhà thầu cũng chủ động bố trí nhân lực và thiết bị tại những vị trí đã có mặt bằng. Ông Nguyễn Thọ Phú, Giám đốc điều hành Tổng công ty Xây dựng Lũng Lô, cho biết đơn vị đang thi công gói thầu số 2, dài 5km, từ cầu Gia Bảy đến cầu Huống.

Hiện nhà thầu tập trung triển khai 2km đầu tiên, đoạn từ cầu Gia Bảy đến cầu Bến Oánh. Ba ki-lô-mét còn lại vẫn phải chờ bàn giao mặt bằng mới có thể tiếp tục thi công.

“Với 2km đang triển khai, nhà thầu bố trí 4 mũi thi công với 120 người và 40 đầu thiết bị đang tập trung thi công đào đắp, ép cọc bê tông cốt thép, khoan cọc nhồi và bê tông cốt thép tường kè”, ông cho biết.

Theo ông Phú, địa chất khu vực thi công ven sông có nhiều tầng khác nhau. Công trình bắt đầu triển khai từ tháng 7, đúng thời điểm mùa mưa, trong khi khu vực này là rốn nước của phường Phan Đình Phùng nên quá trình thi công gặp nhiều trở ngại.

“Đơn vị đã triển khai nhiều giải pháp khắc phục. Đến nay, đoạn tuyến 2km đã cơ bản xong mặt bằng, chỉ tập trung thi công. Hiện đạt khoảng 20% khối lượng, tới đây sẽ tăng thêm 300-350 lao động cùng thiết bị, máy ép cọc robot, máy đào… để tập trung hoàn thành tường kè 2km trong tháng 3/2027”, ông Phú nói.

Ở gói thầu số 4, hạng mục mở rộng lòng sông và kè gia cố bảo vệ bờ tả sông Cầu đã khởi công từ ngày 17/8. Nhà thầu đang triển khai các cấu kiện bê tông đúc sẵn, cọc bê tông cốt thép, ống cống và thanh chèn. Trong khi đó, gói thầu số 1 và số 3 đang hoàn thiện thủ tục lựa chọn nhà thầu trong tháng 11/2026, dự kiến khởi công vào tháng 12/2026.

Tiến độ chung của tuyến đê Hữu Cầu vẫn phụ thuộc đáng kể vào khả năng bàn giao mặt bằng, bố trí vốn và bảo đảm nguồn vật liệu. Việc các đơn vị cùng tháo gỡ từng vướng mắc là điều kiện quan trọng để công trình tiếp tục được triển khai theo kế hoạch.

Nguyên Hương (tổng hợp)