Từ những đồi chè, cánh đồng lúa nếp Vải và nếp nhà sàn ở xóm Khau Lai, xã Hợp Thành (Thái Nguyên), Khu trải nghiệm nông nghiệp, văn hóa, ẩm thực Bản Cọ đang đưa cảnh quan, sản vật và bản sắc dân tộc Tày đến gần hơn với du khách.
- Những nhịp chèo mở ra dấu ấn trên đường đua
- Học sinh lớp 1 gây xúc động với lời chúc thầy cô bằng 38 ngôn ngữ
- Nữ nhân viên y tế tử vong bên quốc lộ 7A qua Nghệ An
Được xây dựng từ hoạt động sản xuất chè, mô hình này kết hợp trải nghiệm nông nghiệp với tìm hiểu văn hóa và thưởng thức ẩm thực truyền thống. Qua đó, người dân có thêm cơ hội phát triển dịch vụ, nâng cao thu nhập, đồng thời góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa đang hiện diện trong đời sống cộng đồng.
Bản Cọ nằm giữa không gian làng quê với những cánh đồng, đồi chè và khu vườn xanh. Những nếp nhà sàn truyền thống cùng sinh hoạt văn hóa của đồng bào dân tộc Tày tạo nên nét riêng cho điểm đến, nơi du khách có thể tạm rời nhịp sống thường ngày để tìm hiểu cảnh quan và đời sống địa phương.
Hợp tác xã (HTX) Nông sản Phú Lương xây dựng mô hình và đưa Bản Cọ vào hoạt động trải nghiệm từ tháng 4-2026. Từ lĩnh vực sản xuất, chế biến chè, HTX tìm cách khai thác thêm giá trị của cảnh quan, nông sản và văn hóa bản địa, hình thành sản phẩm du lịch gắn với nông nghiệp xanh, sinh thái và ẩm thực truyền thống.
Anh Tống Văn Viện, Giám đốc HTX Nông sản Phú Lương, chia sẻ: Chúng tôi mong muốn xây dựng một mô hình không chỉ tạo ra sản phẩm nông nghiệp mà còn giúp du khách được trực tiếp trải nghiệm đời sống sản xuất, tìm hiểu văn hóa của người dân. Đây cũng là lý do Khu trải nghiệm nông nghiệp, văn hóa, ẩm thực Bản Cọ ra đời.
Những hoạt động tại đây không tách rời công việc thường ngày của người dân. Du khách có thể tự tay hái chè, tìm hiểu cách sao chè thủ công, chăm sóc vườn rau, trồng lúa hoặc tham gia giã bánh giầy. Từ những trải nghiệm cụ thể ấy, quy trình sản xuất nông nghiệp và giá trị của lao động được giới thiệu trực tiếp, thay vì chỉ qua lời kể.

Bên cạnh ruộng đồng và đồi chè, không gian nhà sàn là nơi du khách tiếp cận những nét sinh hoạt truyền thống của người Tày. Phong tục, tập quán, hoạt động cộng đồng, làn điệu Then và tiếng đàn Tính được giới thiệu cùng các món ăn đặc trưng như xôi ngũ sắc, bánh giầy và sản vật địa phương.
Để những giá trị ấy không chỉ dừng lại ở việc phục vụ khách tham quan, HTX chú trọng huy động người dân tham gia tổ chức hoạt động trải nghiệm. Những người am hiểu phong tục, văn hóa và các hạt nhân văn nghệ tại địa phương trực tiếp hướng dẫn, biểu diễn, giúp du khách hiểu thêm về đời sống cộng đồng, đồng thời tạo cơ hội truyền dạy những nét văn hóa truyền thống cho lớp trẻ.
Bà Vũ Thị Vân, ở xóm Quyết Tiến, xã Hợp Thành, cho biết: Tôi được HTX mời tham gia hướng dẫn và biểu diễn các tiết mục văn nghệ truyền thống cho du khách. Qua hoạt động này, tôi có thêm cơ hội truyền dạy cho lớp trẻ, cùng gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa của dân tộc mình.
Sự tham gia của người dân cũng tạo nên mối liên hệ giữa hoạt động du lịch với đời sống sản xuất tại địa phương. Ngoài nguồn thu từ nông sản, các hộ có thêm cơ hội tăng thu nhập thông qua dịch vụ trải nghiệm và giới thiệu sản vật đặc trưng. Những người nắm giữ tri thức văn hóa truyền thống cũng có điều kiện trực tiếp góp sức vào việc bảo tồn, quảng bá bản sắc dân tộc.
Từ mô hình Bản Cọ, có thể thấy nông nghiệp, cảnh quan và văn hóa bản địa có thể trở thành những thành tố bổ trợ cho nhau trong phát triển du lịch nông thôn. Giá trị của mô hình không chỉ nằm ở việc tạo thêm một điểm đến, mà còn ở cách đưa hoạt động sản xuất và sinh hoạt văn hóa của cộng đồng vào sản phẩm du lịch.
Với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa dân tộc Tày, xã Hợp Thành có thêm cơ sở để phát triển những sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng. Khi người dân được tham gia và hưởng lợi từ hoạt động này, du lịch cũng có thêm điều kiện gắn bó với sinh kế địa phương, xây dựng nông thôn mới và gìn giữ những giá trị truyền thống.
Nguyễn Liên (tổng hợp)
