Nhiều người trẻ như Minh và Mai Anh rơi vào stress, mất ngủ và lo âu kéo dài khi tìm bạn đời hoàn hảo, giữa kỳ vọng gia đình, tiêu chuẩn cá nhân và nỗi sợ chọn sai trong bối cảnh hôn nhân thay đổi nhanh.
- Tại đâu – khi thiên, địa, nhân chưa kịp hòa làm một
- Nếu bạn có những đặc điểm này, điều đó có nghĩa bạn là người phi thường!
- Mưa lũ Đăk Lăk: 27 chết, 200.000 nhà ngập, bác tin giả sập nhà hàng trăm người
Khi kỳ vọng hoàn hảo trở thành áp lực tâm lý
Ở tuổi 35, Minh, sống tại Hà Nội, liên tục căng thẳng vì không tìm được người bạn đời trùng khớp những tiêu chí tự đặt ra. Dù có công việc tốt, tài chính vững, ngoại hình ổn, mỗi buổi hẹn hò với anh lại giống như buổi “đánh giá tiêu chuẩn”. Những yêu cầu từ đối phương như kiếm tiền tốt, tinh tế, chịu chi, biết làm việc nhà, quan tâm thường xuyên khiến anh ngày càng mệt mỏi.
Minh từng có mối tình ba năm với đồng nghiệp nhưng chia tay vì lịch công tác dày, tiếp khách tối muộn và những cuộc gọi nhỡ trong ngày sinh nhật khiến người yêu cảm thấy bị bỏ rơi. Tích tụ từ những lần giận dỗi lặp lại, họ kết thúc mối quan hệ không vì biến cố lớn mà vì cảm giác “anh chỉ biết đến sự nghiệp”.
Sau chia tay, Minh bắt đầu ghi vào sổ tay những điều mình sợ và những điều mong muốn ở người vợ tương lai. Danh sách dần trở thành một “bản mô tả công việc” với hàng loạt yêu cầu: cảm thông với lịch làm việc thất thường, không kiểm tra điện thoại, độc lập tài chính, vun vén nhưng không phụ thuộc. Trong hai năm, anh trải qua ba mối quan hệ ngắn, luôn bước vào hẹn hò với tâm thế soi tiêu chí. Cảm giác căng thẳng khiến Minh mất ngủ, giật mình giữa đêm.
Khi đi khám sức khỏe, bác sĩ khuyến nghị anh gặp chuyên gia tâm lý. Theo bà Nguyễn Thị Hương Lan, Trưởng phòng Tâm lý, Viện đào tạo BHIU, Minh có dấu hiệu rối loạn lo âu do stress tích tụ lâu ngày. Đây là tình trạng ngày càng phổ biến trong nhóm người trẻ gặp áp lực tìm bạn đời phù hợp.
Khi nỗi sợ chọn sai khiến hành trình tình cảm thêm nặng nề
Tương tự Minh, Mai Anh 28 tuổi cũng liên tục căng thẳng khi tìm kiếm nửa kia. Cô cho rằng bản thân không đòi hỏi cao, chỉ cần người đàn ông tử tế và chững chạc. Tuy vậy, khi gặp kỹ sư IT hiền lành, phản ứng “đừng phức tạp mọi chuyện” trước tâm sự của cô lại khiến cô tổn thương. Gặp một doanh nhân hướng ngoại, tinh tế hơn, cô lại bất an vì anh né tránh mọi câu chuyện về hôn nhân và tài chính.
Mai Anh rơi vào trạng thái hoài nghi bản thân: sợ chọn nhầm người, sợ đòi hỏi quá nhiều, thậm chí sợ mình “không bình thường”. Áp lực từ gia đình và hình ảnh long lanh về “nửa kia hoàn hảo” trên mạng xã hội khiến cô mất ngủ, lo âu và liên tục tự soi lại chính mình.
Theo số liệu của Cục Thống kê đầu 2025, độ tuổi kết hôn lần đầu tăng lên 29,8 tuổi với nam và 27 tuổi với nữ. Tỷ lệ ly hôn ở nhóm dưới 35 tuổi cũng tăng nhanh, phản ánh sự thay đổi trong quan niệm hôn nhân. Tuy nhiên, hiện chưa có nghiên cứu rộng rãi về mức độ stress do không tìm được bạn đời, dù các chuyên gia tâm lý ghi nhận tình trạng này thường xuyên trong tư vấn.
Bà Hương Lan cho rằng mạng xã hội với những hình ảnh “không tì vết” khiến nhiều người tin rằng tình yêu ngoài đời cũng phải hoàn hảo. Kỳ vọng càng cao, thất vọng càng lớn, kéo theo vòng xoáy tự so sánh, nghi ngờ bản thân và căng thẳng tâm lý.
Gốc rễ từ khác biệt kỳ vọng và nỗi sợ thất bại
Theo các chuyên gia, nỗi sợ thất bại trong tình yêu khiến nhiều người trì hoãn các mối quan hệ. Chứng kiến ly hôn trong gia đình hoặc bạn bè, một bộ phận người trẻ bước vào tình yêu với tâm thế phòng thủ: thà ở một mình còn hơn chọn sai. Khi không tìm thấy người đáp ứng đủ tiêu chí, họ rơi vào chán nản, tự trách và lo âu kéo dài.
Sự khác biệt kỳ vọng giữa hai giới cũng là rào cản. Trong thực tế tư vấn, nhiều phụ nữ ưu tiên chọn người đàn ông có nền tảng tài chính ổn định nhưng ít chia sẻ về áp lực kinh tế của đối phương. Ngược lại, nam giới muốn bạn đời thấu hiểu và lắng nghe nhưng lại thiếu kỹ năng diễn đạt cảm xúc, không quen bộc lộ sự yếu đuối.
Ngoài ra, người trẻ còn chịu ảnh hưởng từ hai phía: kỳ vọng gia đình muốn “người ổn định, công việc tốt”, trong khi bản thân lại muốn “hợp tính, cùng lối sống”. Sự đa dạng lựa chọn thời hiện đại khiến nhiều người rơi vào tâm lý “biết đâu còn người tốt hơn”, dẫn đến khó cam kết đủ sâu để xây dựng một mối quan hệ thực chất.
Khi nào cần can thiệp và cách giảm áp lực tìm bạn đời
Theo bác sĩ Trần Thị Hồng Thu, Bệnh viện Tâm thần Ban ngày Mai Hương, cảm giác hồi hộp khi bàn đến hôn nhân là tự nhiên. Nhưng nếu lo âu kéo dài hàng tháng, gây mất ngủ và ảnh hưởng công việc lẫn quan hệ xã hội, người trẻ cần tìm hỗ trợ chuyên môn để sàng lọc khả năng rối loạn lo âu, trầm cảm hoặc nỗi sợ kết hôn.
Các chuyên gia thống nhất rằng việc đầu tiên là chuyển từ tư duy “hoàn hảo” sang “phù hợp”. Bà Hương Lan gợi ý liệt kê tiêu chí bạn đời rồi chia thành ba nhóm: bắt buộc phải có, nên có và có cũng được. Sự phân loại này giúp giảm bớt tiêu chuẩn không thực tế và tập trung vào giá trị cốt lõi như tôn trọng, trung thực.
Thay vì săn tìm đối tượng lý tưởng, người trẻ nên đầu tư nuôi dưỡng bản thân qua thiền, thể thao, hoặc tham gia cộng đồng theo sở thích. Cách này vừa cải thiện cảm xúc vừa mở rộng môi trường gặp gỡ tự nhiên hơn.
Trong các buổi hẹn hò, chuyên gia khuyên tránh xem đó như buổi phỏng vấn. Sự thoải mái và chân thành thường tạo nền tảng kết nối tốt hơn những câu hỏi quá mang tính đánh giá tiêu chí.
Tuy nhiên, ranh giới giữa tự điều chỉnh và cần hỗ trợ chuyên nghiệp luôn phải được chú ý. Khi cảm thấy bi quan kéo dài hoặc có ý nghĩ làm hại bản thân, việc tìm đến bác sĩ tâm thần hay nhà tâm lý lâm sàng là cần thiết. Hỗ trợ chuyên môn là hành động chủ động để bảo vệ sức khỏe tinh thần, không phải dấu hiệu của sự yếu đuối.
Theo: VnExpress
