Nhắc đến những thức quà dân dã của Thanh Hóa, bánh gai Tứ Trụ là món bánh được nhiều người nhớ đến bởi lớp vỏ đen óng và vị dẻo thơm đặc trưng.
- Thanh Hóa điều tra 2 vụ sản xuất, buôn bán mực in giả
- Nước tràn tầng hầm chung cư, bảo vệ kịp cúp điện thoát hiểm
- Vinh ngập nặng sau trận mưa hơn 300 mm
Nghề làm bánh gai Tứ Trụ gắn với làng Mía, nay thuộc xã Xuân Hòa. Tương truyền nghề đã xuất hiện từ thời Hậu Lê và từng có thời gian được chọn làm sản vật tiến vua. Qua thời gian, cách làm bánh được các gia đình truyền lại cho thế hệ sau, giúp món bánh giữ được nét riêng trong văn hóa ẩm thực địa phương.
Nguyên liệu tạo nên màu đen của bánh là lá gai. Sau khi được luộc chín, lá gai được giã hoặc xay nhuyễn rồi trộn với bột nếp và mật mía. Phần nhân sử dụng đậu xanh đồ chín, dừa nạo, vừng rang cùng đường. Sự kết hợp này tạo nên vị ngọt nhẹ, thơm và béo vừa phải.
Công đoạn làm bánh cần sự khéo léo của người thợ. Nhân sau khi sên được chia đều, đặt vào lớp bột vỏ rồi gói trong lá chuối. Người làm phải cân đối lượng vỏ và nhân để bánh không bị quá dày hoặc quá mỏng. Những chiếc bánh được gói vuông vắn trước khi đem hấp trong nhiều giờ.
Ông Hoàng Văn Huấn, chủ một cơ sở làm bánh tại xã Xuân Hòa, cho biết gia đình ông đã làm nghề hơn 30 năm. Cơ sở hiện kết hợp phương pháp truyền thống với máy móc ở một số khâu nhằm nâng cao năng suất và bảo đảm vệ sinh. Trung bình mỗi ngày, cơ sở sản xuất khoảng 1.000 chiếc bánh, đồng thời tạo việc làm cho nhiều lao động tại địa phương.
Sau khi hấp, bánh có lớp vỏ đen bóng, mềm dẻo và thơm nhẹ mùi lá gai. Sản phẩm hiện được tiêu thụ tại Thanh Hóa và nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Một số cơ sở đã đầu tư bao bì, nhãn mác, xây dựng thương hiệu và tham gia chương trình OCOP để đưa bánh gai đến gần hơn với người tiêu dùng.
Với mức giá vài chục nghìn đồng, bánh gai Tứ Trụ là món quà dễ mua sau hành trình khám phá Thanh Hóa. Hương vị không cầu kỳ nhưng gợi nhớ nét quê qua từng lớp bánh. Việc duy trì nghề làm bánh truyền thống không chỉ giúp sản phẩm tiếp tục có mặt trên thị trường mà còn góp phần lưu giữ một nét văn hóa ẩm thực của xứ Thanh.
Thành Luân (tổng hợp)
