Những ngăn tủ lạnh và lỗi bảo quản dễ làm hỏng thực phẩm

Tủ lạnh được thiết kế với nhiều khu vực có chức năng riêng, nhưng việc sắp xếp thực phẩm không đúng cách có thể làm giảm chất lượng, rút ngắn thời gian sử dụng và gia tăng nguy cơ mất an toàn.

Thịt, cá sống, đồ ăn đã nấu chín, sữa và rau củ cần được đặt ở những vị trí phù hợp để hạn chế nhiễm khuẩn chéo và duy trì chất lượng. Bên cạnh đó, một số loại củ quả như cà chua, khoai tây sống, hành tây, dưa leo và tỏi nguyên củ có thể bị biến đổi chất lượng nếu bảo quản trong tủ lạnh không đúng cách.

Ngăn đá là khu vực có nhiệt độ thấp nhất, phù hợp để bảo quản lâu dài thịt, cá, hải sản tươi sống và thực phẩm đông lạnh đóng gói như khoai tây chiên, kem. Riêng cánh cửa ngăn đá có nhiệt độ dễ thay đổi khi đóng mở, nên thích hợp hơn với các loại hạt khô, đá viên hoặc thực phẩm đã chế biến và cấp đông.

Ở ngăn mát, kệ trên cùng có thể dành cho đồ ăn đã nấu chín, thực phẩm ăn liền, bánh ngọt, sữa chua và nước giải khát. Vị trí dễ quan sát này giúp người dùng nhận biết, sử dụng thức ăn đã chế biến sớm hơn, hạn chế tình trạng để quên khiến thực phẩm hư hỏng.

Không nên đặt sữa tươi ở cánh cửa tủ lạnh khi bảo quản. (Ảnh minh họa: TNM)

Kệ giữa phù hợp để sữa tươi, trứng và các sản phẩm từ sữa như phô mai, bơ. Không nên đặt sữa ở cánh cửa ngăn mát vì khu vực này thường xuyên chịu biến động nhiệt độ khi mở tủ. Kệ dưới cùng là nơi lạnh nhất trong ngăn mát, thích hợp để thịt, cá tươi sống dự định sử dụng trong ngày. Những thực phẩm này cần được đặt trong hộp kín hoặc bọc chặt bằng màng bọc để nước thịt không nhỏ xuống các ngăn khác, gây nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.

Với rau củ và trái cây, hộc kéo được thiết kế nhằm duy trì độ ẩm, giúp hạn chế tình trạng héo. Nếu tủ có hai hộc riêng, nên tách rau xanh khỏi trái cây vì một số loại quả như chuối, táo tiết ra khí ethylene, có thể khiến rau nhanh úa và nát. Cánh cửa ngăn mát có nhiệt độ biến động do được đóng mở thường xuyên, vì vậy nên dành khu vực này cho những thực phẩm khó hư hỏng hơn như nước sốt, gia vị, nước lọc đóng chai, nước trái cây đóng hộp và các loại mứt. Việc lựa chọn đúng vị trí bảo quản giúp hạn chế tác động của nhiệt độ không ổn định đối với thực phẩm nhạy cảm.

Ngoài cách sắp xếp, dung tích chứa và việc vệ sinh cũng ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của tủ lạnh. Bài viết khuyến nghị chỉ sử dụng tối đa 70% dung tích để không khí lạnh lưu thông, xếp thực phẩm mua trước hoặc có hạn sử dụng ngắn ra phía ngoài để dùng trước, đồng thời chờ thức ăn nguội rồi mới cho vào tủ và vệ sinh định kỳ 1-2 tháng/lần.

Vệ sinh tủ lạnh định kỳ giúp giữ không gian bảo quản thực phẩm sạch sẽ. (Ảnh minh họa: TNM)

Không phải loại thực phẩm nào cũng phù hợp với môi trường lạnh. Cà chua có thể giảm hương vị tự nhiên, kém ngọt và thay đổi kết cấu khi bảo quản ở nhiệt độ thấp; các tế bào bị tổn thương khiến quả mềm, nhũn, dễ thối, trong khi hàm lượng lycopene cũng có thể giảm. Vì vậy, cà chua nên được đặt ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh sáng trực tiếp.

Khoai tây sống còn nguyên vỏ cũng không nên để trong ngăn mát. Theo nội dung bài gốc, ở nhiệt độ dưới 6°C, tinh bột trong khoai tây chuyển hóa thành đường khử, khiến khoai có vị ngọt bất thường và dễ đổi màu khi chế biến ở nhiệt độ cao; quá trình này có thể dẫn đến hình thành acrylamide khi đường phản ứng với axit amin asparagine trong lúc chiên, nướng hoặc rán.

Nếu đã gọt khoai tây nhưng chưa dùng hết, có thể ngâm ngập trong nước lạnh, bảo quản trong ngăn mát và sử dụng trong vòng 24 giờ. Khoai tây đã luộc chín, nghiền hoặc dùng trong món canh cần để nguội, cho vào hộp kín rồi bảo quản lạnh và sử dụng sớm; còn khoai tây sống nguyên củ nên được giữ trong túi lưới thoáng khí, ở nơi khô mát và tránh ánh sáng trực tiếp.

Hành tây sống nguyên củ không thích hợp với môi trường lạnh và ẩm vì có thể mất độ giòn, mềm, mọc mầm hoặc thối rữa. Độ ẩm trong tủ cũng tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển trên vỏ, trong khi mùi hành có thể ám sang sữa, bánh ngọt, thịt và các món ăn chín; cách bảo quản phù hợp hơn là đặt hành ở nơi tối, khô, thoáng khí và không để chung với khoai tây.

Một số loại quả không phù hợp để bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. (Ảnh minh họa: TNM)

Dưa leo nhạy cảm với nhiệt độ thấp, đặc biệt khi môi trường bảo quản dưới 10°C. Tình trạng “bỏng lạnh” có thể khiến vỏ nhăn, phần ruột mềm nhũn và nhanh hỏng, vì vậy bài viết khuyến nghị bọc dưa leo bằng giấy báo hoặc giấy bếp rồi đặt ở góc bếp mát.

Tỏi sống nguyên củ cũng nên được giữ ở nhiệt độ phòng, trong rổ thoáng khí, giỏ lưới hoặc túi giấy đục lỗ, tránh ánh nắng trực tiếp. Nếu để trong tủ lạnh, tỏi có thể nảy mầm, teo tóp, mất vị cay nồng; hơi ẩm còn khiến củ mềm và xuất hiện nấm mốc đen, đồng thời mùi tỏi dễ bám vào các thực phẩm xung quanh.

Trường hợp tỏi đã bóc hoặc băm nhỏ, bài viết lưu ý cần bảo quản trong tủ lạnh bằng hộp thủy tinh hoặc túi nhựa kín để hạn chế vi khuẩn xâm nhập và tránh mùi lan ra ngoài. Nhìn chung, bảo quản thực phẩm an toàn không chỉ là đưa đồ ăn vào tủ lạnh mà còn đòi hỏi lựa chọn đúng ngăn, giữ khoảng trống cho khí lạnh lưu thông, sử dụng thực phẩm theo thứ tự và vệ sinh tủ thường xuyên.

Nguyễn Liên (tổng hợp)