Tủ lạnh chỉ phát huy hiệu quả bảo quản khi thịt, cá, rau củ và các loại thực phẩm được bố trí phù hợp với đặc điểm của từng ngăn.
- Đêm kiểm tra nhà nghỉ hé lộ người phụ nữ bị truy nã
- Giám đốc xưởng C sủi giả thừa nhận biết sai nhưng vẫn sản xuất
- Thiếu niên bịt mặt cầm kéo khiêu khích người đi đường lộ vụ trộm xe máy
Mỗi khu vực trong tủ có điều kiện nhiệt độ, độ ẩm khác nhau, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và thời gian sử dụng của đồ ăn. Vì vậy, sắp xếp đúng vị trí kết hợp với vệ sinh định kỳ sẽ giúp hạn chế hư hỏng, giảm nguy cơ nhiễm khuẩn chéo và tránh lãng phí thực phẩm.
Không ít người có thói quen đặt đồ ăn vào bất kỳ vị trí nào còn trống trong tủ lạnh mà chưa chú ý đến đặc tính của từng loại. Cách làm này có thể khiến thực phẩm nhanh xuống chất lượng, đồng thời làm giảm hiệu quả bảo quản của thiết bị. Ngăn đá là khu vực có nhiệt độ thấp nhất, thích hợp để bảo quản dài ngày các loại thịt, cá, hải sản tươi sống và thực phẩm đông lạnh đóng gói như kem, khoai tây chiên. Những thực phẩm này nên được đóng gói cẩn thận để duy trì chất lượng trong thời gian lưu trữ.
Phần cửa ngăn đá thường chịu tác động của sự thay đổi nhiệt độ mỗi khi mở tủ. Do đó, khu vực này phù hợp hơn với đá viên, các loại hạt khô hoặc thực phẩm đã chế biến và được cấp đông, thay vì những mặt hàng cần điều kiện nhiệt độ ổn định hơn. Trong ngăn mát, kệ trên cùng thích hợp để đặt thức ăn đã nấu chín, thực phẩm ăn liền, bánh ngọt, sữa chua và đồ uống. Vị trí dễ quan sát này giúp người dùng nhận biết những món cần sử dụng sớm, hạn chế tình trạng thức ăn bị bỏ quên đến khi hư hỏng.
Kệ giữa có thể dành cho sữa tươi, trứng và các sản phẩm từ sữa như phô mai, bơ. Riêng sữa tươi không nên đặt ở cánh cửa ngăn mát, bởi khu vực này thường xuyên chịu biến động nhiệt độ và có thể không duy trì điều kiện lạnh ổn định như các kệ bên trong. Kệ dưới cùng của ngăn mát là nơi phù hợp để bảo quản thịt, cá tươi sống dự kiến sử dụng trong ngày. Cần đặt các thực phẩm này trong hộp kín hoặc bọc chặt bằng màng bọc để nước thịt, cá không rò rỉ, làm nhiễm bẩn những món ăn khác.
Đối với rau củ và trái cây, hộc kéo được thiết kế nhằm duy trì độ ẩm phù hợp, hạn chế tình trạng rau nhanh héo. Nếu tủ có hai hộc riêng, người dùng nên phân chia rau xanh và trái cây thay vì để lẫn, bởi một số loại quả như chuối, táo giải phóng khí ethylene, có thể thúc đẩy quá trình chín và khiến rau nhanh úa.
Cánh cửa ngăn mát thích hợp hơn với những sản phẩm ít nhạy cảm với biến động nhiệt độ, chẳng hạn nước sốt, gia vị, nước mắm, tương cà, tương ớt, mayonnaise, nước lọc đóng chai, nước trái cây đóng hộp và các loại mứt. Những thực phẩm dễ hỏng hoặc cần được giữ lạnh ổn định nên được bố trí ở vị trí phù hợp hơn bên trong tủ.
Bên cạnh cách phân chia các ngăn, thói quen sử dụng hằng ngày cũng ảnh hưởng đến khả năng bảo quản. Người dùng không nên xếp thực phẩm quá đầy mà cần chừa khoảng trống để khí lạnh lưu thông, với mức chứa được khuyến nghị trong bài là khoảng 70% dung tích tủ. Nguyên tắc FIFO, tức thực phẩm nhập trước được sử dụng trước, cũng giúp hạn chế đồ ăn tồn đọng. Những sản phẩm mua trước hoặc có hạn sử dụng gần hơn nên được đặt ở vị trí dễ nhìn, dễ lấy để ưu tiên sử dụng.
Thức ăn vừa nấu xong cần được xử lý phù hợp trước khi đưa vào tủ lạnh, thay vì đặt nguyên nồi còn nóng vào thiết bị. Việc cho lượng thức ăn nóng lớn vào tủ có thể làm tăng nhiệt độ bên trong, ảnh hưởng đến điều kiện bảo quản của các thực phẩm xung quanh; thức ăn nên được chia vào hộp phù hợp, làm nguội nhanh và không để ở nhiệt độ phòng quá lâu trước khi cất giữ.
Tủ lạnh cũng cần được vệ sinh định kỳ để loại bỏ cặn bẩn, mùi khó chịu và hạn chế sự tích tụ của vi sinh vật. Có thể lau chùi khoảng 1–2 tháng một lần, đồng thời kiểm tra thực phẩm thường xuyên để loại bỏ những món đã hỏng hoặc quá hạn. Ngoài việc sắp xếp đúng vị trí, người dùng cần lưu ý rằng không phải loại rau củ nào cũng phù hợp với môi trường lạnh. Một số thực phẩm có thể giảm chất lượng về hương vị, kết cấu hoặc khả năng bảo quản nếu được đặt trong tủ không đúng điều kiện.
Cà chua là một ví dụ. Nhiệt độ thấp có thể làm thay đổi cấu trúc tế bào, khiến quả mềm hơn và ảnh hưởng đến hương vị tự nhiên. Việc bảo quản lạnh cũng có thể làm giảm cảm nhận về mùi thơm và vị ngọt, vì vậy cà chua nguyên quả thường phù hợp hơn với nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
Khoai tây sống còn nguyên vỏ cũng không nên được bảo quản trong ngăn mát theo cách thông thường. Khi gặp nhiệt độ thấp, tinh bột trong khoai có thể chuyển hóa thành đường khử, làm thay đổi vị và màu sắc khi chế biến. Nếu khoai được chiên, nướng hoặc rán ở nhiệt độ cao, lượng đường khử có thể tham gia phản ứng với axit amin asparagine, tạo thành acrylamide, hợp chất được quan tâm về nguy cơ đối với sức khỏe.
Khoai tây nguyên củ nên được giữ trong túi lưới hoặc vật chứa thông thoáng, đặt tại nơi khô ráo, mát mẻ và tránh ánh sáng trực tiếp. Trường hợp khoai đã gọt nhưng chưa dùng hết, có thể ngâm ngập trong nước lạnh, bảo quản trong ngăn mát và sử dụng trong vòng 24 giờ; khoai đã luộc chín hoặc chế biến thành món ăn cần được làm nguội, đậy kín và bảo quản lạnh phù hợp.
Hành tây sống nguyên củ cũng nên được đặt ở nơi khô, tối và thông thoáng thay vì trong tủ lạnh. Độ ẩm cao có thể khiến củ mềm, mọc mầm hoặc hư hỏng nhanh hơn; mùi hành còn có khả năng ảnh hưởng đến hương vị của các thực phẩm khác. Người dùng có thể đựng hành trong giỏ lưới, rổ thoáng hoặc túi giấy có lỗ thông khí, đồng thời tránh để chung với khoai tây.
Dưa leo là loại quả nhạy cảm với nhiệt độ thấp. Nếu bảo quản trong môi trường quá lạnh, đặc biệt dưới 10°C, quả có thể xuất hiện hiện tượng tổn thương do lạnh, biểu hiện qua vỏ nhăn, phần ruột mềm và nhiều nước. Khi không có điều kiện bảo quản lạnh phù hợp, có thể bọc dưa leo bằng giấy bếp và đặt ở nơi mát, tránh nguồn nhiệt trực tiếp.
Với tỏi nguyên củ, môi trường ẩm trong tủ lạnh có thể làm củ mềm, nảy mầm hoặc xuất hiện nấm mốc, đồng thời khiến mùi tỏi ám sang thực phẩm xung quanh. Tốt hơn hết nên giữ tỏi ở nhiệt độ phòng, trong giỏ hoặc túi thông thoáng, tránh ánh nắng trực tiếp.
Tuy nhiên, tỏi đã bóc vỏ hoặc băm nhỏ cần được bảo quản lạnh trong hộp kín hoặc túi đựng thực phẩm phù hợp, nhằm hạn chế nhiễm bẩn và ngăn mùi lan sang những món khác. Việc sử dụng tủ lạnh hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ mà còn nằm ở cách phân loại, đóng gói và theo dõi thực phẩm. Duy trì những thói quen này giúp người dùng chủ động hơn trong việc bảo quản đồ ăn, hạn chế hư hỏng và sử dụng thực phẩm hợp lý.
Kim Yến (tổng hợp)
