Sự rạn nứt giữa hai cường quốc Ả Rập đang trở nên trầm trọng hơn khi mỗi quốc gia lựa chọn một phương thức đối phó khác nhau trước các đe dọa từ Iran.
- Căng thẳng Mỹ – Iran: Ông Trump yêu cầu hành động nhanh để tránh hậu quả
- WHO ban bố khẩn cấp dịch Ebola tại CHDC Congo và Uganda
- Moscow phản ứng sau đợt tập kích drone kỷ lục từ Ukraine
Sự khác biệt trong lập trường kiềm chế và đối đầu trực diện
Các báo cáo mới nhất từ truyền thông quốc tế cho biết cả Saudi Arabia và UAE đều đã tham gia vào các hoạt động quân sự nhắm vào Iran. Tuy nhiên, mức độ và hình thức tấn công của mỗi bên lại có sự khác biệt đáng kể. UAE đã triển khai các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái do Trung Quốc sản xuất ngay từ tuần đầu của chiến sự. Hành động này nhằm đáp trả việc các cơ sở chế biến dầu mỏ của họ bị Iran tấn công bằng hơn 2.800 tên lửa vào tháng 3/2026, một mức độ tàn phá cực kỳ lớn.
Trái ngược với tinh thần đối đầu của UAE, Saudi Arabia lại đang nỗ lực thực hiện chính sách kiềm chế để bảo vệ sự ổn định của vương quốc. Mặc dù không quân Saudi đã tiến hành các đợt tập kích vào các vị trí phóng tên lửa của Iran tại Iraq, nhưng Riyadh vẫn tìm cách đối thoại. Họ đã đề xuất ý tưởng về một hiệp ước không xâm lược giữa các quốc gia trong khu vực để giảm bớt căng thẳng. Sự khác biệt này cho thấy hai nước không còn tìm được tiếng nói chung trong vấn đề an ninh cốt lõi của khu vực.
Từ đầu năm 2026, Saudi Arabia đã chủ động xây dựng một mạng lưới liên minh mới tách biệt khỏi sự ảnh hưởng tuyệt đối của Mỹ. Việc hợp tác với Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập giúp Riyadh có thêm nguồn lực để đối phó với cả Iran và Israel. Tại triển lãm quốc phòng hồi tháng 2, dù trang thiết bị của Mỹ vẫn hiện diện, nhưng vai trò của các đối tác mới đã tăng lên đáng kể. Sự hỗ trợ từ các chiến đấu cơ Pakistan hiện nay là yếu tố quan trọng giúp Saudi Arabia duy trì được quyền tự chủ trong các quyết định quân sự.
Những tác động sâu rộng đến kinh tế và địa chính trị khu vực
(Ảnh: Chụp màn hình báo Thanh Niên)
Sự rạn nứt giữa Saudi Arabia và UAE còn thể hiện rõ qua các cuộc cạnh tranh tại các quốc gia như Yemen và Sudan. Tại Yemen, hai nước ủng hộ các phe phái khác nhau, trong khi ở Sudan, họ cũng hậu thuẫn cho các lực lượng đối lập là SAF và RSF. Bên cạnh đó, cuộc chạy đua để trở thành trung tâm công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) cũng làm gia tăng sự kình địch giữa hai nước. Mỗi quốc gia đều đang nỗ lực hết mình để thu hút các nguồn vốn đầu tư quốc tế và khẳng định vị thế dẫn đầu.
Trong lĩnh vực kinh tế, một sự kiện quan trọng đã xảy ra vào ngày 01/5/2026 khi UAE chính thức rút khỏi Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC). Đây là một bước đi đầy bất ngờ, thể hiện sự bất đồng sâu sắc về chiến lược sản lượng dầu với Saudi Arabia. Việc rời khỏi tổ chức này cho thấy UAE muốn có toàn quyền quyết định đối với nguồn tài nguyên quý giá nhất của mình. Sự chia rẽ trong OPEC đã khiến vai trò điều tiết giá dầu toàn cầu của liên minh Ả Rập bị suy giảm đáng kể.
Về phía an ninh, UAE đã củng cố liên minh với Israel thông qua việc triển khai hệ thống phòng thủ Vòm Sắt vào ngày 11/5/2026. Mối quan hệ này được xây dựng từ Hiệp định Abraham năm 2020 và liên tục được thắt chặt qua các chuyến thăm ngoại giao. Sự kiện Thủ tướng Israel bí mật tới UAE vào ngày 13/5 vừa qua là minh chứng rõ nhất cho sự hợp tác này. Những diễn biến này cho thấy bản đồ địa chính trị vùng Vịnh đang có sự thay đổi lớn, khi hai “ông lớn” Ả Rập đang dần đi trên hai con đường khác nhau.
Theo: Báo Thanh Niên
