Hiệp hội Chè Việt Nam (VITAS) thành lập Chi hội Chè Shan Tuyết vùng núi cao Việt Nam, quy tụ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất để chuẩn hóa chất lượng, xây dựng thương hiệu và nâng giá trị chè.
- Khởi tố vụ tài xế xe tải tử vong tại hố công trình
- Môi giới mại dâm nhiều triệu đồng, bị phát hiện liên quan đường dây ma túy
- Máy bay dân sự hạ cánh nhầm xuống căn cứ quân sự Mỹ
Ngày 18/9/2026, tại các vùng chè cổ thụ trọng điểm như Hà Giang, Lào Cai, Sơn La, Lai Châu, Tuyên Quang, những cây Shan tuyết hàng trăm năm tuổi vẫn gắn với đời sống của đồng bào Mông, Dao, Tày.
Nhưng sản phẩm lâu nay chủ yếu xuất khẩu thô với giá 1,7-2 USD/kg, trong khi sản xuất còn manh mún, thiếu vốn, khiến các cơ sở có lúc tranh mua, tranh bán và hạ giá lẫn nhau.
Quần thể cây chè Shan tuyết di sản ở xã Tà Xùa, tỉnh Sơn La, là một trong những vùng trà cổ thụ được nhắc đến trong câu chuyện về giá trị của dòng chè này.
Chè Shan tuyết mọc tự nhiên trên những đỉnh núi cao, quanh năm mây phủ. Những cây chè lâu năm không chỉ tạo nên dòng trà được đánh giá cao mà còn gắn với văn hóa và sinh kế của cộng đồng dân cư vùng cao.
Ông Hoàng Vĩnh Long, Chủ tịch Hiệp hội Chè Việt Nam, cho biết việc xuất khẩu chủ yếu dưới dạng nguyên liệu thô khiến giá trị chè Việt Nam chưa được đánh giá đúng trên thị trường quốc tế. Sản xuất phân tán và thiếu vốn cũng khiến giá trị di sản chưa được tính đầy đủ vào sản phẩm.
Từ những nương chè riêng lẻ đến một tiếng nói chung
Theo ông Hoàng Vĩnh Long, xây dựng thương hiệu, chuẩn hóa chất lượng, chống hàng nhái và đưa chè Shan tuyết về đúng giá trị là yêu cầu cấp thiết. Từ đó, VITAS thành lập Chi hội Chè Shan Tuyết vùng núi cao Việt Nam, có tên giao dịch quốc tế là Vietnam High-Mountain Snow Shan Tea Chapter.
“Khi thành lập, Chi hội sẽ quy tụ các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất, chế biến chè Shan tuyết vùng cao vào một mái nhà chung. Từ đó, tạo tiếng nói chung để đề xuất cơ chế, chính sách hỗ trợ, giúp chè Shan tuyết chuẩn hóa chất lượng, xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị trên thị trường trong nước và quốc tế”, ông Hoàng Vĩnh Long nói.
VITAS đồng thời công bố kế hoạch quản trị và cấp quyền khai thác nhãn hiệu tập thể “Snow Shan”, đã được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Việc này hướng tới chuẩn hóa sản phẩm, chống hàng nhái và khẳng định vị thế trà Shan tuyết Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Ông Phạm Vũ Khánh, tân Chủ tịch lâm thời Chi hội, người có 25 năm gắn bó với các nương chè Tây Bắc, cho rằng từng cá nhân, doanh nghiệp hay địa phương riêng lẻ khó đưa chè Shan tuyết vươn ra thị trường quốc tế.
“Đã đến lúc chúng ta hợp sức, phát huy thế mạnh riêng của từng vùng để xây dựng bộ sản phẩm chè Shan tuyết mang bản sắc riêng của Việt Nam. Chi hội sẽ hoạt động dựa trên 4 trụ cột: Văn hóa – Đạo đức – Kết nối – Tiêu chuẩn, qua đó nâng cao giá trị chè, chia sẻ sinh kế công bằng với người dân và cùng nhau phát triển thương hiệu trà Việt”, ông Khánh nói.
Để hoạt động đi vào thực chất, Chi hội xác định 3 trọng tâm. Trước hết là xây dựng tiêu chuẩn chất lượng ngành, phối hợp với các nhà khoa học phân định chè Shan tuyết cổ thụ với chè vùng núi cao từ 500m trở lên, đồng thời mã hóa vùng trồng và truy xuất nguồn gốc bằng mã QR.
Trọng tâm thứ hai là khai thác nhãn hiệu tập thể “Snow Shan”, xây dựng quy chế sử dụng nhãn hiệu chung của Hiệp hội Chè Việt Nam để góp phần kiểm soát hàng giả, hàng kém chất lượng.
Trọng tâm cuối cùng là phát triển kinh tế đa giá trị gắn với du lịch văn hóa. Chuỗi giá trị chè sẽ được kết nối với bảo tồn rừng di sản, du lịch trải nghiệm và các lễ hội văn hóa chè tại địa phương.
Hiệp hội Chè Việt Nam là tổ chức xã hội – nghề nghiệp của các tổ chức, cá nhân Việt Nam hoạt động trong sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng và nghiên cứu khoa học – công nghệ của ngành Chè.
Nguyên Hương (tổng hợp)
