Sau những chấn động ban đầu, chiến sự Nga – Ukraine đang chứng kiến sự thay đổi thế chủ động và những con số thiệt hại khủng khiếp từ hai phía.
Chiến dịch quân sự Nga: Toàn cảnh biến động địa chính trị tại Ukraine
Cuộc xung đột nổ ra vào ngày 24/2/2022 đã thay đổi hoàn toàn trật tự thế giới và cục diện tại Đông Âu. Nga tuyên bố mục tiêu bảo vệ Donbass và phi quân sự hóa nước láng giềng nhưng đã đối mặt với cuộc chiến kéo dài ngoài dự kiến. Sau bốn năm, cuộc chiến đã đi qua nhiều giai đoạn từ tấn công chớp nhoáng đến phòng ngự tiêu hao.
Việc Donald Trump tái đắc cử Tổng thống Mỹ vào đầu năm 2025 được xem là một bước ngoặt quan trọng. Mỹ bắt đầu gây sức ép để Ukraine đàm phán, trong bối cảnh viện trợ quân sự sụt giảm đáng kể. Nga hiện đang nắm giữ lợi thế trên thực địa khi đã kiểm soát và sáp nhập nhiều tỉnh chiến lược của Ukraine.
Mặc dù Ukraine đã có những nỗ lực tấn công vào lãnh thổ Nga tại Kursk nhưng kết quả đạt được không như mong đợi. Những sai lầm trong chiến lược tuyên truyền và huy động quân đã khiến Kiev gặp khó khăn trong việc giữ vững các tuyến phòng thủ. Cục diện hiện tại đang nghiêng về phía Moscow với sự chủ động trên toàn bộ tiền tuyến.
Chiến dịch quân sự Nga: Chi tiết số liệu về diện tích và khí tài
Theo thống kê của các nguồn tin quân sự, Nga hiện kiểm soát khoảng 19,25% đến 19,4% lãnh thổ Ukraine. Trong đó, tỷ lệ chiếm giữ tại Lugansk là gần 100%, trong khi tại các tỉnh khác như Donetsk và Zaporizhia cũng đạt mức rất cao. Tốc độ chiếm đóng của Nga đã tăng vọt trong năm 2025 với hàng nghìn km2 lãnh thổ mới.
Thiệt hại về vũ khí của cả hai bên được đánh giá là lớn nhất kể từ sau Thế chiến II. Ukraine tuyên bố Nga đã mất hơn 11.000 xe tăng và hàng trăm máy bay các loại. Ngược lại, phía Nga cũng khẳng định đã phá hủy hàng chục nghìn phương tiện bọc thép và hệ thống pháo binh của đối phương.
Các cuộc không kích bằng tên lửa siêu vượt âm và máy bay không người lái đã gây tổn thất nặng nề cho hạ tầng của cả hai bên. Ukraine đã bắn hạ hàng chục nghìn mục tiêu trên không nhưng vẫn không thể ngăn chặn hoàn toàn các đợt tấn công từ Nga. Cuộc chiến khí tài đang làm kiệt quệ nguồn dự trữ quân sự của cả Nga lẫn các nhà tài trợ phương Tây.
Bài toán về nguồn lực và nỗ lực trung gian hòa bình
Cuộc chiến hiện đã bước vào năm thứ năm với những dấu hiệu suy giảm về nguồn nhân lực, đặc biệt là phía Ukraine. Khả năng huy động quân của Kiev đang giảm mạnh, tạo ra lỗ hổng lớn trong hệ thống phòng ngự. Trong khi đó, Nga vẫn duy trì được sức mạnh tấn công và dần kiểm soát thêm nhiều khu dân cư mới.
Viện trợ từ châu Âu dù tăng mạnh nhưng không thể bù đắp hoàn toàn sự thiếu hụt từ Mỹ. Tổng thống Zelensky cảnh báo về khoản lỗ 800 tỷ USD do xung đột gây ra và kêu gọi sự hỗ trợ quốc tế. Các nỗ lực trung gian của Mỹ đang vấp phải thực tế khó khăn khi cả hai bên đều chưa sẵn sàng cho những nhượng bộ cốt lõi.
Câu hỏi về việc ai sẽ là bên “chớp mắt trước” trong cuộc chiến tiêu hao này vẫn còn để ngỏ. Sớm hay muộn, sự cạn kiệt về kinh tế và con người sẽ buộc các bên phải thay đổi tính toán của mình. Một tương lai hòa bình vẫn là đích đến xa xăm khi tiếng súng chưa có dấu hiệu ngừng lại trên các chiến trường khốc liệt.
Theo: Báo Dân trí
