Các bên liên quan tại Trung Đông đang đứng trước những lựa chọn mới khi xung đột tiếp tục tác động đến các tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng và buộc Mỹ cùng các đồng minh phải tính toán bước đi tiếp theo.
- Người đàn ông ở Thái Nguyên mất tích sau khi rời nhà người thân
- Giá sầu riêng tăng mạnh, nhưng lợi nhuận nhà vườn chưa đồng đều
- Những món ăn từng bị cho là “kỵ” thịt gà
Các nhà lãnh đạo thế giới sẽ tới New York (Mỹ) dự kỳ họp Đại hội đồng LHQ vào tuần sau, trong bối cảnh những quyết định liên quan các cuộc xung đột tại Trung Đông có thể được định hình. Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến gặp lãnh đạo 6 nước đồng minh vùng Vịnh gồm Ả Rập Xê Út, Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar và UAE để trao đổi về hướng đi tiếp theo của chiến sự.
Theo Axios ngày 18/9, ông Trump được cho là đã yêu cầu quân đội duy trì lực lượng tại Trung Đông đến cuối năm, sẵn sàng cho khả năng khôi phục chiến sự. Nếu lựa chọn phương án này, Mỹ trước hết cần sự đồng thuận từ các đồng minh trong khu vực, những nước từng lo ngại Iran có thể đáp trả trực tiếp vào các cơ sở dầu khí.
Mối lo đó từng khiến ông Trump hoãn kế hoạch tấn công lớn nhằm vào Iran hồi tháng 8, sau khi Ả Rập Xê Út và Qatar bày tỏ quan ngại về khả năng Tehran trả đũa. Tổng thống Mỹ cũng cho biết ông sắp đưa ra quyết định lớn liên quan căng thẳng với Iran, trong đó có khả năng “hủy diệt” chính quyền nước này hoặc mở ra cơ hội chấm dứt xung đột; ông nói: “Đó là quyết định hệ trọng. Bất kỳ điều gì cũng có thể xảy ra”.
Trong khi Washington tính toán bước tiếp theo, Iran vẫn duy trì đối đầu dù chịu thiệt hại lớn về quân sự và kinh tế, đồng thời cản trở hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz. Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 18/9 thông báo đã tấn công một tàu chở dầu treo cờ Togo vào ngày 17/9 vì cho rằng con tàu tìm cách “di chuyển trái phép” qua eo biển, khiến tàu bốc cháy và phải dừng hành trình.
Tại phía nam khu vực, một tuyến hàng hải khác cũng trở thành điểm nóng khi các đồng minh Houthi của Iran ở Yemen siết chặt kiểm soát eo biển Bab el-Mandeb trên biển Đỏ. Diễn biến này góp phần đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao và tạo thêm sức ép đối với Mỹ, khi Washington vừa phải tính đến nguy cơ một hành lang vận chuyển quan trọng bị đóng lại, vừa phải cân nhắc một nhiệm vụ quân sự mới trong lúc lực lượng đã bị dàn trải bởi cuộc chiến với Iran.
Truyền thông Mỹ cho biết ông Trump gần đây đã từ chối đề nghị của Ả Rập Xê Út về việc tấn công lực lượng Houthi, nhóm từng đạt thỏa thuận ngừng bắn với Washington hồi năm ngoái. Thay vì tiến hành một cuộc tấn công mới, các quan chức Mỹ đã gặp đại diện Houthi tại Oman và nhận cam kết lực lượng này không tấn công tàu Mỹ, chỉ nhắm vào Ả Rập Xê Út.
Riyadh sau đó tìm kiếm sự hỗ trợ từ Trung Quốc, còn Bắc Kinh đề nghị Iran sử dụng ảnh hưởng đối với Houthi để kiềm chế lực lượng này. Reuters cho biết Trung Quốc muốn Tehran ngăn xung đột lan rộng sang các tuyến vận tải năng lượng mà nền kinh tế nước này phụ thuộc.
Riyadh và Tehran chưa đưa ra bình luận về vấn đề trên, trong khi Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết không muốn căng thẳng khu vực lan thêm sang Yemen và biển Đỏ. “Chủ quyền và an ninh của tất cả các nước cần được tôn trọng, và các cơ sở hạ tầng thiết yếu cho sinh kế của người dân không được phép trở thành mục tiêu tấn công”, Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh.
Trong lúc các tuyến hàng hải tiếp tục chịu sức ép, Mỹ cũng mở thêm một hướng hợp tác quân sự với Ả Rập Xê Út. Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 17/9 thông báo đã phê duyệt thỏa thuận bán máy bay chiến đấu ước tính trị giá 24,3 tỉ USD cho Riyadh.
Theo Reuters, thỏa thuận gồm 48 chiến đấu cơ tàng hình F-35, 49 động cơ Pratt & Whitney cùng thiết bị liên lạc và phụ tùng hỗ trợ. Tuy nhiên, hợp đồng vẫn cần được Quốc hội Mỹ thông qua trước khi có hiệu lực.
Từ Hormuz đến Bab el-Mandeb, những tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng đang trở thành một phần trực tiếp của bài toán chiến sự. Cùng lúc đó, Washington phải cân nhắc giữa khả năng duy trì sức ép quân sự với Iran và nguy cơ xung đột tiếp tục mở rộng sang những khu vực có ý nghĩa lớn đối với dòng chảy năng lượng toàn cầu.
Minh Tuấn (tổng hợp)
