Hà Nội, nhiều tiểu thương tại các chợ Hàng Da, Ngọc Hà và Ngã Tư Sở cho biết lượng khách giảm, khiến doanh thu có ngày chỉ còn vài chục nghìn đồng.
- Cuộc truy đuổi trong đêm khiến hai thiếu niên tử vong ở Nghệ An
- Tài xế gây tai nạn khiến nữ sinh 14 tuổi tử vong hầu tòa
- Ả Rập Xê Út và UAE đổi lập trường về Iran
Hơn 16h ngày 29/9, tại chợ Hàng Da (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), nhiều quầy vẫn mở nhưng khách đến thưa thớt, trong khi người bán chủ yếu ngồi chờ. Tại chợ Ngọc Hà (phường Ba Đình) và chợ Ngã Tư Sở (phường Đống Đa), tình trạng mua bán trầm lắng cũng được ghi nhận, đặc biệt ở các quầy quần áo, giày dép và hàng tiêu dùng.
Tại một quầy quần áo ở chợ Hàng Da, bà Nguyễn Hòa, 64 tuổi, cho biết từ sáng đến chiều không có khách nên tranh thủ xem các phiên livestream bán quần áo trên mạng. “Ế từ sáng đến chiều, không có khách”, bà nói.
Doanh thu của quầy không ổn định, có ngày đạt vài trăm nghìn đồng nhưng cũng có lúc bán cả ngày chỉ thu được vài chục nghìn đồng. Trước đây, bà Hòa chủ yếu bán trực tiếp cho khách đến chợ, trong đó nhóm khách quen, nhất là người lớn tuổi, vẫn thỉnh thoảng quay lại mua hàng.
Lượng khách mới ngày càng ít khi người trẻ chuyển sang mua sắm trên mạng nhiều hơn. “Khách quen thì vẫn còn, chứ khách mới không có mấy. Người trẻ giờ thích mua trên mạng hơn”, bà Hòa nói.
Bà Hòa cũng nhận thấy khách hàng đang chuyển dần sang môi trường trực tuyến nhưng việc tiếp cận nhóm khách này không dễ, bởi bán hàng qua mạng đòi hỏi quay video, livestream, đăng sản phẩm, trả lời khách và chốt đơn bằng điện thoại. “Tuổi tôi có biết công nghệ đâu. Người ta livestream bán hàng, mình cũng ngồi xem thôi chứ không biết làm”, bà chia sẻ.
Trong điều kiện đó, nhóm khách quen vẫn là nguồn doanh thu chính của quầy, còn những ngày chỉ thu được vài chục nghìn đồng xuất hiện thường xuyên hơn. “Vẫn phải ngồi bán thôi, chứ giờ cũng không biết làm gì khác”, bà Hòa nói.
Tại chợ Ngã Tư Sở, nhiều gian hàng được cơi nới, chia tách tạm bợ, một số quầy đóng cửa và bỏ không, trong khi hoạt động mua bán chủ yếu sôi động vào rạng sáng ở khu vực bên ngoài, nơi có các điểm bán hoa quả và thực phẩm tươi. Với những quầy bán quần áo, giày dép và hàng tiêu dùng, sự thay đổi trong thói quen mua sắm thể hiện rõ khi khách có thể xem mẫu, so sánh giá và đặt hàng ngay trên điện thoại.
Chị Hương, tiểu thương kinh doanh đồ khô tại chợ Ngọc Hà, cho biết sau nhiều năm buôn bán, chị vẫn có nhóm khách thường xuyên nhưng việc tìm người mua mới ngày càng khó. “Khách cũ thì lâu lâu vẫn qua, khách trẻ chủ yếu mua trên mạng. Mình bán ở chợ thì họ phải đi đến tận nơi, trong khi trên điện thoại có đủ mẫu, đủ giá để lựa chọn”, chị nói.
Một tiểu thương bán hàng gia dụng tại chợ Ngã Tư Sở cũng ghi nhận lượng khách giảm đối với những mặt hàng nhỏ, giá trị không cao, vốn trước đây thường được người dân mua khi tiện đường ghé chợ. “Có hôm ngồi cả buổi mới có vài khách. Mình vẫn phải mở cửa vì bỏ quầy thì tiếc, nhưng khách ít thì doanh thu cũng chẳng được bao nhiêu”, tiểu thương này nói.
Dù phải cạnh tranh với bán lẻ trực tuyến, chợ truyền thống vẫn có những hình thức mua bán trực tiếp mà các kênh trên mạng không thay thế hoàn toàn, như cho khách xem, cầm, thử hàng, trả giá và trao đổi trực tiếp với người bán. Tuy nhiên, các tiểu thương vẫn phải duy trì quầy, nhập hàng và chịu chi phí kinh doanh trong bối cảnh lượng khách giảm.
Hà Nội hiện có hơn 468 chợ các loại, gồm 2 chợ đầu mối cùng các chợ hạng I, II, III và chưa phân hạng. Hệ thống này vẫn giữ vai trò cung ứng hàng hóa thiết yếu nhưng còn những hạn chế về cơ sở vật chất, an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy, tiến độ cải tạo và xây dựng.
Giai đoạn 2026-2030, Hà Nội đặt mục tiêu xây mới, xây lại 108 chợ và cải tạo, sửa chữa 118 chợ; các chợ được xây mới hoặc cải tạo, sửa chữa phải đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy và văn minh thương mại. Thành phố đồng thời đặt mục tiêu đẩy mạnh chuyển đổi số, trong đó 100% hộ kinh doanh có mã QR thanh toán và 50% hộ kinh doanh cố định phấn đấu có gian hàng trực tuyến trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội hoặc nền tảng số bán hàng.
Kế hoạch cũng hướng tới xây dựng mô hình “chợ số”, hỗ trợ tiểu thương đưa thông tin sản phẩm, giá bán và nguồn gốc xuất xứ lên môi trường số, đồng thời đào tạo kỹ năng kinh doanh trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt. Theo mục tiêu này, mỗi phường có ít nhất 2 chợ và mỗi xã có ít nhất một chợ triển khai mô hình “chợ số”, cùng các chương trình “bình dân học vụ số” dành cho đơn vị quản lý chợ và tiểu thương chưa quen với công nghệ.
Theo Bộ Công Thương, cả nước hiện có hơn 8.000 chợ, trong đó khoảng 76% là chợ nông thôn; chợ chiếm khoảng 35-40% lượng hàng hóa lưu thông, riêng khu vực nông thôn đạt 50-70%. Lượng khách đến chợ truyền thống có xu hướng giảm do sự cạnh tranh của siêu thị, trung tâm thương mại, bán lẻ trực tuyến và thay đổi trong cách mua sắm.
Phần lớn chợ cả nước có quy mô nhỏ, với 86% là chợ hạng III, dưới 200 điểm kinh doanh, trong khi chợ hạng I chiếm 2,8% và chợ đầu mối chưa đến 1%. Bộ Công Thương đánh giá phương thức kinh doanh tại nhiều chợ vẫn mang tính truyền thống, các dịch vụ hỗ trợ thương nhân và người mua chưa được chú trọng; một số chợ hoạt động kém hiệu quả do quy hoạch, vị trí, giá thuê quầy sạp và việc xử lý chợ cóc, chợ tạm còn bất cập.
Mộc Linh (tổng hợp)
