Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ – Tổng thống Donald Trump đến hội nghị thượng đỉnh NATO bằng chuyên cơ VC-25B mới nhưng rời đi trên chiếc VC-25A cũ, khiến nhiều ý kiến đặt câu hỏi về mức độ hoàn thiện của hệ thống phòng thủ trên Không lực Một mới.
- Bé trai sáu tuổi mất tích khi đến chơi nhà bà ngoại ở Hà Tĩnh
- Củ dền đỏ chứa nhiều dưỡng chất giúp hỗ trợ huyết áp và tim mạch
- Sáu người bị khởi tố vì cắt trộm hơn 1.200 mét dây điện ở Đà Lạt
Chiếc VC-25B được hoán cải từ máy bay Boeing 747-8i do Qatar tặng Mỹ hồi năm ngoái và được ông Trump sử dụng lần đầu vào đầu tháng 7. Sau khi hội nghị NATO kết thúc ngày 08/7, ông lại chọn chiếc VC-25A đã phục vụ gần 40 năm để rời Ankara, làm dấy lên nhiều suy đoán về nguyên nhân của quyết định này.
Việc thay đổi chuyên cơ thu hút sự chú ý vì VC-25B chỉ mất khoảng một năm để nâng cấp và cải tạo nội thất trước khi đưa vào khai thác. Nhiều chuyên gia đặt câu hỏi liệu khoảng thời gian này có đủ để tích hợp đầy đủ các hệ thống thông tin liên lạc, bảo mật và phòng thủ vốn là tiêu chuẩn của một chiếc Không lực Một hay không.
Chuyến đi diễn ra đúng thời điểm ông Trump tuyên bố chấm dứt lệnh ngừng bắn với Tehran và Mỹ bắt đầu tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran, quốc gia có chung đường biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ. Khi được hỏi việc đổi máy bay có liên quan đến nguy cơ ám sát hay không, Tổng thống Mỹ không trả lời trực tiếp nhưng thừa nhận vẫn phải đối mặt với những mối đe dọa.
“Tôi luôn đối mặt với các mối đe dọa. Tôi là mục tiêu số một trong danh sách của họ”, ông nói.
“Không lực Một có thể trở thành một chiếc máy bay đầy nguy hiểm vì những kẻ tồi tệ mà chúng ta phải đối phó”, ông cho hay.
Dù từng có nhiều ý kiến lo ngại về việc tiếp nhận chiếc Boeing từ Qatar, ông Trump vẫn đánh giá rất cao chuyên cơ mới. Trong lễ ra mắt hồi tháng trước, ông khẳng định: “Chưa từng có một chiếc máy bay nào như thế này được chế tạo và sẽ không bao giờ có một chiếc thứ hai như vậy xuất hiện nữa”.
Theo Nhà Trắng, việc giữ nguyên phần lớn khu vực dành cho nguyên thủ giúp không quân Mỹ rút ngắn đáng kể thời gian đưa máy bay vào hoạt động, đồng thời vẫn bảo đảm an ninh, an toàn và hệ thống liên lạc bảo mật. Tuy nhiên, giới chức không công bố cụ thể những hạng mục liên quan đến năng lực phòng thủ.
Frank Kendall, cựu bộ trưởng không quân Mỹ dưới thời Tổng thống Joe Biden, nhận định quá trình hoán cải diễn ra như một cuộc chạy đua với thời gian. Ông cho rằng để đáp ứng tiến độ, nhiều trang thiết bị tiêu chuẩn trên một chiếc Không lực Một có thể chưa được lắp đặt đầy đủ.
“Nỗ lực hoán cải máy bay hoàn toàn là một quá trình chạy đua với thời gian”, Kendall nói.
“Để theo kịp tiến độ, họ chắc chắn đã phải bỏ qua rất nhiều trang thiết bị vốn có trên một chiếc Không lực Một tiêu chuẩn”, ông nói thêm. “Thông thường, bạn phải lắp đặt thêm mọi thứ cần thiết để phục vụ tổng thống, đó là lý do quá trình này lại mất nhiều thời gian và tốn kém đến vậy. Vì thế, rõ ràng là họ chỉ có thể làm tốt nhất trong khả năng với quỹ thời gian ít ỏi như vậy”.
Theo Kendall, việc chưa hoàn thiện đầy đủ các hệ thống phòng thủ có thể không ảnh hưởng nhiều với các chuyến bay nội địa, nhưng sẽ trở thành vấn đề đáng lưu ý khi chuyên cơ hoạt động tại khu vực Trung Đông trong bối cảnh căng thẳng với Iran gia tăng. Hiện chưa rõ VC-25B đã được trang bị những hệ thống chống tên lửa hoặc gây nhiễu điện tử ở mức nào.
Qua phân tích hình ảnh công khai, một số chuyên gia hàng không nhận thấy phần đuôi máy bay không xuất hiện các dấu hiệu bên ngoài thường gắn với hệ thống gây nhiễu hồng ngoại dùng để đánh lạc hướng tên lửa phòng không. Họ cũng chưa thể xác định liệu không quân Mỹ có tích hợp các thiết bị này theo phương thức mới mà không phải thay đổi kết cấu thân máy bay hay không.
Không lực Một thế hệ cũ được cho là sở hữu nhiều lớp bảo vệ như hệ thống chống tên lửa, mồi bẫy radar, cùng các ăng-ten bảo đảm liên lạc bảo mật giữa Tổng thống Mỹ với lực lượng quân sự và hạt nhân. Kendall cho rằng việc bổ sung đầy đủ những hạng mục này đòi hỏi phải thay đổi đáng kể cấu trúc máy bay.
“Về cơ bản, bạn phải thay đổi cả cấu trúc máy bay để lắp những loại ăng-ten này. Tôi chắc là họ đã làm một phần việc đó, nhưng không rõ là được bao nhiêu”, Kendall nói.
Richard Aboulafia, giám đốc điều hành AeroDynamic Advisory, cũng cho rằng phần lớn các hệ thống quan trọng bên trong có thể vẫn chưa hoàn thiện. Theo ông, quy trình tích hợp các thiết bị phòng vệ, tác chiến điện tử và mạng lưới thông tin liên lạc bảo mật thường kéo dài nhiều năm nên khó có thể hoàn tất chỉ trong khoảng một năm.
“Phần bên trong chính là thứ chắc chắn còn thiếu trên chiếc Không lực Một mới”, Aboulafia nói. “Đơn giản là vì họ không có đủ cả ngân sách lẫn thời gian để hoàn thiện quy trình này”.
Ông cũng nhấn mạnh việc xây dựng hệ thống liên lạc bảo mật với các chỉ huy quân sự trong nước và đồng minh là nhiệm vụ rất phức tạp, cần nhiều thời gian để hoàn thiện.
Theo thông tin từ Nhà Trắng, Không lực Một tiêu chuẩn còn được trang bị phòng y tế có đầy đủ chức năng như một phòng phẫu thuật và luôn có bác sĩ túc trực. Kendall ước tính chiếc Boeing do Qatar tặng sẽ cần thêm khoảng 3-4 năm cải tiến để đạt tiêu chuẩn tương đương đội VC-25A hiện nay.
“Tôi nghĩ rằng ở cả ba phương diện, từ hỗ trợ Tổng tư lệnh, thông tin liên lạc đến năng lực phòng thủ, máy bay mới có lẽ đã bị giản lược đi rất nhiều so với một chiếc chuyên cơ tổng thống hoàn chỉnh”, Kendall nói.
Ngoài ra, VC-25B hiện cũng chưa có khả năng tiếp nhiên liệu trên không như dòng VC-25A, tính năng giúp mở rộng đáng kể tầm hoạt động của chuyên cơ tổng thống Mỹ. Dù vậy, ông Trump vẫn xem đây là bước khởi đầu quan trọng trong quá trình nâng cấp và khẳng định chiếc máy bay chỉ cần được hoàn thiện thêm để đáp ứng đầy đủ các yêu cầu đặt ra.
Hoàng Lan (Tổng hợp)
