TS Cao Thanh Bình – Trưởng Ban Văn hóa – Xã hội HĐND thành phố – nhấn mạnh việc phát triển công nghiệp văn hóa phải đặt con người làm trung tâm, bảo tồn di sản song hành với hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh kỷ nguyên số và yêu cầu tăng trưởng mới.
- Du lịch Việt Nam đạt doanh thu kỷ lục trong kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ
- Nga – Iran: Thương vụ tên lửa nửa tỉ euro gây rúng động Trung Đông
- Va chạm trên cao tốc Phan Thiết – Dầu Giây làm 7 ô tô hư hỏng
Phát triển công nghiệp văn hóa gắn với bản sắc và trách nhiệm cộng đồng
Văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định rõ phát triển văn hóa và con người ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội, coi văn hóa là trụ cột quyết định sự phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, siêu đô thị TPHCM đứng trước yêu cầu cấp thiết: tăng trưởng kinh tế phải song hành với bồi đắp chiều sâu tinh thần. Công nghiệp văn hóa không chỉ khai thác tài nguyên sáng tạo mà còn định hình bản sắc đô thị, nâng cao chất lượng sống và năng lực cạnh tranh quốc tế.
Theo ông Cao Thanh Bình, phát triển văn hóa không thể dừng ở khẩu hiệu mà phải cụ thể hóa bằng chương trình hành động, đề án phát triển con người gắn chặt với hệ giá trị Việt Nam. Mỗi chiến lược cần xác định rõ giá trị nền tảng, kim chỉ nam và lộ trình ngắn hạn, trung hạn, dài hạn. Trong hội nhập sâu rộng, việc kế thừa, gìn giữ bản sắc dân tộc càng có ý nghĩa sống còn, bởi hình ảnh đất nước và con người Việt Nam đã và đang được cộng đồng quốc tế đánh giá cao.
Con người ở vị trí trung tâm, mỗi công dân là một đại sứ văn hóa trong hội nhập quốc tế
Ông Cao Thanh Bình nhấn mạnh con người vừa là chủ thể, vừa là mục tiêu của phát triển văn hóa. Hình ảnh con người Việt Nam cần được nhận diện rõ qua lịch sử và những phẩm chất cốt lõi như cần cù, sáng tạo, kiên cường, nghĩa tình. Đây không chỉ là giá trị truyền thống mà còn là nền tảng để định vị bản sắc trong môi trường toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng.
Trong thực tế, mỗi người Việt Nam khi ra nước ngoài học tập, làm việc hay du lịch đều trở thành một “đại sứ văn hóa”. Từ lời ăn tiếng nói đến hành vi ứng xử thường nhật đều góp phần định hình cách thế giới nhìn nhận về Việt Nam. Vì vậy, phát triển công nghiệp văn hóa không thể chỉ trông chờ vào cơ quan quản lý, mà phải là quá trình có sự tham gia của từng gia đình, khu phố và cộng đồng dân cư.
Gia đình văn hóa, khu dân cư văn minh chính là nền móng của xã hội hiện đại, gắn kết và bền vững. Khi mỗi cá nhân ý thức được vai trò đại diện hình ảnh quốc gia, văn hóa sẽ lan tỏa tự nhiên và bền chặt. Đây cũng là cách xây dựng thương hiệu quốc gia bằng những hành vi giản dị nhưng giàu giá trị nhân văn.
Trách nhiệm văn hóa trong kỷ nguyên số và vai trò đặc biệt của đội ngũ văn nghệ sĩ
Bước vào kỷ nguyên số, không gian mạng mở ra cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra thách thức về quản lý và định hướng. Ông Bình cho rằng cần có bộ phận chuyên trách xử lý nghiêm các hành vi xuyên tạc, lợi dụng mạng xã hội gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh con người Việt Nam. Quản lý không nhằm cấm đoán, mà để dẫn dắt, tạo môi trường lành mạnh cho sáng tạo và phát triển.
Trong bức tranh công nghiệp văn hóa, đội ngũ văn nghệ sĩ giữ vai trò đặc biệt bởi sức lan tỏa mạnh mẽ đến công chúng. Nghệ sĩ không chỉ sáng tạo tác phẩm mà còn là hình ảnh trước xã hội, từ lối sống, phát ngôn đến hành động. Khi tham gia quảng bá sản phẩm thương mại, trách nhiệm của họ càng lớn, bởi niềm tin của công chúng có thể tác động trực tiếp đến sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng.
Theo ông Bình, không nên vì khó quản lý mà cấm đoán những lĩnh vực xã hội có nhu cầu thực tế. Điều quan trọng là dự báo đúng, xây dựng cơ chế kiểm soát phù hợp và điều chỉnh kịp thời khi phát sinh bất cập. Sự hài hòa giữa lợi ích kinh tế với giá trị văn hóa, chính trị và hình ảnh cá nhân là điều kiện tiên quyết để công nghiệp văn hóa phát triển bền vững.
Bảo tồn di sản, xã hội hóa hợp lý để văn hóa trở thành nguồn lực phát triển dài hạn
TPHCM đã ban hành Đề án phát triển văn hóa giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2040, thể hiện cách tiếp cận dài hạn và bài bản. Thành phố đồng thời triển khai các công trình như không gian tưởng niệm Covid-19 tại số 1 Lý Thái Tổ, mở rộng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại Bến Nhà Rồng, chỉnh trang các địa điểm mang dấu ấn đô thị như Chợ Bến Thành hay Hồ Con Rùa. Những dự án này nhận được sự quan tâm lớn bởi gắn chặt với ký ức và tâm thức nhiều thế hệ.
Thực tế cho thấy, các chủ trương phù hợp quy hoạch, thiết thực với nhu cầu và không làm mai một bản sắc thường nhận được sự đồng thuận cao. Tuy nhiên, với những không gian giàu giá trị lịch sử, mọi thay đổi đều đòi hỏi đánh giá thận trọng, ưu tiên bảo tồn trước khi tính đến phương án thay mới. Công tác truyền thông cần đi trước một bước, công khai căn cứ khoa học và phương án lưu giữ ký ức để tạo sự chia sẻ từ cộng đồng.
Ở tầm chiến lược, xã hội hóa là xu thế tất yếu nhưng phải bảo đảm nguyên tắc Nhà nước – doanh nghiệp – người dân cùng thụ hưởng. Tránh thương mại hóa quá mức khiến nhóm yếu thế bị hạn chế tiếp cận văn hóa. Theo ông Cao Thanh Bình, phát triển công nghiệp văn hóa là con đường dài, đòi hỏi tầm nhìn chiến lược và sự kiên trì, nhưng đó cũng là hướng đi duy nhất để TPHCM phát triển bền vững, giữ được bản sắc trong kỷ nguyên mới.
Theo: Báo Dân trí
