Rằm tháng 7 gắn với lễ Vu Lan, tục tưởng nhớ tổ tiên và nghi lễ cúng cô hồn, trong đó tinh thần hướng thiện và sẻ chia được đặt lên hàng đầu.
- Đầu đạn dài 30cm được phát hiện trong vườn keo ở Thái Nguyên
- Chặt keo, trồng sầu riêng, nông dân Raglai thu tiền tỷ
- Ngư dân An Giang trôi dạt 4 ngày, được Hải quân cứu sống giữa biển
Nhà nghiên cứu văn hóa Phạm Đình Hải cho rằng cúng cô hồn mang tính công đức, vì vậy gia đình nên thực hiện thông qua nhà chùa để nghi lễ được trọn vẹn.
Rằm tháng 7 và ý nghĩa của lễ cúng cô hồn
Trong truyền thống, Rằm tháng 7 được gắn với Tết Trung nguyên và quan niệm Địa quan xá tội. Phật giáo gọi đây là lễ Vu Lan, dịp để tưởng nhớ, báo hiếu và cầu siêu cho tổ tiên, ông bà, cha mẹ cùng người thân nhiều đời.
Từ tích Bồ tát Mục Kiền Liên cứu mẹ, Vu Lan còn được gọi là Vu Lan báo hiếu. Theo nhà nghiên cứu Phạm Đình Hải, điều quan trọng với mỗi gia đình trong tháng 7 là tưởng nhớ và phụng thờ tổ tiên.
Cúng cô hồn cũng được nhìn nhận như một hoạt động tín ngưỡng mang tính nhân văn. Theo quan niệm dân gian và Đạo giáo được bài viết đề cập, cô hồn là những vong hồn không nơi nương tựa hoặc không có người thờ cúng.
Từ sự thương cảm với những vong hồn lang thang, người dân thực hiện lễ chẩn tế, chuẩn bị đồ ăn và vật dụng để cúng. Vì vậy, nghi lễ này được xem là xuất phát từ tấm lòng hướng thiện của gia chủ.
Nhà nghiên cứu Phạm Đình Hải cho rằng cúng cô hồn là một nghi lễ mang tính công đức. Ông khuyến nghị thực hiện thông qua nhà chùa, bởi việc tự cúng tại gia đòi hỏi người thực hiện phải nắm được các nghi thức, bài kinh và chú ngữ liên quan.
Nếu cúng tại nhà cần lưu ý những gì?
Các gia đình vẫn có thể thực hiện lễ cúng tại nhà và cần chú ý đến lễ vật, thời gian cũng như nghi thức.
Lễ vật thường gồm cháo trắng, bỏng ngô, bánh kẹo, gạo muối, quần áo vàng mã, hương hoa và nước. Cháo có thể chia thành 12 bát, ngoài ra gia chủ có thể chuẩn bị thêm một số món như thịt luộc, trứng, tôm cá và hoa quả.
Thời điểm cúng thường được thực hiện sau lễ Vu Lan hoặc cùng thời điểm cúng Rằm tháng 7.
Người thực hiện lễ cúng được khuyến nghị ăn mặc chỉnh tề và giữ tâm thế hướng đến sự thương xót. Nghi thức được bài gốc đề cập gồm niệm danh hiệu chư Phật và tụng một số kinh, chú liên quan đến lễ chẩn tế.
Sau khi hương tàn, gia chủ thực hiện việc vãi gạo muối, hóa vàng mã và rưới nước ra bốn phía. Đồ cúng được hướng dẫn đem bỏ xuống ao, hồ, sông, suối và không sử dụng lại.
Điểm đáng chú ý trong cách nhìn về nghi lễ này là tinh thần sẻ chia. Thay vì đặt nặng sự cầu xin, việc cúng cô hồn được bài viết nhấn mạnh ở ý nghĩa hướng thiện, bác ái và đùm bọc.
Theo cách tiếp cận đó, giá trị của nghi lễ không nằm ở việc chuẩn bị thật nhiều lễ vật mà trước hết ở thái độ và mục đích của người thực hiện.
Hoàng Lan (tổng hợp)
