WASHINGTON – Đảng Dân chủ Mỹ đang tìm cách ngăn các dự luật quốc phòng và ngân sách nhằm hạn chế khả năng mở rộng chiến dịch quân sự của Tổng thống Donald Trump tại Iran, trong bối cảnh giao tranh tiếp tục leo thang và gây thêm thương vong cho lực lượng Mỹ.
- Thái Nguyên chia sẻ kinh nghiệm phục hồi sinh kế sau thiên tai
- Bắt giữ đối tượng trộm cắp tài sản tại nhiều tỉnh thành
- Nghệ An chọn An Phú Khang thăm dò cát sỏi phục vụ xây trường nội trú miền núi
Trong khoảng mười ngày qua, quân đội Mỹ liên tục mở các đợt tấn công nhằm vào Iran với quy mô ngày càng lớn, trong khi Tehran đáp trả bằng nhiều cuộc tập kích vào các căn cứ Mỹ tại khu vực vùng Vịnh, khiến ít nhất ba binh sĩ Mỹ thiệt mạng và khoảng 100 người bị thương. Trước nguy cơ xung đột vượt khỏi tầm kiểm soát, phe Dân chủ tăng cường các biện pháp lập pháp để gây sức ép lên Nhà Trắng.
Chủ tịch nhóm nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện Pete Aguilar tuyên bố ngày 20/7: “Quý vị sẽ tiếp tục nghe thấy chúng tôi phản đối cuộc chiến liều lĩnh này và cách nó đang đẩy giá xăng lên cao đối với hàng triệu người Mỹ. Tôi nghĩ người dân thấy điều đó, người dân biết điều đó”. Ông đồng thời khẳng định các nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện sẽ không tham gia bất kỳ cuộc bỏ phiếu nào “chấp thuận cuộc chiến của Tổng thống Trump”.
Một trong những điểm đối đầu lớn nhất được dự báo diễn ra ngày 22/7, khi Hạ viện Mỹ bỏ phiếu về dự luật chính sách quốc phòng thường niên. Đảng Dân chủ phản đối vì cho rằng văn bản này không có cơ chế giám sát đối với chiến dịch quân sự tại Iran.
Tuần trước, Ủy ban Quy tắc Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát đã bác bỏ nhiều đề xuất sửa đổi liên quan đến Iran, trong đó có kiến nghị của 27 nghị sĩ Dân chủ nhằm cấm sử dụng các khoản ngân sách tương lai của Bộ Quốc phòng cho hoạt động tấn công Iran. Động thái này khiến khả năng thông qua dự luật quốc phòng gặp thêm trở ngại.
Đảng Cộng hòa hiện theo đuổi hai hướng để bổ sung ngân sách cho Lầu Năm Góc. Một là gói ngân sách bổ sung đang được Quốc hội xem xét, do Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine bảo vệ trước Thượng viện vào ngày 21/7.
Phương án còn lại là đưa phần lớn khoản chi cho chiến dịch quân sự vào dự luật hòa giải ngân sách, vốn chỉ cần quá bán số phiếu để được thông qua. Tuy nhiên, lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Thượng viện vẫn chưa chắc chắn dự luật này có đủ sự ủng hộ ngay trong nội bộ đảng.
Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cho biết đảng của ông sẽ thúc đẩy thêm một cuộc bỏ phiếu về quyền hạn chiến tranh trong vài ngày tới. Theo ông, các cuộc tập kích qua lại giữa Mỹ và Iran cùng việc lực lượng Houthi ở Yemen tuyên bố phong tỏa đường biển đối với Arab Saudi đã làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu.
Ông Schumer phát biểu trước Thượng viện: “Đây là hậu quả từ những gì ông Trump đã gây ra ở Iran. Ông Trump cần chấm dứt thảm họa này và đưa binh sĩ Mỹ về nước. Các thượng nghị sĩ Cộng hòa không thể tiếp tục để ông ấy né tránh trách nhiệm”.
Nhiều nghị sĩ Dân chủ cho rằng việc hạn chế ngân sách dành cho Lầu Năm Góc là công cụ để Quốc hội giành lại quyền kiểm soát đối với chính sách Iran. Quan điểm này được đưa ra sau khi Tổng thống Trump không thực hiện theo nghị quyết về quyền hạn chiến tranh đã được cả Hạ viện và Thượng viện thông qua, trong đó yêu cầu Nhà Trắng phải xin phép Quốc hội trước khi mở rộng giao tranh.
Nghị sĩ Ted Lieu nhận định chính quyền đang “che giấu cái giá thực sự của cuộc chiến” khi chưa công bố đầy đủ số binh sĩ Mỹ bị thương cũng như mức độ thiệt hại đối với khí tài và cơ sở quân sự sau các cuộc tấn công của Iran. Ông tiếp tục nói: “Điều đó cũng cho thấy ông Trump đang nói dối, vì rõ ràng quân đội Iran chưa bị suy yếu”.
Trong cuộc trả lời CNN ngày 20/7, nghị sĩ Greg Meeks nhấn mạnh: “Tổng thống phải nói cho chúng tôi biết những nguồn lực đó sẽ được sử dụng vào việc gì và tại sao ông ấy không tham khảo ý kiến quốc hội”. Ông cho rằng Quốc hội có trách nhiệm “ngăn Tổng thống làm những điều vô lý, trừ khi ông Trump có thể giải thích một cách thuyết phục tại sao Mỹ tham chiến và sẽ rút lui như thế nào”.
Ở chiều ngược lại, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson vẫn thúc đẩy thông qua gói chi tiêu trị giá 1.150 tỷ USD cùng gói ngân sách bổ sung 95 tỷ USD dành cho chiến sự Iran và nông nghiệp. Tuy nhiên, một số nghị sĩ Cộng hòa cũng bày tỏ sự thận trọng, yêu cầu chính quyền cung cấp thêm thông tin trước khi quyết định bỏ phiếu.
Nghị sĩ Cộng hòa Brian Fitzpatrick tuyên bố “phản đối cuộc chiến này” và trước đó đã bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết siết quyền hạn chiến tranh của Tổng thống do phe Dân chủ đề xuất tại Hạ viện. Dù vậy, các nỗ lực của phe Dân chủ cùng một số nghị sĩ Cộng hòa được đánh giá khó làm chậm chiến dịch quân sự khi Tổng thống Trump phát tín hiệu sẽ gia tăng các cuộc tấn công sau vụ binh sĩ Mỹ thiệt mạng tại Jordan.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: “Mỗi khi Iran sát hại một binh sĩ Mỹ, họ sẽ phải trả giá gấp nhiều lần cho hành động đó!”
Hoàng Lan (tổng hợp)
