(Hà Nội) Bộ Công Thương đề xuất thay đổi cơ chế điều hành thị trường xăng dầu theo hướng doanh nghiệp tự quyết giá bán lẻ, tái cấu trúc hệ thống phân phối và tăng cường quản lý bằng dữ liệu số nếu dự thảo được thông qua.
- Nữ doanh nhân cả nước hội tụ tranh tài Pickleball tại Thái Nguyên
- Rời Hàn Quốc về quê trồng nho, thu 4 tỷ đồng mỗi năm
- Cựu chủ tịch công ty y tế bị bắt do nâng giá thiết bị nhập khẩu
Bộ Công Thương vừa công bố dự thảo Nghị định Kinh doanh xăng dầu để lấy ý kiến, trong đó đề xuất bỏ cơ chế Nhà nước công bố giá cơ sở định kỳ. Theo định hướng này, thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối sẽ tự công bố giá bán lẻ trong hệ thống của mình theo công thức quy định, đồng thời thực hiện kê khai với cơ quan quản lý để phục vụ công tác giám sát.
Theo Bộ Công Thương, thị trường xăng dầu trong bảy tháng đầu năm nhìn chung duy trì ổn định, không xảy ra đứt gãy nguồn cung và giá bán lẻ được điều hành phù hợp, trong khi quá trình chuyển đổi sang xăng sinh học E10 cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Tuy vậy, cơ quan này cho rằng thị trường vẫn tồn tại nhiều hạn chế như nhiều tầng nấc trung gian, mua bán lòng vòng, hiện tượng găm hàng, chiết khấu bằng 0 và không ít doanh nghiệp vi phạm quy định về dự trữ, tồn kho, vì vậy cần có sự cải tổ.
Điểm đáng chú ý của dự thảo là việc chấm dứt cơ chế Nhà nước công bố giá cơ sở định kỳ, thay bằng cơ chế để doanh nghiệp chủ động quyết định giá bán lẻ trong hệ thống phân phối của mình theo công thức được quy định tại Nghị định. Giá bán sau khi công bố phải được kê khai với cơ quan quản lý nhằm bảo đảm hoạt động giám sát diễn ra thường xuyên.
Nếu quy định này được thông qua, thị trường có thể xuất hiện nhiều mức giá bán lẻ tại cùng một thời điểm giữa các hệ thống phân phối khác nhau thay vì gần như duy trì một mức giá thống nhất trên phạm vi cả nước như hiện nay. Đây cũng là một trong những nội dung Bộ Công Thương đang lấy ý kiến vì có tác động trực tiếp đến môi trường cạnh tranh của thị trường xăng dầu.
Đối với khu vực vùng sâu, vùng xa, dự thảo vẫn đặt ra giới hạn nhằm bảo đảm an sinh xã hội khi quy định giá bán lẻ của thương nhân phân phối không được vượt quá mức giá cao nhất do thương nhân đầu mối công bố trên cùng địa bàn.
Song song với thay đổi về cơ chế giá, Bộ Công Thương đề xuất sắp xếp lại hệ thống phân phối theo hướng tinh gọn, giảm các tầng nấc trung gian giữa thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối, đại lý bán lẻ và thương nhân nhận quyền bán lẻ. Mục tiêu là hạn chế tình trạng mua bán qua nhiều khâu và nâng cao hiệu quả lưu thông hàng hóa.
Dự thảo cũng nâng điều kiện đối với thương nhân đầu mối khi yêu cầu doanh nghiệp phải có ít nhất 36 tháng hoạt động liên tục với tư cách thương nhân phân phối, sở hữu kho tiếp nhận xăng dầu có sức chứa tối thiểu 15.000m³, có ít nhất 10 cửa hàng bán lẻ và bảo đảm tổng nguồn cung tối thiểu 100.000m³ xăng dầu mỗi năm. Trường hợp không đáp ứng sản lượng tối thiểu trong hai năm liên tiếp sẽ bị xem xét thu hồi giấy phép.
Một nội dung khác là yêu cầu thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối kết nối dữ liệu với Bộ Công Thương, thực hiện kê khai giá và báo cáo trực tuyến về nguồn hàng, tồn kho cùng hệ thống phân phối để xây dựng Hệ thống quản lý xăng dầu quốc gia, phục vụ giám sát thị trường theo thời gian thực.
Theo định hướng trong dự thảo, các cửa hàng bán lẻ xăng dầu cũng sẽ từng bước được phát triển thành hạ tầng thương mại đa dịch vụ thay vì chỉ kinh doanh xăng dầu. Sau khi Nghị định được ban hành, Bộ Công Thương dự kiến triển khai đồng bộ các quy định về niêm yết giá, kê khai giá, hóa đơn điện tử, quản lý chất lượng xăng E10, Hệ thống quản lý xăng dầu quốc gia và các quy chuẩn kỹ thuật đối với cửa hàng, bồn chứa xăng dầu.
Nguyên Hương (tổng hợp)
