Quảng Trị: Phụ huynh được tham gia giám sát từ nguồn thực phẩm đến chất lượng suất ăn bán trú, trong khi người đứng đầu cơ sở giáo dục phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm.
- Hai cây cầu bước vào giai đoạn tăng tốc thi công
- Kéo người yêu cùng hầu tòa trong vụ án ma túy
- Mỹ – Iran đứng trước một ngã rẽ mới
Sau những tranh luận về suất ăn tại Trường tiểu học Hùng Vương, phường Đông Hà, tỉnh Quảng Trị, chính quyền địa phương yêu cầu các trường công khai suất ăn hằng ngày để phụ huynh theo dõi. Quy định này được đặt trong bối cảnh Chỉ thị 33/CT-TTg của Thủ tướng yêu cầu tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục.
Theo Chỉ thị 33/CT-TTg ban hành ngày 14.8.2026, các cơ sở giáo dục phải công khai hằng ngày cho phụ huynh những thông tin liên quan đến bữa ăn, gồm đơn vị cung cấp suất ăn, nguyên liệu, hình ảnh thực phẩm, hóa đơn nhập hàng, thực đơn và hình ảnh khay ăn thực tế của học sinh.
Cùng với yêu cầu công khai, phản ánh của phụ huynh về thực phẩm và suất ăn phải được tiếp nhận, xử lý trong vòng 24 giờ. Đây là cơ chế nhằm giúp thông tin về bữa ăn được chuyển từ phạm vi quản lý nội bộ của nhà trường sang một quy trình mà phụ huynh có thể theo dõi và phản ánh.
Chỉ thị cũng tạo điều kiện để ban đại diện cha mẹ học sinh tham gia giám sát nguồn thực phẩm, quá trình chia suất và đánh giá chất lượng bữa ăn. Trường hợp sử dụng suất ăn chế biến bên ngoài, ban đại diện cha mẹ học sinh có thể đề nghị người đứng đầu nhà trường tổ chức kiểm tra trực tiếp tại nơi chế biến của đơn vị cung cấp.
Với cách tiếp cận này, phụ huynh không chỉ biết mức tiền đóng cho bữa ăn mà còn có cơ sở để theo dõi những gì được đưa vào suất ăn của học sinh. Quyền giám sát được đặt cùng trách nhiệm quản lý của nhà trường, thay vì chỉ dừng ở việc cung cấp thông tin cho phụ huynh.
Thông tư 09/2024/TT-BGDĐT cũng đang yêu cầu cơ sở giáo dục công khai các khoản thu, mức thu đối với người học, trong đó có những khoản ngoài học phí, lệ phí và các nội dung thu, chi tài chính theo quy định. Tuy nhiên, với bữa ăn bán trú, việc công khai theo năm học hoặc thông qua báo cáo tài chính chưa đủ để trả lời câu hỏi học sinh thực tế được phục vụ những gì trong từng ngày.
Một hình ảnh về khay cơm có thể giúp phụ huynh quan sát suất ăn, nhưng riêng hình ảnh đó không thể chứng minh toàn bộ học sinh đều được nhận khẩu phần tương tự. Tương tự, hóa đơn thể hiện lượng thực phẩm được mua cũng chưa tự nó cho thấy toàn bộ số thực phẩm đã được đưa vào bữa ăn đúng định lượng.
Vì vậy, hiệu quả của công khai phụ thuộc vào khả năng kiểm chứng thông tin. Nếu dữ liệu hằng ngày cho phép đối chiếu lượng thực phẩm tiếp nhận, số học sinh phục vụ, định lượng từng suất và suất ăn thực tế, việc giám sát sẽ có giá trị hơn so với chỉ đăng hình ảnh món ăn.
Việc trao quyền giám sát cho phụ huynh cũng cần được tổ chức theo một cơ chế phù hợp. Nhà trường vẫn phải bảo đảm vệ sinh, an toàn và trật tự tại khu vực bếp ăn, do đó việc kiểm tra nên được thực hiện thông qua ban đại diện cha mẹ học sinh, lịch kiểm tra định kỳ, kiểm tra đột xuất, kênh tiếp nhận phản ánh và dữ liệu được công khai.
Cơ chế này cần bao quát toàn bộ quá trình thay vì chỉ tập trung vào khay cơm cuối cùng. Từ nhà cung cấp, tiêu chí lựa chọn, cam kết trong hợp đồng đến nguồn gốc thực phẩm, hóa đơn, chứng từ giao nhận và định lượng đều cần có khả năng đối chiếu với suất ăn thực tế.
Chỉ thị 33/CT-TTg đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở giáo dục và yêu cầu kiên quyết dừng hợp đồng đối với cơ sở chế biến, cung cấp suất ăn hoặc nguyên liệu không bảo đảm an toàn thực phẩm. Khi trách nhiệm của từng bên được xác định rõ, thông tin công khai mới có thể gắn với hành động xử lý khi phát hiện bất thường.
Giá trị của việc công khai bữa ăn bán trú vì thế không chỉ nằm ở những hình ảnh được phụ huynh nhìn thấy mỗi ngày. Quan trọng hơn, cơ chế này giúp thu hẹp khoảng cách thông tin giữa nhà trường, đơn vị cung cấp và gia đình, tạo thêm căn cứ để phụ huynh đặt câu hỏi, giám sát và kiểm chứng việc sử dụng khoản tiền dành cho bữa ăn của học sinh.
Kim Yến (tổng hợp)
