Nhiều trường đại học công bố đề án tuyển sinh năm 2026 với mức học phí tăng 8-15%, khiến nhiều gia đình lo lắng trước áp lực tài chính và rào cản tiếp cận giáo dục.
- Cháy lớn tiệm đồ uống tại Quảng Ninh nghi do sự cố điều hòa
- Tài xế Range Rover chọc thủng lốp xe máy SH tại Hà Nội
- Nhiễm sắc thể Y và bí ẩn quá trình lão hóa ở nam giới
Học phí khối ngành Y dược và Kinh tế tiếp tục lập đỉnh mới
Khảo sát đề án tuyển sinh năm 2026 cho thấy xu hướng tăng học phí rõ rệt, đặc biệt tại các trường tự chủ tài chính toàn diện. Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch dự kiến mức thu cao nhất là 81 triệu đồng/năm cho ngành Y khoa và Răng – Hàm – Mặt. Con số này tăng gần 26 triệu đồng so với năm học trước đó. Các ngành còn lại của trường cũng ghi nhận mức tăng từ 6 đến 13 triệu đồng mỗi năm.
Tại khối ngành kinh tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân dự kiến học phí chương trình chuẩn dao động 20-28 triệu đồng/năm. Các chương trình tiên tiến hoặc đào tạo bằng tiếng Anh có mức thu từ 45 đến 70 triệu đồng. Trong khi đó, Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội) điều chỉnh học phí nhiều ngành lên mức 42 triệu đồng/năm. Lộ trình tăng học phí hàng năm thường được các trường cam kết không vượt quá 10-15%.
Sự phân hóa về chi phí đào tạo giữa các nhóm ngành ngày càng trở nên rõ rệt. Nhóm ngành khoa học cơ bản và sư phạm vẫn duy trì mức phí thấp nhờ sự hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước. Ngược lại, các ngành “khát” nhân lực như trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn có học phí rất cao. Tại một số chương trình liên kết quốc tế, sinh viên có thể phải đóng từ 80 đến hơn 150 triệu đồng mỗi năm.
Học phí tăng được các trường lý giải là nhằm bù đắp chi phí vận hành khi ngân sách nhà nước giảm. Nguồn thu này giúp nhà trường nâng cấp cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng đào tạo. Tuy nhiên, việc tăng phí quá nhanh đang tạo ra những rào cản lớn cho người học. Mức học phí hàng chục triệu đồng mỗi năm vượt quá khả năng chi trả của nhiều hộ gia đình.
Áp lực tài chính đè nặng lên các gia đình ở nông thôn
Mức học phí mới đang trở thành áp lực tài chính lớn đối với các gia đình có con chuẩn bị vào đại học. Chị Nguyễn Thu, phụ huynh tại Phú Thọ, buộc phải cân nhắc lại việc cho con thi vào ngành Kinh tế quốc tế. Nếu tính cả chi phí sinh hoạt tại thành phố, mỗi tháng gia đình phải chi ít nhất 15 triệu đồng. Đây là khoản chi phí quá lớn đối với những gia đình ở tỉnh lẻ.
Nhiều phụ huynh tại các vùng nông thôn cũng bày tỏ sự lo lắng tương tự về tương lai của con em mình. Anh Minh Đức (Ninh Bình) chia sẻ rằng học phí cao khiến nhiều học sinh giỏi không dám chọn trường top đầu. Các em buộc phải hướng sang những lựa chọn khác phù hợp hơn với điều kiện kinh tế gia đình. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng cao của học sinh nghèo.
Chi phí học tập tăng nhanh có thể làm suy giảm cơ hội học tập của những em có hoàn cảnh khó khăn. Các gia đình hiện nay không chỉ lo học phí mà còn lo các khoản thu ngoài học phí chưa được kiểm soát. Sự thiếu minh bạch trong các khoản thu “tự nguyện” khiến gánh nặng tài chính thêm chồng chất. Bài toán kinh tế đang trở thành yếu tố quyết định thay vì năng lực hay ước mơ của học sinh.
Chuyên gia đề xuất giải pháp bảo đảm công bằng trong giáo dục
TS Lê Viết Khuyến, Phó Chủ tịch Hiệp hội Các trường đại học, cao đẳng Việt Nam, cho rằng cần kiểm soát học phí trường công. Việc nâng cao chất lượng không nên chỉ bằng cách chuyển gánh nặng tài chính sang người học. Theo ông, giáo dục đại học cần bảo đảm nguyên tắc công bằng cho mọi đối tượng học sinh. Nếu thiếu ngân sách hỗ trợ, cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng sẽ ngày càng thu hẹp. Tự chủ đại học là xu hướng tất yếu nhưng cần đi kèm hệ thống học bổng và hỗ trợ tài chính mạnh mẽ.
Các chuyên gia cảnh báo nguy cơ bất bình đẳng giáo dục sẽ rõ rệt hơn nếu học phí tăng quá nhanh. Nhà trường cần có chính sách miễn giảm học phí thực chất cho sinh viên nghèo. Việc đầu tư cho chất lượng phải đi đôi với trách nhiệm bảo đảm quyền được học của mọi người. Phía sau những con số học phí là câu hỏi về giá trị đào tạo và cơ hội nghề nghiệp tương lai. Phụ huynh kỳ vọng chi phí bỏ ra phải tương xứng với chất lượng và khả năng tìm việc làm sau tốt nghiệp.
Cơ quan chức năng cần có cơ chế giám sát chặt chẽ lộ trình tăng học phí của các trường. Đồng thời, các chính sách tín dụng sinh viên cần được mở rộng để hỗ trợ kịp thời. Học phí tăng cao là thách thức lớn nhưng cũng là động lực để các trường tối ưu hóa nguồn lực. Tuy nhiên, mục tiêu cuối cùng của giáo dục vẫn là phục vụ con người và phát triển xã hội. Bảo đảm sự hài hòa giữa tài chính nhà trường và khả năng chi trả của người dân là bài toán cần lời giải sớm.
Theo: VOV
