Quy Nhơn Đông, Gia Lai – Hơn 400 trâu, bò của 17 hộ dân vẫn được thả tự do trong Khu kinh tế Nhơn Hội, gây ảnh hưởng đến vệ sinh, cảnh quan và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, trong khi phương án hỗ trợ người dân chuyển nghề chưa thể thực hiện.
- Nguyễn Trãi được UNESCO tôn vinh nhờ di sản văn hóa lớn lao
- Hải Phòng dự kiến mở phố đi bộ ẩm thực đêm với 22 – 30 gian hàng
- Nghệ An trong mưa, Carnival “Ánh dương bất tận” vẫn rực sáng
Mỗi ngày, đàn gia súc đi dọc các tuyến đường, bãi đất trống và khu cây xanh để tìm thức ăn, nước uống rồi trở về chuồng tạm hoặc nằm rải rác ven đường. Chính quyền địa phương cho biết các hộ cơ bản đồng ý bán đàn trâu, bò theo giá thị trường nhưng đang vướng nguồn kinh phí hỗ trợ chuyển nghề và đầu mối thu mua.
Khu vực đàn gia súc thường xuất hiện là vòng xoay tiếp giáp cầu Thị Nại, gần trụ sở UBND phường Quy Nhơn Đông, nơi có lượng phương tiện qua lại lớn, nhất là vào giờ cao điểm. Trâu, bò còn băng qua đường, nằm trên lòng đường, khiến nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông tăng lên, đặc biệt vào ban đêm.
Tình trạng thả rông cũng tác động đến cảnh quan và vệ sinh trong khu kinh tế khi gia súc giẫm lên thảm cỏ, phá cây xanh và phóng uế trên đường. Công nhân vệ sinh phải thường xuyên thu dọn, trong khi một số dải phân cách và bồn hoa được rào bằng dây thép gai nhưng vẫn bị đàn gia súc phá.
Khu kinh tế Nhơn Hội được thành lập theo quyết định năm 2005, có diện tích hơn 12.000 ha trên bán đảo Phương Mai, với các khu công nghiệp, đô thị, du lịch và khu dân cư. Nhiều tuyến đường trong khu vực đồng thời kết nối trung tâm Quy Nhơn với các điểm du lịch như Eo Gió, Kỳ Co nên việc gia súc tự do di chuyển càng trở thành vấn đề đáng lưu ý.
Theo chính quyền địa phương, đất dành cho chăn nuôi ngày càng thu hẹp nhưng khu vực chưa có quỹ đất để tổ chức chăn nuôi tập trung. Người dân vì vậy tận dụng những bãi đất trống và khu cây xanh ven đường, trong đó nhiều hộ không có người chăn dắt thường xuyên để đàn bò tự tìm thức ăn rồi quay về.
Cách chăn nuôi này đã tồn tại hàng chục năm, từ thời khu vực còn nhiều đất trống để gia súc kiếm cỏ. Khi đường sá, nhà máy, khu đô thị và các dự án du lịch dần hình thành, không gian chăn thả thu hẹp nhưng nhiều hộ vẫn chưa có điều kiện đầu tư chuồng trại hoặc nguồn thức ăn để chuyển sang nuôi nhốt.
Bà Nguyễn Thị Tra, 65 tuổi, ở tổ dân phố Nhơn Hội, hiện nuôi khoảng 40 con bò và đã gắn nguồn thu nhập chính của gia đình với nghề này hơn 25 năm. Theo bà, gia đình hiểu việc để bò đi tự do ảnh hưởng đến giao thông và môi trường nhưng chưa có sinh kế thay thế, nên khi chính quyền vận động bán đàn gia súc, bà đồng ý.
Ở tuổi 65, việc tìm một công việc mới đối với bà Tra không dễ dàng, trong khi nguồn thu của gia đình đã phụ thuộc vào đàn bò trong nhiều năm. “Nuôi bò là nguồn thu nhập chính của gia đình. Nếu bán đàn, chúng tôi mong được hỗ trợ thêm vốn để chuyển sang buôn bán nhỏ, có nguồn thu ổn định”, bà Tra nói.
Hoàn cảnh tương tự cũng xuất hiện ở nhiều hộ khác, khi phần lớn chủ hộ đã lớn tuổi và khó chuyển sang làm việc tại các khu công nghiệp, nhà máy hoặc cơ sở sản xuất. Chính quyền từng vận động người dân dựng chuồng, làm hàng rào để quản lý gia súc nhưng việc thiếu đất và điều kiện chuyển sang nuôi nhốt khiến tình trạng thả rông chưa được giải quyết dứt điểm.
Đầu năm 2025, địa phương xây dựng phương án vận động 17 hộ bán đàn gia súc theo giá thị trường, đồng thời hỗ trợ chuyển nghề 500.000 đồng cho mỗi con trâu, bò được bán. Với hơn 400 con, tổng kinh phí hỗ trợ dự kiến khoảng 200-250 triệu đồng và phương án này đã nhận được sự đồng thuận của các hộ.
Tuy nhiên, phương án chưa thể triển khai bằng ngân sách nhà nước do chưa có quy định và căn cứ pháp lý cho khoản chi này. Địa phương sau đó tìm nguồn xã hội hóa nhưng việc vận động doanh nghiệp gặp khó khăn trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhiều đơn vị trên địa bàn chững lại.
Ông Trần Việt Quang, Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn Đông, cho biết qua nhiều lần làm việc, các hộ cơ bản đồng ý bán đàn gia súc, song địa phương vẫn chưa tìm được đầu mối thu mua trâu, bò và nguồn hỗ trợ để người dân chuyển sang sinh kế khác.
UBND phường đang kêu gọi doanh nghiệp, cơ sở tiêu thụ tham gia thu mua trâu, bò theo giá thị trường, đồng thời vận động thêm nguồn lực hỗ trợ chuyển nghề cho các hộ. Mục tiêu là giải quyết đầu ra cho đàn gia súc, giúp người dân ổn định sinh kế và từng bước chấm dứt việc chăn thả tự do trong Khu kinh tế Nhơn Hội.
Trong lúc phương án hỗ trợ chưa có nguồn lực để triển khai, hơn 400 trâu, bò vẫn được thả đi kiếm ăn mỗi ngày giữa khu vực có hạ tầng và mật độ giao thông ngày càng phát triển. Vấn đề đặt ra không chỉ là đưa đàn gia súc khỏi đường phố mà còn phải tạo được sinh kế thay thế cho những hộ đã gắn với nghề chăn nuôi suốt hàng chục năm.
Minh Tuấn (tổng hợp)
