(Tehran) Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố có thể đóng thêm các hành lang xuất khẩu năng lượng trong khu vực, làm gia tăng căng thẳng với Mỹ và các đồng minh.
- Thái Nguyên đề xuất bố trí gần 7.800 tỷ đồng cho Vành đai 5
- Kháng cáo án hiếp dâm, bị cáo lại lĩnh 15 năm tù giết người
- Hơn 320 học sinh chuyên Tuyên Quang vẫn được đăng ký xét tuyển đại học
Tuyên bố được hãng thông tấn nhà nước IRNA đăng tải ngày 15/7, sau khi Tehran phong tỏa eo biển Hormuz và Mỹ tái áp đặt phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran. Động thái mới diễn ra trong bối cảnh giao tranh giữa hai bên tiếp tục leo thang và làm dấy lên lo ngại về an ninh vận tải năng lượng toàn cầu.
IRGC tuyên bố sẽ đóng cửa “mọi hành lang xuất khẩu khác mang lại lợi ích cho Mỹ và các đồng minh” nếu tình hình tiếp tục diễn biến theo hướng hiện nay. Trong thông cáo được IRNA dẫn lại, lực lượng này nhấn mạnh: “Xuất khẩu năng lượng trong khu vực phải được chia sẻ cho tất cả, hoặc sẽ bị từ chối đối với tất cả”.
Theo các nhà phân tích, phát biểu của IRGC phát đi tín hiệu rằng lực lượng Houthi đồng minh của Iran tại Yemen có thể mở rộng hoạt động sang eo biển Bab el-Mandeb. Nếu kịch bản này xảy ra, hai tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới là Hormuz và Bab el-Mandeb đều có nguy cơ bị gián đoạn.
Bab el-Mandeb là tuyến đường biển hẹp nối biển Đỏ với vịnh Aden, nơi dầu mỏ xuất khẩu của Ả rập Xê út cùng một phần đáng kể hoạt động vận tải biển toàn cầu đi qua. Một quan chức cấp cao Houthi đầu tuần này cảnh báo lực lượng sẵn sàng phong tỏa tuyến đường nếu Ả rập Xê út tiếp tục không kích Yemen, đồng thời cho rằng giá dầu có thể tăng lên 200 USD/thùng.
Căng thẳng cũng gia tăng sau khi Houthi phóng tên lửa vào Ả rập Xê út để đáp trả cáo buộc Riyadh không kích một sân bay do nhóm kiểm soát. Diễn biến này đã phá vỡ thỏa thuận đình chiến kéo dài bốn năm giữa hai bên.
Trước đó, Houthi từng chứng minh khả năng làm gián đoạn thương mại quốc tế qua Bab el-Mandeb. Sau khi xung đột Gaza bùng phát vào tháng 10/2023, nhóm này liên tiếp tấn công các tàu thương mại trên biển Đỏ và tuyên bố chỉ nhắm vào những tàu có liên hệ với Israel nhằm bày tỏ sự ủng hộ người Palestine.
Ở chiều ngược lại, quân đội Mỹ thông báo mở đợt không kích mới nhằm tiếp tục làm suy giảm năng lực của Iran trong các hoạt động tấn công tàu thương mại tại eo biển Hormuz. Washington cũng cáo buộc Tehran đã tấn công bảy tàu thương mại trong tuần qua, khiến một số người thiệt mạng, mất tích hoặc bị thương.
Tối 14/7, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng nước này đã tiến hành chiến dịch kéo dài bảy giờ nhằm vào hàng chục mục tiêu quân sự gần eo biển Hormuz và khu vực ven biển Iran. Trước khi giao tranh bùng phát từ tháng 2, khoảng 20% lượng dầu khí vận chuyển toàn cầu mỗi ngày đi qua eo biển này.
Đáp trả, IRGC tuyên bố đã tấn công các cơ sở chỉ huy, hậu cần, nhiên liệu và trang thiết bị quân sự của Hạm đội 5 Hải quân Mỹ tại Bahrain. Lực lượng này cũng cho biết đã phá hủy một cơ sở hậu cần của Mỹ tại Mina Abdullah (Kuwait) và tiến hành không kích căn cứ Mỹ tại Azraq (Jordan), đồng thời cáo buộc một số cuộc tấn công của Mỹ xuất phát từ các căn cứ trên lãnh thổ Jordan.
Về phía Jordan, nước này thông báo hệ thống phòng không đã đánh chặn và bắn hạ ba tên lửa đạn đạo xâm nhập không phận từ lãnh thổ Iran vào rạng sáng 15/7. Giao tranh giữa Iran và Mỹ bùng phát trở lại từ tuần trước, làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 6 sau nhiều tháng chiến sự khiến hàng nghìn người thiệt mạng.
Hoàng Lan (tổng hợp)
