Khoáng sản chiến lược đang nổi lên như trụ cột then chốt trong cạnh tranh địa kinh tế toàn cầu, khi EU, Mỹ và Nhật Bản thúc đẩy hợp tác nhằm bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng và giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.
- Những cạm bẫy với người bệnh thận dịp Tết
- Phát hiện bom trên thùng xe tải ở Đắk Lắk, tài xế vội đổ xuống hồ nước
Phương Tây tăng tốc liên minh khoáng sản chiến lược
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục đối mặt rủi ro, EU, Mỹ và Nhật Bản đang tiến gần việc ký kết biên bản ghi nhớ về khoáng sản chiến lược. Thỏa thuận dự kiến hoàn tất trong vòng 30 ngày, tập trung vào kích thích nhu cầu và đa dạng hóa nguồn cung. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm nguy cơ gián đoạn nguồn nguyên liệu thiết yếu.
Khuôn khổ hợp tác mới hướng tới hỗ trợ các dự án khai thác, tinh luyện, chế biến và tái chế khoáng sản chiến lược. Các bên cũng đặt mục tiêu tăng cường an ninh chuỗi cung ứng trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt. Việc phối hợp được kỳ vọng tạo nền tảng ổn định hơn cho thị trường toàn cầu.
Động thái này phản ánh mối quan ngại sâu sắc của phương Tây trước sự phụ thuộc lớn vào Trung Quốc trong lĩnh vực khoáng sản quan trọng. Những nguyên liệu như đất hiếm, lithium hay graphite đóng vai trò không thể thiếu với xe điện, năng lượng tái tạo và công nghiệp quốc phòng.
EU và Mỹ tìm lối thoát khỏi sự phụ thuộc
EU xác định khoáng sản chiến lược là yếu tố then chốt để đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050 và củng cố năng lực quốc phòng đến năm 2030. Dù đã ký 14 thỏa thuận thương mại nhằm đa dạng hóa nguồn cung, khối này vẫn phụ thuộc đáng kể vào Trung Quốc ở nhiều khâu tinh chế.
Trong khi đó, các cuộc thảo luận tại Washington do Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio chủ trì được xem là nỗ lực hiếm hoi nhằm tăng cường phối hợp xuyên Đại Tây Dương. Khuôn khổ hợp tác mới dự kiến bao gồm cơ chế phòng ngừa gián đoạn chuỗi cung ứng và chia sẻ dữ liệu dự trữ khoáng sản.
Song song với EU, Washington cũng thúc đẩy hình thành một liên minh khoáng sản toàn cầu do Mỹ khởi xướng. Hàng loạt sáng kiến được công bố nhằm xây dựng một khối thương mại ưu đãi cho các khoáng sản thiết yếu.
Khoáng sản chiến lược và cuộc cạnh tranh dài hạn
Mỹ đề xuất xây dựng các mức giá tham chiếu cho khoáng sản chiến lược theo từng giai đoạn sản xuất, nhằm giảm biến động và hỗ trợ đầu tư dài hạn. Dự án Vault trị giá 12 tỷ USD được công bố với mục tiêu ổn định giá và hỗ trợ nhà sản xuất đất hiếm, lithium và đồng.
Theo Bộ Nội vụ Mỹ, khoảng 30 quốc gia đã bày tỏ mong muốn tham gia các sáng kiến mới. Washington cũng đã ký 21 thỏa thuận song phương về khoáng sản thiết yếu chỉ trong vòng 5 tháng. Điều này cho thấy tốc độ mở rộng liên minh ngày càng nhanh.
Ở chiều ngược lại, Trung Quốc phản đối việc hình thành các “nhóm nhỏ” làm xáo trộn trật tự kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh cạnh tranh quyền lực chuyển mạnh sang lĩnh vực công nghệ và tài nguyên, khoáng sản chiến lược được dự báo sẽ tiếp tục là điểm nóng địa kinh tế toàn cầu.
Theo: Báo Văn Hóa
