Lãi suất duy trì mức cao tạo sức ép lên hoạt động doanh nghiệp

TPHCM – Nhiều doanh nghiệp đang chịu áp lực lớn khi chi phí vay vốn tăng mạnh, trong khi khả năng tiếp cận nguồn tín dụng gặp khó khăn dù tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống vẫn ở mức cao.

Trong 6 tháng đầu năm, hệ thống ngân hàng đã cung ứng thêm khoảng 1,4 triệu tỷ đồng cho nền kinh tế, đưa tổng dư nợ tín dụng lên 20,03 triệu tỷ đồng, tăng 7,73% so với cuối năm 2025. Tuy nhiên, tình trạng chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn đang tạo áp lực lên thanh khoản, khiến mặt bằng lãi suất chưa thể giảm như kỳ vọng.

Nhiều doanh nghiệp cho biết đang phải đối mặt đồng thời với chi phí vốn tăng và nguy cơ gián đoạn dòng tiền. Ông N.V.D., Giám đốc một doanh nghiệp phân phối xăng dầu, cho biết khoản vay 23 tỷ đồng tại ngân hàng L. có lãi suất 10,4%/năm đã đáo hạn vào cuối tháng 6. Khi thực hiện tái cấp tín dụng, doanh nghiệp được thông báo mức lãi suất mới lên tới 15%/năm, làm gia tăng đáng kể gánh nặng tài chính trong bối cảnh biên lợi nhuận ngành xăng dầu ở mức thấp.

Không chỉ chịu áp lực từ lãi suất, một số doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong việc duy trì nguồn vốn lưu động. Ông P.H.Q., Giám đốc Công ty Xăng dầu B.T, cho biết khoản vay lưu động hơn 30 tỷ đồng đến hạn vào tháng 5 đã bị ngân hàng H. dừng quy trình thu nợ và tái giải ngân. Sau đó, khoản vay bị chuyển thành nợ quá hạn, khiến doanh nghiệp bị chuyển nhóm nợ trên hệ thống Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia và ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng tại các ngân hàng khác.

Ở lĩnh vực xây dựng, ông Dương Kim Quân, Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư Xây dựng Bcons, cho biết doanh nghiệp thời gian qua phải vay vốn với lãi suất 14-15%/năm. Mức lãi suất này làm chi phí tài chính tăng mạnh, gây sức ép lên hoạt động sản xuất, kinh doanh và hạn chế kế hoạch mở rộng đầu tư.

Trong khi đó, thị trường ghi nhận xu hướng cạnh tranh huy động vốn gia tăng giữa các ngân hàng thương mại. Nhiều đơn vị áp dụng lãi suất huy động 8,5-9%/năm cho các kỳ hạn từ 6 tháng, chưa kể các chương trình thưởng và ưu đãi đi kèm. Theo các chuyên gia của Công ty Chứng khoán VDSC, tăng trưởng tín dụng đang vượt khá xa tốc độ huy động vốn, buộc các ngân hàng phải tăng chi phí đầu vào để bảo đảm thanh khoản, từ đó khiến lãi suất huy động khó giảm trong ngắn hạn.

Theo ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước), đến giữa tháng 6, tín dụng toàn hệ thống tăng 6,38% trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 4,3%, tạo ra mức chênh lệch khoảng 2%. “Dù thanh khoản toàn hệ thống vẫn được đảm bảo nhưng áp lực cân đối nguồn vốn rất lớn. Đây là nguyên nhân khiến mặt bằng lãi suất có xu hướng tăng thời gian qua”, ông Phạm Chí Quang nhận định.

Trước thực tế đó, từ đầu tháng 7, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn tiếp tục yêu cầu toàn ngành ngân hàng giảm mặt bằng lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn với chi phí hợp lý hơn. Đây là lần thứ tư trong vòng 3 tháng người đứng đầu ngành ngân hàng đưa ra thông điệp này, trong bối cảnh lãi suất điều hành vẫn được duy trì ở mức thấp nhưng lãi suất thị trường chưa giảm đáng kể.

Bên cạnh đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 168/NQ-CP về cập nhật kịch bản tăng trưởng và các giải pháp thực hiện mục tiêu tăng trưởng năm 2026. Nghị quyết yêu cầu Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước triển khai các biện pháp giảm áp lực thanh khoản, tạo điều kiện hạ mặt bằng lãi suất, ổn định thị trường tiền tệ và ngoại tệ, đồng thời chỉ đạo các tổ chức tín dụng tiếp tục tiết giảm chi phí để giữ ổn định lãi suất thị trường.

Đánh giá về triển vọng thời gian tới, ông Nguyễn Minh Tuấn, Tổng Giám đốc AFA Capital, cho rằng Nghị quyết 168/NQ-CP cùng các quyết sách mới của Ngân hàng Nhà nước như tăng hạn mức ngắn hạn cho vay trung và dài hạn, không tính “room” tín dụng đối với các dự án trọng điểm và nhà ở xã hội cho thấy sự phối hợp ngày càng đồng bộ giữa chính sách tiền tệ và tài khóa. Tuy vậy, ông nhận định lãi suất khó giảm sâu trong 6 tháng cuối năm mà chủ yếu có khả năng hạ nhiệt dần; đồng thời nhấn mạnh rằng việc điều tiết dòng vốn đúng vào các lĩnh vực ưu tiên sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả sử dụng vốn và mục tiêu tăng trưởng kinh tế

Thiên An (tổng hợp)