“Lộc Mã” – dòng linh vật gốm men cổ độc bản của làng gốm Thanh Hà đang tạo nên cơn sốt tại Đà Nẵng, khi những chú “ngựa mập mạp” chưa ra lò đã được khách hàng đặt mua liên tục trong dịp Tết.
- Tai nạn nghiêm trọng ở Lào Cai: ô tô rơi xuống suối, 2 người không qua khỏi
- Thuê “thần đèn” cứu ngôi nhà 3,5 tầng xây “lạc” sang đất hàng xóm
- Kênh đào Panama: Tòa tối cao ra phán quyết có lợi cho Mỹ
Hành trình trở về với đất sét và giấc mơ hồi sinh gốm cổ
Trong không gian xưởng gốm nhỏ tại phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng, tiếng lửa lò rì rầm hòa cùng mùi đất nung tạo nên một nhịp điệu quen thuộc của nghề thủ công truyền thống. Giữa không gian ấy, Nguyễn Viết Lâm – chàng nghệ nhân trẻ 28 tuổi – lặng lẽ theo đuổi giấc mơ hồi sinh dòng gốm men cổ từng vang danh một thời. Tốt nghiệp THPT năm 2015, anh Lâm không chọn con đường đại học mà quyết định trở về với đất sét, bắt đầu hành trình tìm lại giá trị đã bị lãng quên của làng gốm Thanh Hà.
Theo anh Lâm, gốm men Thanh Hà từng rất tinh xảo nhưng dần thất truyền do quy trình chế tác phức tạp, chi phí cao và rủi ro lớn trong quá trình nung ở nhiệt độ cao. “Nếu gốm đỏ thông thường chỉ cần tạo hình và nung, thì gốm men đòi hỏi 6–7 công đoạn phức tạp từ trộn đá, vôi, tro đến canh lửa. Gốm được nung ở nhiệt độ cực cao nên chỉ một chút sai sót thì sản phẩm có thể nứt vỡ, biến dạng thành phế phẩm”, anh Lâm chia sẻ. Để tìm lại công thức men cổ, anh dành gần 5 năm học hỏi tại nhiều làng nghề trên cả nước, kết hợp với kinh nghiệm gia truyền để tái tạo lớp men mang hơi thở của gốm xưa.
“Lộc Mã” – linh vật độc bản mang dáng vẻ tròn trịa, sung túc
Từ hành trình bền bỉ ấy, bộ linh vật Tết mang tên “Lộc Mã” ra đời như một dấu ấn sáng tạo đầy cảm xúc. Những chú “Lộc Mã” mang dáng vẻ tròn trịa, mập mạp, khác hẳn hình tượng ngựa thon gọn, oai phong thường thấy trong mỹ thuật truyền thống. Theo anh Lâm, tạo hình này không chỉ tạo nên sự khác biệt mà còn gửi gắm thông điệp về sự sung túc, đủ đầy và may mắn trong năm mới.
Mỗi sản phẩm là một tác phẩm độc bản, được tạo tác từ men gốm cổ hơn 500 năm tuổi của làng gốm Thanh Hà, khiến giới sưu tầm và người chơi gốm đặc biệt quan tâm. Sức hút của “Lộc Mã” lan tỏa nhanh chóng, khiến các đơn đặt hàng liên tục đổ về, ngay cả khi sản phẩm chưa ra lò. Xưởng gốm của anh Lâm đang phải chạy đua với thời gian để hoàn thiện gần 200 chú “Lộc Mã” kịp phục vụ thị trường Tết.
Quy trình chế tác khắt khe và giá trị vượt biên giới
Để hoàn thiện một sản phẩm “Lộc Mã”, người thợ phải trải qua 50–60 giờ làm việc liên tục với nhiều công đoạn tỉ mỉ. Từ tạo phôi, nung sơ, tráng men đến nung đại mạch, mỗi bước đều đòi hỏi sự chính xác và kiên nhẫn tuyệt đối. Gốm được nung ở nhiệt độ từ 1.250 đến 1.500 độ C, mức nhiệt giúp lớp men đạt độ trong, bền và đẹp nhất. Hiện mỗi tháng, xưởng chỉ nung 1–2 mẻ với số lượng khoảng 200 sản phẩm nhằm kiểm soát chặt chẽ nhiệt độ và chất lượng.
Nhờ sự cầu kỳ và tâm huyết ấy, gốm men Thanh Hà của anh Lâm không chỉ được thị trường trong nước đón nhận mà còn từng bước chinh phục các thị trường khó tính như Mỹ và Pháp. Thành công của “Lộc Mã” không chỉ là câu chuyện về một dòng linh vật Tết, mà còn là minh chứng cho sức sống của nghề truyền thống khi được thổi vào đó hơi thở sáng tạo của thế hệ trẻ.
Theo: Báo Dân trí
