Luật Căn cước có hiệu lực từ 1-7-2026: hàng loạt thay đổi quan trọng người dân cần biết

Luật Căn cước chính thức có hiệu lực từ ngày 1-7-2026 với nhiều quy định mới đáng chú ý, trong đó nổi bật là việc mở rộng sử dụng định danh điện tử, giảm yêu cầu giấy tờ khi làm thủ tục hành chính và hoàn thiện quản lý dữ liệu dân cư.

Luật Căn cước bước vào giai đoạn mới từ 1-7-2026

Theo quy định mới, Luật Căn cước sửa đổi, bổ sung một số điều sẽ chính thức được áp dụng từ ngày 1-7-2026. Đây được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia, đồng thời khắc phục những bất cập phát sinh trong quá trình triển khai Luật Căn cước công dân trước đây.

Luật mới tập trung vào việc tăng cường ứng dụng công nghệ, mở rộng phạm vi sử dụng thẻ căn cước và định danh điện tử trong các giao dịch hành chính, dân sự.

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật Căn cước là quy định rõ: cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu người dân xuất trình lại các giấy tờ đã được tích hợp trong thẻ căn cước hoặc ứng dụng định danh quốc gia.

Quy định này chỉ có ngoại lệ trong trường hợp thông tin người dân cung cấp không khớp với dữ liệu đã tích hợp, hoặc pháp luật chuyên ngành có quy định khác. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm thủ tục rườm rà, hạn chế việc mang theo nhiều loại giấy tờ như trước.

Mở rộng vai trò của ứng dụng định danh quốc gia VNeID

Luật Căn cước xác định rõ ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) là công cụ phục vụ định danh điện tử và xác thực điện tử trong giải quyết thủ tục hành chính, dịch vụ công và các giao dịch điện tử khác.

Việc nâng tầm vai trò của VNeID giúp người dân thực hiện nhiều thủ tục chỉ bằng thiết bị số, từng bước thay thế giấy tờ truyền thống, đồng thời tạo nền tảng cho xã hội số trong thời gian tới.

Luật mới bổ sung quy định cho phép người dân thực hiện thủ tục cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước thông qua hình thức trực tuyến. Dữ liệu sinh trắc học như khuôn mặt, vân tay, mống mắt đã được lưu trữ trong hệ thống sẽ được khai thác để phục vụ việc cấp lại thẻ.

Những trường hợp thẻ bị mất, hư hỏng hoặc thay đổi thông tin do sắp xếp đơn vị hành chính đều được xử lý thuận tiện hơn, giảm thời gian và chi phí đi lại cho người dân.

Mở rộng địa điểm thực hiện thủ tục căn cước

Luật Căn cước cho phép mở rộng các địa điểm tiếp nhận, giải quyết thủ tục liên quan đến thẻ căn cước, bao gồm công an cấp tỉnh, cấp huyện và công an xã, phường, đặc khu.Việc phân cấp này giúp người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ ngay tại nơi cư trú, hạn chế tình trạng quá tải tại các điểm làm căn cước tập trung như trước đây.

Luật mới quy định rõ các trường hợp bị thu hồi thẻ căn cước, bao gồm người bị tước quốc tịch Việt Nam, thôi quốc tịch, bị hủy quyết định nhập quốc tịch hoặc hủy quyết định cho trở lại quốc tịch Việt Nam.Quy định này nhằm bảo đảm chặt chẽ trong quản lý nhân thân, phù hợp với thực tiễn và các quy định pháp luật liên quan đến quốc tịch.

Luật Căn cước tiếp tục giao Bộ Công an chịu trách nhiệm quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu căn cước và hệ thống định danh, xác thực điện tử.Đồng thời, luật cũng đặt ra yêu cầu giám sát chặt chẽ việc kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu, nhằm bảo đảm an toàn thông tin cá nhân và quyền riêng tư của người dân.

Với những điểm mới nêu trên, Luật Căn cước được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ trong cải cách thủ tục hành chính, giảm gánh nặng giấy tờ cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy tiến trình xây dựng chính phủ số, xã hội số tại Việt Nam.

Theo: Tuổi Trẻ