Luật Tình trạng khẩn cấp được Quốc hội thông qua nhằm thiết lập khuôn khổ pháp lý thống nhất, xử lý nhanh những rủi ro thiên tai và sự cố quy mô lớn.
- Đối tượng giả vờ mua trang sức rồi cướp giật tại Đà Nẵng bị bắt giữ
- Người lao động chen nhau tìm việc lúc 5 giờ sáng ở Bắc Kinh và Thành Đô
- Tri túc – Sống đủ là sống giàu: Minh triết cổ xưa cho người hiện đại
Khung pháp lý mới cho phép triển khai biện pháp khẩn cấp linh hoạt
Luật Tình trạng khẩn cấp có hiệu lực từ ngày 1-7-2026 và được xây dựng nhằm tạo cơ chế phản ứng nhanh khi xuất hiện thảm họa hoặc nguy cơ đe dọa nghiêm trọng đến an toàn cộng đồng, an ninh xã hội và tài sản của Nhà nước cùng người dân. Khi tình trạng khẩn cấp được ban bố, các cơ quan chức năng phải cung cấp thông tin kịp thời và bảo đảm mọi thông tin liên quan được truyền tải thống nhất tới tổ chức và doanh nghiệp.
Luật quy định ba nhóm tình trạng khẩn cấp gồm thảm họa, an ninh – trật tự và quốc phòng, đồng thời xác định rõ vai trò của từng cấp có thẩm quyền trong việc ban bố hoặc bãi bỏ tình trạng khẩn cấp tùy theo diễn biến thực tế. Trong trường hợp cần thiết, Thủ tướng được quyền áp dụng biện pháp ngoài quy định nhằm bảo vệ tính mạng và hạn chế thiệt hại, với điều kiện quyết định được đưa ra đúng thẩm quyền và dựa trên thông tin tại thời điểm ban hành.
Ngoài ra, cơ quan có thẩm quyền được phép tổ chức di dời hoặc cưỡng chế di dời dân cư khỏi khu vực nguy hiểm, cũng như yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh hoạt động sản xuất để đáp ứng nhu cầu cấp thiết trong ứng phó thảm họa. Một nguyên tắc quan trọng được bổ sung là người ra quyết định sẽ không phải chịu trách nhiệm pháp lý nếu hành động vì mục đích chính đáng và không có yếu tố vụ lợi.
Tăng tính chủ động cho địa phương và kích hoạt cơ chế đặc thù khi ứng phó
Theo đánh giá của giới chuyên môn, việc xây dựng Luật Tình trạng khẩn cấp nhằm khắc phục hạn chế của Pháp lệnh năm 2000 vốn có hiệu lực pháp lý thấp và thiếu sự thống nhất với các đạo luật chuyên ngành như phòng chống dịch bệnh, bảo vệ môi trường hoặc phòng thủ dân sự. Luật mới tạo cơ chế phân cấp rõ ràng hơn, cho phép Thủ tướng ủy quyền cho địa phương xử lý ngay trong “giờ vàng” khi sự cố xảy ra mà không phải chờ chỉ đạo từ trung ương.
Khi tình trạng khẩn cấp được công bố, hệ thống pháp luật sẽ kích hoạt cơ chế đặc thù như chỉ định thầu rút gọn để mua vật tư y tế, huy động nhân lực xã hội hoặc trưng mua tài sản cần thiết trong phạm vi cho phép. Cơ chế này giúp tránh tình trạng chậm trễ do tâm lý sợ trách nhiệm và tạo điều kiện để cơ quan chức năng thực hiện nhiệm vụ đúng quy định. Luật cũng xác định rõ nguyên tắc đền bù sau khi kết thúc tình trạng khẩn cấp nhằm bảo đảm quyền lợi của người dân và doanh nghiệp.
Theo: Pháp Luật
