Mạng lưới căn cứ ngầm giúp không quân Iran sống sót sau xung đột

Hình ảnh tiêm kích Iran tái xuất sau ngừng bắn cho thấy vai trò quan trọng của hệ thống căn cứ ngầm trong việc bảo toàn lực lượng trước các đòn tấn công dồn dập.

Chiến lược phân tán và ẩn giấu giúp Iran giữ lại lực lượng không quân

Trong ngày 15/4, hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội cho thấy tiêm kích F-4 Phantom II và MiG-29 xuất hiện trên bầu trời Tehran. Các máy bay này được cho là làm nhiệm vụ hộ tống phái đoàn quân sự Pakistan đến Iran. Trước đó vài ngày, trực thăng vũ trang Mi-28 cũng được ghi nhận hoạt động tại khu vực thủ đô. Những dấu hiệu này cho thấy không quân Iran vẫn duy trì được một phần năng lực chiến đấu.

Diễn biến này trái ngược với tuyên bố từ phía Mỹ trước đó. Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth từng nhận định không quân Iran đã bị vô hiệu hóa hoàn toàn. Tuy nhiên, dữ liệu thực địa và hình ảnh mới lại cho thấy điều ngược lại. Dù chịu tổn thất lớn, một số máy bay vẫn còn hoạt động. Các báo cáo tình báo nguồn mở ước tính Iran đã mất ít nhất 38 máy bay trong xung đột.

Phần lớn thiệt hại xảy ra khi máy bay đậu ngoài trời hoặc trong nhà chứa. Một số ít bị bắn hạ khi làm nhiệm vụ. Điều này cho thấy Iran đã nhanh chóng thay đổi chiến thuật. Thay vì đối đầu trực diện, nước này lựa chọn phân tán lực lượng. Các máy bay còn lại được di chuyển đến nhiều vị trí khác nhau. Một phần quan trọng được đưa xuống các cơ sở ngầm để tránh bị phát hiện và tấn công.

Hố va chạm (khoanh đỏ) tại căn cứ Oghab 44 trong ảnh vệ tinh chụp hôm 8/4. (Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress).

Hệ thống căn cứ ngầm – “lá chắn” và cũng là điểm yếu chiến thuật

Chiến lược bảo toàn lực lượng của Iran dựa nhiều vào mạng lưới căn cứ ngầm quy mô lớn. Một trong những địa điểm tiêu biểu là căn cứ Oghab 44 tại tỉnh Hormozgan. Cơ sở này được công bố lần đầu vào tháng 2/2023. Theo giới chức Iran, nơi đây tích hợp đầy đủ khu trực chiến, bảo dưỡng, chỉ huy và kho nhiên liệu. Căn cứ còn có khả năng vận hành tiêm kích và máy bay không người lái.

Các chuyên gia nhận định một căn cứ như Oghab 44 có thể chứa hơn 20 máy bay. Những phi cơ này có thể xuất kích trực tiếp từ hầm ngầm. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, chúng nhanh chóng quay lại ẩn náu. Điều này giúp giảm thiểu nguy cơ bị tấn công từ trên không. Trong giai đoạn giao tranh ác liệt, phần lớn máy bay được giữ trong hầm để đảm bảo an toàn.

Tuy nhiên, hệ thống này cũng bộc lộ hạn chế rõ rệt. Ảnh vệ tinh ngày 8/4 cho thấy lối ra của căn cứ bị đánh trúng. Điều này có thể khiến máy bay không thể cất cánh. Khi cần triển khai nhiệm vụ, phi cơ phải rời khỏi khu vực bảo vệ. Đây là thời điểm dễ bị tấn công nhất. Sự đánh đổi giữa an toàn và khả năng tác chiến trở nên rõ ràng trong chiến lược này.

Dù còn hạn chế, việc các tiêm kích xuất hiện trở lại sau lệnh ngừng bắn ngày 8/4 cho thấy hiệu quả của chiến lược. Hệ thống căn cứ ngầm không chỉ giúp Iran tránh đòn phủ đầu. Nó còn đảm bảo lực lượng sẵn sàng hoạt động khi tình hình ổn định.

 Theo: VnExpress