Tổng thống Donald Trump thành lập Quỹ chống vũ khí hóa với ngân sách 1,77 tỉ USD đã làm bùng lên tranh cãi tại Mỹ, phản ứng mạnh mẽ từ cả đảng Dân chủ lẫn một bộ phận đảng Cộng hòa.
Nguồn gốc và mục đích của Quỹ chống vũ khí hóa gây tranh cãi
Thống đốc bang California Gavin Newsom đảng Dân Chủ tuyên bố sẽ đánh thuế 100% lên những cư dân tại bang nhận tiền bồi thường từ Quỹ chống vũ khí hóa mới được chính quyền Tổng thống Trump thành lập gần đây, theo tờ The Hill. Quỹ này được quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche công bố ngày 19.5 như một phần của thỏa thuận dàn xếp vụ kiện giữa gia đình ông Trump và Sở Thuế vụ Mỹ (IRS), cơ quan bị cáo buộc làm lộ hồ sơ thuế của vị lãnh đạo từ nhiều năm trước.
Theo nội dung thỏa thuận, ông Trump đồng ý rút đơn kiện và không yêu cầu nhận khoản bồi thường cá nhân nào. Thay vào đó, Bộ Tư pháp Mỹ sẽ sử dụng một phần kinh phí từ Quỹ phán quyết – quỹ do Quốc hội thành lập để chi trả các vụ kiện nhằm vào chính phủ liên bang – để thành lập Quỹ chống vũ khí hóa với tổng ngân sách lên tới 1,77 tỉ USD.
Ông Trump luôn khẳng định việc chính quyền tiền nhiệm truy tố các cá nhân tham gia vụ bạo loạn tại Quốc hội ngày 6.1.2021 là hành vi “vũ khí hóa” bộ máy tư pháp. Vụ bạo loạn xảy ra sau khi ông Trump không chấp nhận kết quả cuộc bầu cử tổng thống cuối năm 2020 và kêu gọi người ủng hộ chiến đấu hết mình chống lại điều mà ông cho là gian lận. 5 người thiệt mạng trong vụ bạo loạn, hàng trăm người bị thương, gồm cảnh sát, và hơn 1.000 người liên quan bị truy tố. Từ khi bước vào nhiệm kỳ hai vào tháng 1.2025, ông Trump ký lệnh ân xá hầu hết người bị truy tố hoặc bị kết án liên quan đến vụ bạo loạn.
Đảng Mỹ phản ứng trước kế hoạch giải ngân quỹ 1,77 tỉ USD
Phản ứng đầu tiên đến từ bang California khi Thống đốc Gavin Newsom tuyên bố sẽ thúc đẩy biện pháp đánh thuế 100% đối với những cư dân nhận tiền từ Quỹ chống vũ khí hóa. Tại bang New York, nghị viên Alex Bores cũng giới thiệu dự luật có nội dung tương tự nhằm ngăn chặn việc hưởng lợi từ các khoản bồi thường xuất phát từ thỏa thuận giữa tổng thống và chính quyền liên bang.
Trên phạm vi toàn quốc, lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cùng thượng nghị sĩ Ron Wyden đã đề xuất áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt 100% đối với các khoản tiền chi trả từ quỹ mới. Động thái này được xem là nỗ lực phối hợp của đảng Dân chủ nhằm hạn chế tác động thực tế của chương trình bồi thường đang gây tranh cãi.
Không chỉ phe đối lập, một số nghị sĩ Cộng hòa cũng bày tỏ lo ngại về tính minh bạch của quỹ. Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune cho biết ông chưa thấy rõ mục đích thực sự của chương trình và đề nghị xem xét toàn diện quy trình phân bổ ngân sách cũng như cơ chế giải ngân. Những bất đồng trong nội bộ đảng Cộng hòa được cho là đã góp phần làm chậm tiến trình thông qua một số dự luật quan trọng, trong đó có dự luật liên quan đến chính sách nhập cư, dù quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche đã trực tiếp gặp gỡ các thượng nghị sĩ để giải thích và trấn an các bên liên quan.
Theo: Báo Thanh Niên
