Nepal đề nghị 20 triệu USD cho quỹ khí hậu

Bộ Tài chính và Bộ Môi trường Nepal đề nghị Quỹ ứng phó tổn thất và thiệt hại của Liên Hiệp Quốc hỗ trợ 20 triệu USD sau trận lũ quét cuối tháng 8, trong bối cảnh thiệt hại được ước tính vượt 5 tỉ USD.

Theo The Guardian ngày 8.9, sau 12 ngày tìm kiếm, hơn 1.300 người tại Nepal được xác nhận đã thiệt mạng và trên 5.500 người vẫn mất tích. Thảm họa bắt nguồn từ sự sụp đổ của một phần sông băng, kéo theo lở đất và lũ quét dữ dội tại khu vực Tây Tạng của Trung Quốc và Nepal.

Các nhà khoa học nhận định biến đổi khí hậu có liên quan đến thảm họa, trong khi khu vực Himalaya đang ấm lên nhanh hơn gần 50% so với mức trung bình toàn cầu. Nepal chỉ tạo ra chưa tới 0,1% lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu.

Ngoại trưởng Nepal Shisir Khanal kêu gọi các nền kinh tế phát thải lớn cùng chia sẻ trách nhiệm trước những tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu đối với các quốc gia dễ tổn thương. “Chúng tôi góp phần rất nhỏ vào biến đổi khí hậu. Những nền kinh tế lớn hơn, gây ô nhiễm nhiều hơn và có lượng phát thải lịch sử lớn hơn phải chấp nhận trách nhiệm chung”, ông Khanal nói.

Ông Khanal ví trận lũ như “một cơn sóng thần từ dãy Himalaya”, khi dòng nước trộn bùn đất, đá và mảnh vỡ đạt độ cao 18 – 21 m, với tốc độ gần 180 km/giờ. Nhiều thị trấn, làng mạc và tuyến đường bị phá hủy, một số khu vực tiếp tục rơi vào tình trạng cô lập.

Ngoại trưởng Nepal cho biết mức độ tàn phá của thảm họa có thể tương đương trận động đất năm 2015. Các ước tính được dẫn lại cho thấy tổng thiệt hại có thể vượt 5 tỉ USD, hơn 20.000 ngôi nhà cùng nhiều tuyến giao thông cần được xây dựng lại, trong khi một số cộng đồng ven sông có khả năng phải chuyển lên những khu vực cao hơn.

Đề nghị hỗ trợ được Bộ Tài chính và Bộ Môi trường Nepal gửi tới Quỹ ứng phó tổn thất và thiệt hại của Liên Hiệp Quốc nhằm khắc phục hậu quả liên quan đến khí hậu. Ông Khanal thừa nhận khoản 20 triệu USD “rõ ràng không đủ” so với mức thiệt hại thực tế, nhưng cho rằng động thái này còn nhằm thúc đẩy một cơ chế hỗ trợ mạnh hơn dành cho các nền kinh tế nhỏ và dễ bị tổn thương.

“Cộng đồng quốc tế không nên xem đây là một thảm họa đơn lẻ. Nó phải được nhìn nhận trong bối cảnh biến đổi khí hậu tại Himalaya”, ông Khanal nói, đồng thời cảnh báo các thảm họa tương tự có thể tiếp tục xảy ra.

Theo The Guardian, Quỹ ứng phó tổn thất và thiệt hại của Liên Hiệp Quốc đang thiếu hụt nguồn tài chính đáng kể. Khoảng 119 quốc gia đã đưa ra các yêu cầu với tổng giá trị 2,8 tỉ USD, nhưng nguồn đóng góp mới đạt khoảng 400 triệu USD.

Mỹ hiện đóng góp 17 triệu USD cho quỹ, sau khi Tổng thống Donald Trump rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu. Trong quá trình tìm kiếm hỗ trợ khí hậu, ông Khanal thừa nhận Nepal sẽ phải đối mặt với “những thách thức chính trị”, đồng thời nhấn mạnh nguồn tài chính cần phục vụ cả cứu trợ khẩn cấp lẫn các biện pháp phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro về sau.

Ngoại trưởng Nepal cũng bác bỏ cáo buộc Trung Quốc không cảnh báo đầy đủ hoặc không chia sẻ dữ liệu trước thảm họa. Nepal đang trao đổi với Trung Quốc về việc tăng cường phối hợp và chia sẻ dữ liệu tại Himalaya.

Theo ông Khanal, trước khi lũ xảy ra, cả Nepal và các nhà khoa học Trung Quốc đều không nhận biết nguy cơ sông băng sụp đổ. “Nhìn lại, chúng ta có thể thấy sông băng này rất dễ tổn thương và đã thu hẹp trong 6 tháng qua. Nhưng trước khi lũ xảy ra, không ai biết sự sụp đổ sắp diễn ra”, ông nói.

An Nhiên (tổng hợp)