Nghệ An đầu tư lớn để mở không gian đô thị bên hai dòng sông

Nghệ An triển khai hai dự án hạ tầng hơn 10.000 tỉ đồng, cải tạo sông Vinh và mở tuyến đường ven sông Lam, hướng tới chỉnh trang đô thị, giảm ngập và phát triển không gian dịch vụ, du lịch.

Dự án cải tạo sông Vinh có tổng vốn hơn 5.100 tỉ đồng, trong khi tuyến đường ven sông Lam được bố trí gần 4.971 tỉ đồng. Các công trình được triển khai trong giai đoạn 2026-2030, nhằm tăng khả năng kết nối giao thông và mở rộng không gian phát triển của đô thị Vinh về phía sông.

Sông Vinh dài khoảng 7,3 km, nối kênh Nhà Lê với sông Lam gần chân cầu Bến Thủy, từng là tuyến giao thương quan trọng gắn với sự hình thành và phát triển của chợ Vinh. Qua thời gian đô thị hóa, nhiều đoạn hai bờ sông bị bỏ hoang, cây cối mọc um tùm và không gian ven sông chưa được khai thác tương xứng với vị trí trung tâm đô thị.

Bước chuyển được tạo ra từ Dự án Hạ tầng ưu tiên và phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu đô thị Vinh, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2021. Riêng phần cải tạo sông Vinh và không gian công cộng hai bên bờ có tổng vốn 194,5 triệu USD, tương đương hơn 5.100 tỉ đồng, từ vốn vay Ngân hàng Thế giới và vốn đối ứng của địa phương.

Hơn 10.000 tỉ đồng được đầu tư để cải tạo sông Vinh và phát triển trục ven sông Lam, mở không gian đô thị, du lịch tại Nghệ An.

Tháng 6/2026, dự án bắt đầu triển khai gói thầu xây dựng cầu mới và mở rộng đường Cao Xuân Huy nối dài. Cầu hiện hữu chỉ đủ để 2 xe máy tránh nhau, vì vậy công trình mới được kỳ vọng vừa cải thiện việc đi lại, vừa tạo thêm kết nối giữa các khu vực hai bên sông.

Ông Trần Văn Minh, một người dân sinh sống phía nam sông Vinh, cho biết việc qua lại cây cầu cũ gặp nhiều khó khăn do ô tô không thể lưu thông. “Người dân chúng tôi rất kỳ vọng dự án sẽ sớm hoàn thành để việc đi lại thuận tiện hơn, đồng thời khu vực này cũng sẽ khang trang, đẹp hơn”, ông Minh nói.

Theo quy hoạch, khu vực được cải tạo rộng gần 103 ha, gồm 5 phân khu là làng sinh thái, khu di sản, chợ nổi, nút giao Lê Mao và khu du lịch tâm linh. Mỗi phân khu được định hướng theo một chủ đề riêng, kết hợp bảo tồn giá trị văn hóa với phát triển du lịch và dịch vụ.

Tại khu làng sinh thái, đoạn từ ngã ba sông Vinh đến cầu đường sắt sẽ được phát triển công viên nông nghiệp, đường dạo ven sông, điểm chèo kayak, tuyến du lịch trải nghiệm và không gian nghệ thuật ngoài trời. Hệ thống trạm bơm tiêu úng cũng được đầu tư nhằm góp phần giảm ngập cho khu vực trung tâm TP Vinh.

Theo Ban quản lý dự án nông nghiệp và môi trường Nghệ An, 6 gói thầu của dự án sẽ được triển khai trong năm 2026-2027 và hoàn thành trước năm 2030 theo cam kết với Ngân hàng Thế giới.

Cùng với sông Vinh, Nghệ An đang chuẩn bị đầu tư gần 4.971 tỉ đồng cho tuyến đường ven sông Lam, đoạn từ cầu Bến Thủy 2 đến Cửa Hội. Công trình đã được đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, tạo thêm một hướng phát triển hạ tầng gắn với không gian ven sông.

Tuyến đường ven sông Lam hiện hữu, nằm trong khu vực dự kiến đầu tư mở rộng để tạo trục cảnh quan. (Ảnh minh họa: TNM)

Tuyến đường theo quy hoạch dài 21,5 km, đi qua các phường Cửa Lò, Vinh Lộc và Trường Vinh, có mặt cắt ngang 45,5 m với 4 làn xe cơ giới. Công trình còn bố trí dải phân cách giữa rộng 10 m, vỉa hè cảnh quan ven sông rộng 10 m, vỉa hè phía đối diện rộng 5 m và khoảng 9 km tường chắn kết hợp chỉnh trang cảnh quan.

Không gian ven sông Lam vì thế được định hướng không chỉ phục vụ giao thông mà còn tạo trục cảnh quan liên hoàn, kết nối các khu vực bãi bồi và vùng còn hoang sơ ven sông. Khi hình thành, tuyến đường được kỳ vọng mở thêm điều kiện phát triển đô thị, dịch vụ và du lịch về phía sông Lam.

Mạng lưới kết nối qua sông Lam cũng đang tiếp tục được hoàn thiện với 3 cây cầu hiện có giữa đô thị Vinh và Hà Tĩnh. Trong thời gian tới, cầu Bến Thủy 3 dự kiến được xây dựng, nối phường Trường Vinh của Nghệ An với xã Đan Hải của Hà Tĩnh.

Cầu Bến Thủy 3 có chiều dài khoảng 3,5 km, gồm cầu vượt sông Lam dài 1,3 km và đường dẫn dài 2,2 km, với mặt đường rộng 23,5 m. Khi kết nối với tuyến đường ven sông Lam, công trình sẽ góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông, mở rộng không gian đô thị Vinh về phía đông và tăng liên kết giữa Nghệ An với Hà Tĩnh.

Tổng mức đầu tư hơn 10.000 tỉ đồng cho hai dự án cho thấy Nghệ An đang định hướng khai thác mạnh hơn không gian ven sông trong phát triển đô thị. Với sông Vinh và sông Lam, mục tiêu không chỉ là cải thiện giao thông, chống ngập hay chỉnh trang cảnh quan mà còn khôi phục giá trị của những dòng sông từng gắn với giao thương, đời sống và sự phát triển của vùng đất xứ Nghệ.

Nguyễn Liên (tổng hợp)