Ngoại giao Mỹ – Iran: Washington sẵn sàng cho các kịch bản thay thế

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố nước này sẽ không vội vàng ký thỏa thuận hòa bình và đang tính đến những phương án khác với Iran

Duy trì áp lực tại eo biển Hormuz và điều kiện hạt nhân

Sáng ngày 25/5/2026, tại New Delhi, Ngoại trưởng Marco Rubio khẳng định Mỹ chỉ chấp nhận một thỏa thuận tốt. Nếu Iran không đáp ứng các yêu cầu, Washington sẽ giải quyết vấn đề hạt nhân và an ninh khu vực theo cách khác. Tổng thống Donald Trump đã chỉ thị cho các nhà đàm phán không được vội vã, đồng thời giữ vững các điều kiện khắt khe. Một trong những mục tiêu chính là đạt được một lộ trình hạt nhân có thời hạn rõ ràng.

Hiện tại, Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa đối với các tàu thuyền của Iran tại eo biển Hormuz. Tổng thống Trump khẳng định trên mạng xã hội rằng các biện pháp này sẽ chỉ chấm dứt khi thỏa thuận được ký kết và chứng nhận. Phía Iran yêu cầu Mỹ phải thực hiện việc giải phóng các nguồn doanh thu từ dầu mỏ đang bị phong tỏa. Tuy nhiên, Washington vẫn chưa xem xét một số yêu cầu này từ phía Tehran, dẫn đến thế bế tắc hiện nay.

Eo biển Hormuz là khu vực chiến lược, vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí hóa lỏng của thế giới. Hai bên đã thảo luận về một bản ghi nhớ nhằm mở cửa lại tuyến đường này vào cuối tuần trước. Tuy nhiên, các vấn đề như chương trình hạt nhân của Iran và sự hỗ trợ cho lực lượng Hezbollah vẫn là những điểm gây tranh cãi. Mỹ đang nỗ lực kết nối với các đối tác khu vực để đảm bảo thỏa thuận có tính bền vững cao.

Cơ chế giám sát hạt nhân và lộ trình giải tỏa trừng phạt

Theo một quan chức cấp cao của Mỹ, Iran đã đồng ý xử lý uranium làm giàu cao để đổi lấy việc dỡ bỏ phong tỏa hải quân. Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei được cho là đã phê duyệt khuôn khổ chung của thỏa thuận này. Đây là một tín hiệu quan trọng giúp thúc đẩy quá trình đàm phán đi vào giai đoạn thực thi. Dù Tehran chưa chính thức xác nhận, nhưng thông tin này đang mang lại hy vọng cho giới ngoại giao quốc tế.

Các nhà đàm phán dự kiến sẽ có 60 ngày để hoàn tất văn bản cuối cùng của thỏa thuận hòa bình. Bước đầu tiên sẽ là mở lại eo biển Hormuz, sau đó mới tiến hành các cuộc đàm phán chi tiết về hạt nhân. Washington khẳng định sẽ theo dõi sát sao việc Iran thực hiện xử lý kho dự trữ uranium làm giàu. Phía Mỹ cũng bác bỏ các ý kiến cho rằng Tehran đang tìm cách né tránh các cam kết về hạt nhân.

Giải pháp pha loãng uranium dưới sự giám sát của quốc tế đang được coi là phương án khả thi nhất. Iran tiếp tục khẳng định chương trình hạt nhân của họ chỉ phục vụ các mục đích dân sự và hòa bình. Việc giải quyết tranh chấp về kho dự trữ uranium làm giàu cao sẽ cần sự đồng thuận về mặt kỹ thuật giữa các bên. Thỏa thuận này nếu được ký kết sẽ là một bước tiến lớn trong việc ổn định tình hình kinh tế và an ninh toàn cầu.

Theo: Báo Dân trí