Một vật thể đỏ bí ẩn được kính viễn vọng James Webb ghi nhận có thể là một dạng “ngôi sao hố đen” chưa từng được xác định trước đây.
- Thái Nguyên sẽ hợp nhất Bảo tàng và Thư viện tỉnh
- Thanh Hóa thu hồi gần 46 tỷ đồng, hơn 50 tỷ vẫn chưa thể xử lý
- Hải Phòng chốt đấu giá 5 mỏ cát biển, giải cơn khát vật liệu
Kính viễn vọng không gian James Webb đã giúp các nhà khoa học nhận diện một vật thể đặc biệt trong vũ trụ sơ khai, có dấu hiệu vừa giống một ngôi sao vừa mang đặc trưng của hố đen. Phát hiện này có thể mở thêm hướng nghiên cứu về nguồn gốc của những hố đen siêu khối lượng nằm tại trung tâm các thiên hà.
Đốm đỏ bí ẩn trong dữ liệu của James Webb
Vật thể có tên MoM-BH*-1 ban đầu chỉ xuất hiện như một đốm đỏ cực sáng trong những hình ảnh do kính viễn vọng không gian James Webb của NASA ghi nhận. Nó nằm trong chòm sao Cá Voi, cách Trái đất hàng tỉ năm ánh sáng và được cho là hình thành khoảng 660 triệu năm sau vụ nổ Big Bang.
Các nhà nghiên cứu ban đầu sử dụng James Webb để tìm những thiên hà xa nhất từng được biết đến. Sau khi xác định thiên hà Mom-z14 hình thành chỉ 280 triệu năm sau Big Bang, nhóm nghiên cứu tiếp tục tìm kiếm những vật thể khác trong vũ trụ sơ khai.
MoM-BH*-1 nhanh chóng thu hút sự chú ý bởi màu đỏ đặc biệt. Ánh sáng của vật thể gần như hoàn toàn có màu đỏ và đột ngột biến mất dưới một bước sóng nhất định.
Tiến sĩ Rohan Naidu, thuộc Viện Vật lý thiên văn và Nghiên cứu vũ trụ Kavli của Viện Công nghệ Massachusetts, cho biết nhóm nghiên cứu đã phát hiện một loại vật thể vật lý thiên văn mới và gọi là “ngôi sao hố đen”.
Vật thể này có những dấu hiệu vốn thường gắn với các ngôi sao, nhưng đồng thời phát ra năng lượng ở mức đặc trưng của hố đen. Theo nội dung nghiên cứu, lượng năng lượng phát ra cao hơn khoảng 100 tỉ lần so với bất kỳ ngôi sao nào được biết đến.
Các mô phỏng máy tính cho thấy MoM-BH*-1 không phải một ngôi sao khổng lồ được cung cấp năng lượng từ phản ứng tổng hợp hạt nhân. Một khả năng được đưa ra là đây có thể là một lỗ đen được bao bọc bởi những lớp khí dày đặc, khiến nó phát ra bức xạ giống một ngôi sao.
Có thể là “hạt giống” của hố đen siêu khối lượng
Phát hiện MoM-BH*-1 được xem là đáng chú ý vì có thể giúp giải thích nguồn gốc của nhiều chấm đỏ nhỏ bí ẩn, thường được gọi là LRD, xuất hiện trong các ảnh vũ trụ sâu của James Webb.
Nếu giả thuyết được xác nhận, những vật thể này có thể không phải các ngôi sao khổng lồ như cách nhìn ban đầu. Chúng có thể thuộc cùng một nhóm “ngôi sao hố đen”, tồn tại ở giai đoạn rất sớm khi những hố đen lớn bắt đầu hình thành.
Theo ông Naidu, các “ngôi sao hố đen” có thể là một giai đoạn sơ khai của gần như mọi hố đen siêu khối lượng. Những vật thể được bao bọc bởi khí này có khả năng trở thành hạt giống hình thành nên các hố đen siêu khối lượng nằm tại trung tâm hầu hết thiên hà, trong đó có Dải Ngân hà.
Điểm đáng chú ý của nghiên cứu không chỉ nằm ở việc nhận diện một vật thể mới. Phát hiện còn mở ra khả năng giải thích cách những hố đen siêu khối lượng xuất hiện trong vũ trụ khi tuổi của vũ trụ còn rất trẻ.
Việc James Webb ghi nhận được vật thể từ khoảng thời gian rất xa trong quá khứ cho thấy dữ liệu từ kính viễn vọng này tiếp tục cung cấp những dấu hiệu mới về các giai đoạn đầu của vũ trụ.
Nghiên cứu về MoM-BH*-1 được công bố trên tạp chí Nature ngày 12/8. Các nhà khoa học sẽ cần tiếp tục kiểm chứng giả thuyết để xác định chính xác bản chất của vật thể này và mối liên hệ của nó với quá trình hình thành hố đen siêu khối lượng.
Hoàng Lan (tổng hợp)
