Quảng Trị, dự án Thoát nước và Vệ sinh môi trường đô thị Ba Đồn với nhà máy xử lý nước thải công suất 3.000m³ mỗi ngày đêm đã hoàn thành phần lớn khối lượng nhưng vẫn bỏ dở, nhiều hạng mục xuống cấp và thiết bị chưa được lắp đặt.
- Thêm cách khám phá xứ trà từ Hà Nội bằng đường sắt
- Camera ghi lại cảnh thiếu niên 15 tuổi lấy xe tải ở An Giang
- Kéo người yêu cùng hầu tòa trong vụ án ma túy
Dự án được khởi công năm 2016 tại thị xã Ba Đồn, nay thuộc các phường Bắc Gianh và Ba Đồn, với tổng vốn gần 400 tỷ đồng. Công trình dừng thi công từ năm 2021, sau khi nhà thầu SUEZ đơn phương chấm dứt hợp đồng.
Nhà máy nằm giữa cánh đồng, phần thô của nhiều hạng mục đã hoàn thành nhưng để trống trong thời gian dài. Hai tòa nhà liền kề chưa được lợp mái, nước mưa chảy trực tiếp xuống tường khiến nhiều vị trí xuống cấp.
Dự án do Ban Quản lý dự án ODA Quảng Trạch làm chủ đầu tư, nay là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Quảng Trạch. Công trình được kỳ vọng thu gom, xử lý nước thải, góp phần cải thiện môi trường và chất lượng sống của người dân.
(Ảnh minh họa: TNM)
Tổng vốn dự án gồm hơn 263 tỷ đồng vốn vay ODA và viện trợ của Đan Mạch, cùng gần 133 tỷ đồng vốn đối ứng trong nước. Đến nay, công trình đã thực hiện hơn 69% khối lượng theo hợp đồng và 269 tỷ đồng được thanh toán cho nhà thầu.
Theo chủ đầu tư, tuyến ống áp lực đã thi công 3.554/5.129m, tuyến ống tự chảy đạt 7.311/12.964m, tuyến cửa xả đạt 2.156/2.431m. Hố ga đấu nối hộ gia đình cũng được thực hiện tại 940/2.274 hộ.
Những thiết bị chưa có cơ hội vận hành
Bên trong khu nhà máy, bể chứa nước thải xây dựng dở dang phủ đầy cỏ. Nhiều phòng khóa cửa, giấy tờ, máy tính và thiết bị văn phòng nằm dưới nền sau nhiều năm không sử dụng.
Một lô thiết bị vận hành trị giá khoảng 50 tỷ đồng đã được mua nhưng chưa lắp đặt. Máy móc nhập khẩu được lưu trong nhà quây tôn, khóa kín gần 5 năm, trong khi một số thiết bị bằng sắt bắt đầu hoen gỉ do nước mưa tạt vào.
Nền đất trong khu vực nhà máy bị sụt lún, để lộ phần móng. Bậc thang lên tòa nhà cũng tách khỏi tường, xuất hiện nhiều vị trí nứt vỡ; một số trần nhựa hư hỏng và rơi xuống nền.
Công trình chưa có tường rào bảo vệ. Sáng 1/10, một con trâu trong đàn trâu đi vào khu vực nhà máy đã rơi xuống bể chứa nước thải sâu và mắc kẹt, người dân phải thuê máy múc để đưa lên.
Theo Ban Quản lý dự án, nhà thầu SUEZ chấm dứt hợp đồng vì cho rằng chủ đầu tư không cung cấp được bằng chứng hợp lý về việc thu xếp nguồn tài chính cho toàn bộ dự án. Chủ đầu tư cho biết đã cung cấp hồ sơ, bằng chứng tài chính, thanh toán khối lượng nhà thầu thực hiện và nhiều lần thuyết phục SUEZ trở lại nhưng không thành.
(Ảnh minh họa: TNM)
Hai bên sau đó thống nhất chấm dứt hợp đồng để tránh tranh chấp, kiện tụng. Cuối tháng 6/2025, Ban Quản lý dự án ODA Quảng Trạch và SUEZ ký thanh lý hợp đồng, trong khi nguồn vốn ODA đã kết thúc và nhà tài trợ không tiếp tục bố trí vốn cho dự án.
Tại khu vực trung tâm phường Ba Đồn, kênh thoát nước Xuân Hưng có thời điểm nước chuyển màu đen và bốc mùi hôi. Bà Hồ Thị Hai, người dân sống gần con kênh, cho biết đây là nơi tiếp nhận nước thải sinh hoạt và mong địa phương sớm có giải pháp cải thiện môi trường.
Để hoàn thành dự án, phần còn lại gồm các tuyến ống, tuyến cửa xả, hạ tầng nhà máy cùng những hạng mục như bể lắng thứ cấp, mương oxy hóa và thiết bị công nghệ. Ban Quản lý dự án xã Quảng Trạch đề xuất UBND tỉnh cho phép dừng dự án, lập hồ sơ quyết toán và tổ chức gói thầu mới cho phần khối lượng còn lại.
Nguyên Hương (tổng hợp)
