Thị trường xây dựng Việt Nam đang thiếu hụt lao động nghiêm trọng khi nhu cầu thi công tăng mạnh trong năm 2026. Doanh nghiệp cần hàng nghìn nhân sự nhưng nguồn cung không theo kịp, khiến chi phí tăng, tiến độ bị ảnh hưởng và nguy cơ thua lỗ gia tăng trên diện rộng.
- Hà Nội: Bắt giữ đối tượng lừa đảo trốn truy nã gần 40 năm
- Bệnh dại liên tiếp gây tử vong cho các bệnh nhân tại miền Nam
- Phong tỏa hàng hải Iran; Bằng lực lượng tàu chiến của hải quân Mỹ
Nhu cầu nhân lực tăng vọt, doanh nghiệp tuyển không kịp
Thị trường xây dựng bước vào giai đoạn phục hồi mạnh, kéo theo nhu cầu nhân lực tăng đột biến. Nhiều nhà thầu lớn cho biết đang triển khai hàng chục dự án cùng lúc nên cần bổ sung nhân sự gấp đôi so với trước. Riêng trong quý II, có doanh nghiệp cần tuyển khoảng 500 lao động nhưng mới đáp ứng được một nửa.
Tình trạng thiếu hụt diễn ra rõ nhất ở nhóm lao động kỹ thuật và thợ lành nghề. Dù mức lương đã tăng 15-20% so với năm trước, doanh nghiệp vẫn khó tuyển đủ người phù hợp. Các công trình đồng loạt triển khai trong thời gian ngắn khiến nhu cầu lao động tăng nhanh, trong khi nguồn cung không kịp thích ứng.
Không chỉ doanh nghiệp lớn, các nhà thầu vừa và nhỏ cũng tăng tốc tuyển dụng. Nhiều đơn vị tại TP HCM cho biết nhu cầu nhân sự năm nay tăng 30-50% nhưng chỉ tuyển được 10-15%. Việc thiếu người buộc họ phải giãn tiến độ, tăng ca và chấp nhận chi phí cao hơn để giữ chân lao động.
“Cơn khát” lao động lan rộng, chi phí xây dựng leo thang
Thiếu hụt nhân lực đang tác động trực tiếp đến chi phí và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Giá nhân công đã tăng 15-30%, khiến nhiều hợp đồng trọn gói chịu áp lực lớn do không có cơ chế điều chỉnh phù hợp. Trong khi đó, chi phí vật liệu xây dựng cũng biến động mạnh, làm tổng chi phí thi công tăng cao.
Ở nhiều dự án lớn, chi phí nhân công chiếm tới 30-40% tổng giá trị. Khi nguồn cung lao động chỉ đáp ứng khoảng 60% nhu cầu, thậm chí dưới 50% vào cao điểm, các nhà thầu phải cạnh tranh gay gắt để giữ người. Điều này làm giảm khả năng cạnh tranh, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ vốn hạn chế về tài chính.
Một số doanh nghiệp buộc phải nâng giá dự thầu hoặc đàm phán lại hợp đồng. Tuy nhiên, biên lợi nhuận vẫn bị thu hẹp, thậm chí có nguy cơ thua lỗ. Nhiều công trình bị chậm tiến độ do không duy trì được đội thợ ổn định và phụ thuộc vào lao động thời vụ.
Thiếu hụt dài hạn, cần giải pháp đào tạo và công nghệ
Theo các hiệp hội ngành, mỗi năm lĩnh vực xây dựng cần bổ sung khoảng 400.000-500.000 lao động. Tuy nhiên, khoảng 75% lực lượng hiện nay là lao động thời vụ, chưa qua đào tạo bài bản, ảnh hưởng lớn đến năng suất và chất lượng công trình.
Nguyên nhân chính đến từ việc thiếu đầu tư dài hạn cho đào tạo nghề. Bên cạnh đó, lao động có xu hướng chuyển sang các ngành ổn định hơn, trong khi doanh nghiệp lớn sẵn sàng trả lương cao để thu hút nhân sự, khiến nhà thầu nhỏ càng gặp khó khăn.
Trong thời gian tới, nhu cầu nhân lực dự kiến tiếp tục tăng mạnh khi số lượng dự án bất động sản có thể tăng gấp nhiều lần. Điều này đặt ra áp lực lớn về nguồn cung lao động và nguy cơ thiếu hụt kéo dài.
Các chuyên gia cho rằng cần đồng bộ nhiều giải pháp. Trọng tâm là điều chỉnh đơn giá nhân công sát thực tế và tăng liên kết giữa doanh nghiệp với cơ sở đào tạo. Ngoài ra, việc bổ sung lao động nước ngoài và ứng dụng công nghệ, tự động hóa cũng được xem là hướng đi cần thiết, dù đòi hỏi chi phí đầu tư lớn.
Theo: VnExpress
