LÂM ĐỒNG – Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Lâm Đồng đang trình UBND tỉnh kế hoạch công bố những thỏi nhôm đầu tiên được sản xuất trong nước, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng của chuỗi giá trị bô xít – alumin – nhôm.
- Tàu dầu bốc cháy giữa tuyến qua Hormuz khi căng thẳng tiếp tục tăng
- Đề xuất tăng lương tối thiểu vùng cao nhất 390.000 đồng
- Nữ tài xế ở Nghệ An bị phạt 19 triệu vì vượt gác chắn đường sắt
Lễ công bố sản phẩm đầu tiên của Dự án Nhà máy điện phân nhôm Đắk Nông dự kiến diễn ra ngày 26/7/2026 với sự tham dự của lãnh đạo Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương và tỉnh Lâm Đồng. Sau hơn một thập niên kể từ khi khởi công, dự án đang tiến tới thời điểm đưa những thỏi nhôm đầu tiên ra lò, mở thêm một mắt xích mới cho ngành luyện kim Việt Nam.
Việt Nam nhiều năm qua đã khai thác bô xít và sản xuất alumin, nhưng chưa có khâu điện phân nhôm ở quy mô công nghiệp để tạo ra nhôm kim loại. Khi sản phẩm đầu tiên xuất hiện, chuỗi sản xuất từ khai thác bô xít, chế biến alumin đến luyện nhôm sẽ tiến gần hơn tới sự hoàn chỉnh ngay trong nước.
Nhà máy điện phân nhôm Đắk Nông do Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân làm chủ đầu tư, được xây dựng trên diện tích hơn 129ha tại Khu công nghiệp Nhân Cơ, tỉnh Lâm Đồng. Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 18.423 tỷ đồng, tương đương hơn 722 triệu USD, với công suất thiết kế 450.000 tấn nhôm mỗi năm và được triển khai theo ba phân kỳ.
Phân kỳ đầu tiên có công suất 150.000 tấn mỗi năm và dự kiến vận hành trong năm 2026. Công suất sẽ tăng lên 300.000 tấn mỗi năm ở giai đoạn tiếp theo trước khi đạt mức tối đa 450.000 tấn mỗi năm vào năm 2028.
Khi vận hành toàn bộ công suất, nhà máy sẽ sử dụng lượng lớn alumin được cung cấp từ các tổ hợp khai thác bô xít và sản xuất alumin tại Tây Nguyên. Sự kết nối này tạo nền tảng cho một chuỗi sản xuất tương đối hoàn chỉnh thay vì dừng ở khai thác tài nguyên hoặc sản phẩm trung gian.
Con đường đến cột mốc này kéo dài hơn 10 năm kể từ khi dự án khởi công năm 2015. Trong quá trình triển khai, nhà máy phải vượt qua nhiều khó khăn liên quan đến nguồn vốn đầu tư, hạ tầng điện, công nghệ, thiết bị cùng những biến động của thị trường nhôm thế giới.
Để tạo ra nhôm kim loại, alumin được điện phân trong các bể chuyên dụng ở nhiệt độ khoảng 950 độ C. Dòng điện cường độ lớn tách nhôm khỏi oxy để tạo thành nhôm nóng chảy trước khi được đúc thành thỏi, vì vậy nhà máy cần nguồn điện ổn định cùng hệ thống trạm biến áp và hạ tầng kỹ thuật riêng.
Nhôm được xem là vật liệu có vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực nhờ trọng lượng nhẹ, khả năng chống ăn mòn và có thể tạo thành các hợp kim có độ bền cao. Kim loại này được sử dụng trong ngành điện tử, năng lượng, hàng không và công nghiệp vũ trụ, dù nhôm thỏi sau điện phân vẫn phải tiếp tục tinh luyện, hợp kim hóa và gia công theo các tiêu chuẩn nghiêm ngặt trước khi có thể chế tạo máy bay hoặc tàu vũ trụ.
Lâm Đồng hiện sở hữu gần 5,9 tỷ tấn quặng bô xít, được xem là địa phương có trữ lượng lớn nhất Việt Nam. Nguồn tài nguyên này tạo điều kiện để phát triển chuỗi sản xuất từ khai thác bô xít, sản xuất alumin, luyện nhôm kim loại đến chế biến sâu, đồng thời mở ra triển vọng hình thành một trung tâm công nghiệp nhôm quy mô lớn tại Tây Nguyên khi Nhà máy điện phân nhôm Đắk Nông đi vào hoạt động.
Nguyên Hương (tổng hợp)
