VIỆT NAM – Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết diện tích ngô biến đổi gene đã tăng mạnh, trong khi Việt Nam đã công nhận lưu hành 31 giống.
- Nguyễn Văn Tuấn bị khởi tố, bắt tạm giam
- Sức hút từ những dãy số trên sàn đấu giá
- Thanh Hóa khẩn trương triển khai phương án ứng phó mưa lũ
Tại hội thảo về cây trồng công nghệ sinh học diễn ra chiều 10-11, TS Phùng Danh Huân cho biết diện tích gieo trồng ngô biến đổi gene đã tăng từ 1,1% năm 2015 lên khoảng 50% năm 2025. Đến tháng 8-2026, hơn 80% diện tích ngô biến đổi gene tập trung ở các giống mang tổ hợp gene vừa kháng sâu vừa chịu thuốc trừ cỏ.
Sau 10 năm triển khai, việc đưa ngô biến đổi gene vào sản xuất được đánh giá đã đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Theo TS Huân, giai đoạn 2016-2025, năng suất của nhóm giống này cao hơn 15,2-30% so với giống truyền thống, đồng thời đem lại khoản lợi nhuận bổ sung khoảng 4,34-7,34 triệu đồng/ha.
Hiệu quả của công nghệ không chỉ thể hiện ở năng suất và thu nhập mà còn ở việc giảm sử dụng một số loại thuốc bảo vệ thực vật. Trong 10 năm, việc ứng dụng ngô biến đổi gene giúp giảm gần 135.000kg thuốc trừ cỏ và hơn 62.000kg thuốc trừ sâu, đồng thời giảm nguy cơ nhiễm độc tố aflatoxin trên hạt ngô, tiết kiệm công lao động và hạn chế tác động đến môi trường.
Cùng với kết quả trong sản xuất ngô, chương trình công nghệ sinh học nông nghiệp giai đoạn 2021-2025 đã huy động 19 cơ quan nghiên cứu, triển khai trên 26 loại cây trồng và chọn tạo được 36 giống cây trồng. Đến tháng 8-2026, Việt Nam đã công nhận lưu hành 31 giống ngô biến đổi gene.
Tuy vậy, việc phát triển các công nghệ mới vẫn đặt ra yêu cầu hoàn thiện cơ chế quản lý. TS Huân cho biết các sản phẩm chỉnh sửa gene tại Việt Nam, khác với cây trồng biến đổi gene đã thương mại hóa, vẫn đang được nghiên cứu và hoàn thiện cơ chế quản lý.
“Thời gian tới, chúng ta cần tập trung xây dựng hành lang pháp lý đối với cây trồng chỉnh sửa gene không chứa ADN ngoại lai, hướng tới giảm 50 – 70% chi phí và thời gian đưa giống mới ra thị trường”, TS Huân chia sẻ.
Từ thực tế sản xuất, TS Trần Xuân Định, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Thương mại giống cây trồng Việt Nam, cho biết những giống có khả năng kháng sâu bệnh đã phát huy hiệu quả rõ rệt nhưng quá trình đưa giống biến đổi gene vào sản xuất vẫn trải qua nhiều khâu đánh giá, khảo nghiệm và cấp phép.
Theo ông Định, các yêu cầu về an toàn sinh học, an toàn thực phẩm và thức ăn chăn nuôi khiến quy trình công nhận lưu hành kéo dài, qua đó làm tăng thời gian và chi phí đưa sản phẩm ra thị trường.
GS.VS Trần Đình Long, Chủ tịch Hội Giống cây trồng Việt Nam, cho rằng chỉnh sửa gene nên được ưu tiên cho những tính trạng mà phương pháp chọn giống thông thường khó giải quyết, đồng thời cần cân nhắc hiệu quả kinh tế và khả năng ứng dụng của từng công nghệ.
“Có thể bắt đầu với những đối tượng ít ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu như hoa, ngô thực phẩm, ngô nếp. Còn cây lúa cần cân nhắc kỹ hơn do liên quan đến thị trường và thương mại quốc tế”, ông Long nói.
TS Nguyễn Văn Vương, Trưởng Phòng Quản lý giống cây trồng, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cũng nhấn mạnh việc mở rộng danh mục cây trồng biến đổi gene cần được nghiên cứu và đánh giá thận trọng. Ông lưu ý không phải tất cả quốc gia đều chấp nhận loại cây trồng này, trong khi Việt Nam là nước xuất khẩu nông sản lớn, nên việc cân nhắc tác động đến khả năng tiêu thụ và xuất khẩu là cần thiết.
An Nhiên (tổng hợp)
