Nhiều ý kiến đề nghị xác định rõ mục tiêu từng kỳ thi phổ thông

(TP. Cần Thơ) Phụ huynh, học sinh và giáo viên tại TP. Cần Thơ kiến nghị điều chỉnh cách tổ chức các kỳ thi theo đúng mục tiêu đánh giá, nhằm giảm áp lực cho thí sinh và nâng cao hiệu quả tuyển sinh.

Những ý kiến này được đưa ra trong bối cảnh kỳ thi Tốt nghiệp THPT hiện vừa đảm nhận nhiệm vụ xét công nhận tốt nghiệp, vừa là căn cứ tuyển sinh đại học. Theo nhiều người, việc một kỳ thi cùng lúc gánh nhiều mục tiêu đang tạo ra không ít bất cập đối với học sinh và các cơ sở đào tạo.

Từ góc nhìn của phụ huynh có con học lớp 12 tại phường An Bình (TP. Cần Thơ), chị Trần Thị Ái Trinh cho rằng cần tách riêng kỳ thi tốt nghiệp THPT với kỳ thi tuyển sinh đại học. Theo chị, kỳ thi tốt nghiệp chỉ nên tập trung đánh giá kiến thức nền tảng để xác nhận học sinh hoàn thành chương trình phổ thông, trong khi tuyển sinh đại học cần những bài đánh giá có khả năng phân loại cao nhằm lựa chọn người học phù hợp với từng ngành đào tạo.

Chị Trinh nhận định: “Việc thi ‘2 trong 1’ khiến đề thi Tốt nghiệp THPT rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan, vừa quá sức với học sinh chỉ cần tốt nghiệp để học nghề hoặc đi làm, nhưng lại thiếu độ sâu, tính phân hoá rõ nét, dễ dẫn đến hiện tượng ‘mưa điểm 10’ làm khó các trường đại học khi xét tuyển.” Theo chị, việc dồn kết quả của cả quá trình học tập 12 năm vào một kỳ thi ngắn khiến cơ hội của học sinh trở nên mong manh, bởi chỉ một sự cố về sức khỏe hoặc tâm lý cũng có thể ảnh hưởng đồng thời đến việc tốt nghiệp và xét tuyển đại học.

Là học sinh lớp 12 tại phường Ninh Kiều (TP. Cần Thơ), em Dương Chi Lan Anh cũng đồng tình với phương án tổ chức riêng hai kỳ thi. Em cho rằng việc đề thi phải đồng thời phục vụ mục tiêu xét tốt nghiệp và tuyển sinh khiến nhiều câu hỏi được thiết kế theo hướng đánh đố về ngữ nghĩa, làm tăng yếu tố may rủi ngay cả với học sinh có học lực tốt.

Tiến sĩ Phùng Kim Phú chia sẻ quan điểm về phương án đổi mới kỳ thi tốt nghiệp THPT. (Ảnh minh họa: TNM)

Lan Anh chia sẻ: “Trong 50 đến 90 phút thi căng thẳng, chỉ cần sẩy chân mất 0,2 điểm vì một câu ‘bẫy’ là có thể bị đánh bật khỏi ngành học mơ ước. Nếu kỳ thi tốt nghiệp về đúng bản chất nhẹ nhàng tại địa phương, học sinh sẽ ‘được thở’, được có cơ hội học đúng thứ mình cần và thi đúng ngành, trường mình mong đợi”.

Ở góc độ quản lý giáo dục, Tiến sĩ Phùng Kim Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Hoàng Diệu (TP. Cần Thơ), đặt vấn đề về sự cần thiết của kỳ thi Tốt nghiệp THPT theo hình thức hiện nay. Theo ông, kết quả của một kỳ thi diễn ra trong vài ngày khó phản ánh đầy đủ quá trình học tập kéo dài 12 năm, trong khi mức độ phân hóa của đề thi thay đổi theo từng năm và các kỳ thi quy mô lớn luôn tiềm ẩn rủi ro ở khâu coi thi, chấm thi.

Trên cơ sở đó, TS Phùng Kim Phú đề xuất: “Nên nghiên cứu tiến tới bỏ hẳn kỳ thi Tốt nghiệp THPT theo hình thức hiện nay, chứ không chỉ dừng ở việc tách đôi thi tốt nghiệp và thi đại học”. Ông cho rằng Bộ Giáo dục và Đào tạo nên xây dựng quy chế thống nhất để các trường THPT tự xét công nhận tốt nghiệp dựa trên kết quả học tập và rèn luyện trong cả ba năm học, đồng thời tăng cường kiểm tra nội bộ, giám sát và trách nhiệm giải trình của hiệu trưởng.

Đối với tuyển sinh đại học, TS Phùng Kim Phú kiến nghị xây dựng một kỳ thi đánh giá năng lực cấp quốc gia với khung đánh giá, ngân hàng câu hỏi và tiêu chuẩn kỹ thuật do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Các trường đại học đủ điều kiện có thể tổ chức nhiều đợt thi tại các địa phương trong năm, cho phép thí sinh sử dụng kết quả để đăng ký vào nhiều cơ sở đào tạo, còn các ngành đặc thù có thể bổ sung bài luận, phỏng vấn hoặc thi năng khiếu.

Theo ông, nếu chỉ tách hai kỳ thi nhưng vẫn giữ nguyên phương thức tổ chức hiện nay thì học sinh sẽ phải dự thi nhiều hơn, phát sinh thêm thời gian và chi phí. “Nếu chỉ tách làm hai kỳ thi độc lập mà giữ nguyên cách thức vận hành cũ, học sinh còn vất vả hơn vì phải thi nhiều lần, tốn thêm chi phí và thời gian. Chỉ khi xây dựng được một kỳ thi đánh giá năng lực chung, chuẩn hóa, tổ chức nhiều đợt và cho phép dùng kết quả tốt nhất để xét tuyển, áp lực thi cử mới thực sự được trút bỏ và chất lượng cũng được nâng cao”, thầy Phú kỳ vọng.

Thiên An (tổng hợp)