Tết Nguyên đán là dịp đoàn viên và gắn với nhiều điều kiêng kỵ mang màu sắc tín ngưỡng. Tại Trung Quốc, Hàn Quốc hay Việt Nam, các quan niệm dân gian về may rủi đầu năm vẫn tồn tại qua nhiều thế hệ. Dù xã hội hiện đại thay đổi mạnh mẽ, những tập tục này vẫn phản ánh nét văn hóa truyền thống sâu sắc.
- Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ thực hiện chuyến thăm đến Venezuela
- Mỹ liệt Alibaba và Baidu vào danh sách hỗ trợ quân đội Trung Quốc
Quan niệm kiêng kỵ trong sinh hoạt ngày đầu năm âm lịch
Tại nhiều quốc gia châu Á đón năm mới theo lịch âm, ngày mùng 1 mang ý nghĩa đặc biệt. Người dân tin rằng mọi hành động trong ngày đầu năm sẽ ảnh hưởng vận may cả năm. Vì vậy, nhiều thói quen sinh hoạt thường ngày được hạn chế. Một trong những điều phổ biến là tránh uống thuốc vào ngày đầu năm. Quan niệm truyền thống cho rằng việc dùng thuốc báo hiệu bệnh tật kéo dài.
Bên cạnh đó, việc quét nhà hay đổ rác cũng bị kiêng kỵ vì tượng trưng cho việc làm mất tài lộc. Ngôn ngữ giao tiếp trong những ngày Tết cũng được chú trọng. Người dân tránh nói lời tiêu cực liên quan đến bệnh tật hay nghèo khó. Thay vào đó, họ sử dụng lời chúc tốt đẹp để mở đầu năm mới thuận lợi. Trong ăn uống, nhiều nơi không dùng cháo vào buổi sáng vì món ăn này gắn với hình ảnh thiếu thốn.
Quan niệm cho rằng tóc gắn với sự phát tài nên cắt tóc đầu năm có thể làm mất may mắn. Việc giặt quần áo cũng bị tránh vì liên quan đến niềm tin về thần nước và tài lộc. Ngoài ra, phụ nữ xưa thường không may vá từ mùng 1 đến mùng 5 âm lịch. Người ta cho rằng việc này báo hiệu một năm vất vả. Việc dùng dao kéo cũng được hạn chế nhằm tránh xung đột hoặc tai nạn. Những kiêng kỵ này phản ánh mong muốn giữ hòa khí và bình an đầu năm.
Kiêng kỵ trong ứng xử, quà tặng và quan hệ xã hội dịp Tết
Nhiều tập tục liên quan đến quà tặng, trang phục và quan hệ gia đình vẫn được duy trì. Tục lì xì đầu năm thường tránh số lẻ. Người ta tin rằng số chẵn tượng trưng cho sự trọn vẹn và may mắn nhân đôi. Một số món quà như dao, kéo hay đồng hồ cũng không được khuyến khích vì mang ý nghĩa chia cắt hoặc kết thúc. Tránh làm vỡ bát đĩa hay gương trong dịp Tết.
Theo quan niệm truyền thống, vật dụng vỡ tượng trưng cho sự chia ly và mất mát. Trong quan hệ gia đình, một số tập tục quy định con gái đã kết hôn không về nhà cha mẹ vào ngày đầu năm. Quan niệm xưa cho rằng điều này có thể ảnh hưởng đến kinh tế gia đình. Ngoài ra, cha mẹ cũng cố gắng giữ trẻ không khóc vì tiếng khóc bị xem là dấu hiệu xui rủi. Việc vay mượn tiền trong ngày đầu năm cũng bị hạn chế.
Người ta tin rằng cho vay sẽ khiến tài lộc thất thoát. Trang phục ngày Tết thường ưu tiên màu sắc tươi sáng, đặc biệt là màu đỏ. Màu trắng và đen thường được tránh vì gắn với tang lễ. Một số nơi còn kiêng sát sinh từ mùng 1 đến ngày 15 âm lịch. Quan niệm này thể hiện mong muốn tránh điều dữ và hướng tới sự bình an. Dù mang tính tín ngưỡng, những tập tục này góp phần tạo nên bản sắc văn hóa và không khí trang trọng cho Tết Nguyên đán.
Theo: Báo Thanh Niên
