Mỗi khi thủy triều rút, người dân ven biển Quỳnh Mai (Nghệ An) lại tất bật ra ghềnh đá khai thác vẹm xanh, tạo nên nhịp lao động đặc trưng miền biển.
- Xử lý nghiêm trường hợp đứng tập thể dục trên đường ray tàu
- Cây vải 150 năm tại Hải Phòng vẫn cho thu hoạch nửa tấn quả
- Nghệ An: Nan giải bài toán xử lý “vấn nạn” rác thải xây dựng
Nghề mưu sinh gắn chặt với nhịp lên xuống của thủy triều
Tại các làng biển thuộc phường Quỳnh Mai, nghề khai thác vẹm xanh từ lâu đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của người dân. Khác với nhiều nghề đánh bắt trên biển, công việc này hoàn toàn phụ thuộc vào sự thay đổi của thủy triều. Chỉ khi nước biển rút sâu, những bãi đá và ghềnh đá ven bờ mới lộ diện, tạo điều kiện để người dân tiếp cận các cụm vẹm xanh bám dày trên mặt đá. Từ sáng sớm, khi mặt trời vừa ló dạng, từng nhóm ngư dân đã mang theo dao cạy, giỏ lưới, găng tay và các dụng cụ đơn giản để xuống bãi đá. Những người đàn ông khỏe mạnh thường lội xa ra các ghềnh đá ngoài khơi, nơi sóng lớn liên tục tác động nhưng cũng là khu vực có nhiều vẹm xanh kích thước lớn.
Trong khi đó, phụ nữ tập trung ở những ghềnh đá gần bờ, kiên nhẫn cạy từng cụm vẹm trong các khe đá hẹp. Dù không đòi hỏi vốn đầu tư lớn, nghề khai thác vẹm xanh lại tiềm ẩn nhiều khó khăn và rủi ro. Các ghềnh đá sắc nhọn, sóng biển thay đổi bất ngờ cùng thời gian khai thác ngắn khiến người lao động luôn phải tập trung cao độ. Đổi lại, nguồn thu nhập từ vài trăm nghìn đồng mỗi ngày đã góp phần đáng kể cải thiện đời sống cho nhiều hộ dân trong mùa hè, khi nhu cầu tiêu thụ hải sản tại các khu du lịch biển tăng mạnh.
Vẹm xanh và bài toán khai thác bền vững nguồn lợi ven biển
Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, vẹm xanh còn đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái vùng ven bờ. Loài nhuyễn thể hai mảnh này hoạt động như những “máy lọc nước tự nhiên”, hấp thụ tảo phù du và các chất hữu cơ lơ lửng trong nước biển. Nhờ đó, chúng góp phần cải thiện chất lượng môi trường nước và duy trì sự cân bằng sinh thái tại các khu vực bãi triều. Dọc bờ biển Quỳnh Mai tồn tại hệ thống ghềnh đá kéo dài khoảng 2 km, tạo điều kiện lý tưởng để vẹm xanh sinh trưởng và phát triển.
Những thảm vẹm dày đặc không chỉ là nơi cư trú của nhiều loài sinh vật biển như cua đá, tôm nhỏ, cá non mà còn phản ánh môi trường biển tương đối ổn định và giàu nguồn thức ăn tự nhiên. Trước nhu cầu tiêu thụ ngày càng cao, người dân địa phương vẫn duy trì thói quen khai thác có chọn lọc. Những con vẹm trưởng thành đạt kích thước lớn mới được thu hoạch, trong khi các cụm vẹm non được giữ lại để tiếp tục sinh trưởng và tái tạo nguồn lợi. Chính ý thức bảo vệ tài nguyên biển đã giúp nghề khai thác vẹm xanh tồn tại bền vững qua nhiều thế hệ, đồng thời giữ gìn nét văn hóa lao động đặc sắc của cư dân vùng biển Nghệ An.
Nguyễn Liên (tổng hợp)
