Tổng thống Mỹ cho biết thỏa thuận với Iran đang ở giai đoạn cuối, các bên trung gian thúc đẩy nỗ lực chấm dứt xung đột và khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz.
Mỹ và các bên trung gian thúc đẩy tiến trình đàm phán với Iran
Tổng thống đương nhiệm Mỹ Donald Trump ngày 23/5 tuyên bố một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến sự với Iran “về cơ bản đã được đàm phán xong”. Theo ông Trump, các bên hiện chỉ còn thảo luận những chi tiết cuối cùng của một “bản ghi nhớ hợp tác” trước khi công bố chính thức.
Trong bài đăng trên mạng xã hội được báo The Guardian dẫn lại, ông Trump cho biết thỏa thuận tiềm năng có thể bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược có vai trò quan trọng đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu. Reuters trước đó cũng đưa tin Iran và Pakistan đã chuyển tới Mỹ một đề xuất sửa đổi nhằm hướng tới chấm dứt giao tranh và khôi phục lưu thông qua khu vực này.
Một quan chức khu vực am hiểu tiến trình hòa giải nói với AP rằng khuôn khổ đàm phán hiện nay có thể bao gồm tuyên bố chính thức kết thúc xung đột, đàm phán kéo dài hai tháng về chương trình hạt nhân Iran, việc Tehran mở lại eo biển Hormuz và Mỹ chấm dứt phong tỏa các cảng của Iran. Ông Trump cũng cho biết đã điện đàm với lãnh đạo Ả Rập Xê Út, UAE, Qatar, Ai Cập, Jordan, Bahrain, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan và Israel để trao đổi về vấn đề này.
Iran thận trọng trước tuyên bố của ông Trump về thỏa thuận
Dù phía Mỹ tỏ ra lạc quan, Iran vẫn thể hiện quan điểm thận trọng trước thông tin về một thỏa thuận sắp hoàn tất. Hãng thông tấn Fars ngày 24/5 nhận định tuyên bố của ông Trump “không phù hợp với thực tế”, đồng thời nhấn mạnh việc quản lý eo biển Hormuz vẫn hoàn toàn thuộc thẩm quyền của Tehran, bao gồm quyền quyết định tuyến đường, thời gian và cấp phép lưu thông.
Theo Reuters, khuôn khổ thỏa thuận đang được thảo luận gồm ba giai đoạn chính: chính thức chấm dứt chiến sự, xử lý khủng hoảng tại eo biển Hormuz và mở ra khoảng thời gian 30 ngày để đàm phán một thỏa thuận rộng hơn, có thể được gia hạn thêm. Ba quan chức cấp cao Iran nói với The New York Times rằng thỏa thuận nếu đạt được có thể giúp chấm dứt giao tranh tại Iran và Lebanon, đồng thời mở đường cho việc giải phóng khoảng 25 tỉ USD tài sản Iran bị đóng băng ở nước ngoài.
Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf khẳng định Tehran sẽ không thỏa hiệp về “các quyền hợp pháp” của mình và cảnh báo hậu quả sẽ “mạnh mẽ và cay đắng hơn” nếu Mỹ nối lại xung đột. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết xu hướng trong tuần qua là giảm căng thẳng, song vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục đàm phán thông qua các bên trung gian. Tại Mỹ, một số nhân vật Cộng hòa theo đường lối cứng rắn, trong đó có cựu Ngoại trưởng Mike Pompeo, đã lên tiếng chỉ trích những điều khoản được cho là quá mềm mỏng với Iran.
Theo: Báo Thanh Niên
