Đề xuất giảm chênh lệch lương hưu cho người nghỉ trước năm 1995

HÀ NỘI – Bộ Nội vụ cho biết các chính sách điều chỉnh lương hưu thời gian qua đang hướng tới thu hẹp khoảng cách mức hưởng giữa các thế hệ người nghỉ hưu, nhất là nhóm có lương hưu thấp.

Nội dung này được Bộ Nội vụ nêu trong văn bản trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Ninh Bình gửi sau kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI. Cử tri đề nghị có giải pháp tiếp tục thu hẹp chênh lệch lương hưu giữa người nghỉ hưu ở các giai đoạn khác nhau, đặc biệt với những người nghỉ hưu trước năm 1995 hoặc đang hưởng mức lương hưu thấp.

Theo Bộ Nội vụ, mức lương hưu hằng tháng hiện được xác định dựa trên tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội và thời gian tham gia bảo hiểm xã hội của người lao động trước khi nghỉ hưu. Vì vậy, sự khác biệt về mức đóng và thời gian đóng là nguyên nhân dẫn đến chênh lệch mức hưởng giữa các nhóm người nghỉ hưu.

Bộ Nội vụ cho biết Đảng và Nhà nước luôn quan tâm đến đời sống của người nghỉ hưu, nhất là nhóm nghỉ hưu trước năm 1995 có mức hưởng thấp. Chính sách điều chỉnh lương hưu trong nhiều năm qua được triển khai nhằm cải thiện thu nhập và từng bước rút ngắn khoảng cách giữa các đối tượng hưởng lương hưu.

Tại Nghị quyết 28/2018 về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội, Trung ương xác định lương hưu cơ bản được điều chỉnh chủ yếu dựa trên mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng, khả năng cân đối của Quỹ bảo hiểm xã hội và ngân sách nhà nước. Nghị quyết cũng đặt ra yêu cầu quan tâm điều chỉnh phù hợp đối với những người có mức lương hưu thấp và người nghỉ hưu trước năm 1995.

Theo Bộ Nội vụ, chủ trương này đã được thể chế hóa bằng nhiều chính sách cụ thể. Trong giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2024, Chính phủ đã ba lần điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng thông qua các Nghị định 108/2021, 42/2023 và 75/2024.

Các đợt điều chỉnh này không chỉ áp dụng mức tăng chung mà còn dành cơ chế tăng thêm cho người nghỉ hưu trước năm 1995 có mức hưởng thấp. Đây được xem là giải pháp nhằm hỗ trợ nhóm đối tượng chịu nhiều thiệt thòi do điều kiện tiền lương và cơ chế tính lương hưu của các giai đoạn trước.

Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 tiếp tục kế thừa định hướng này khi quy định việc điều chỉnh lương hưu căn cứ vào chỉ số giá tiêu dùng, đồng thời phù hợp với khả năng của ngân sách nhà nước và quỹ bảo hiểm xã hội. Luật cũng nhấn mạnh yêu cầu điều chỉnh thỏa đáng đối với người có lương hưu thấp để giảm chênh lệch mức hưởng giữa các thời kỳ nghỉ hưu.

Mới đây, Chính phủ ban hành Nghị định 162/2026 quy định điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng từ ngày 1/7 với mức tăng chung 8%. Đây là đợt điều chỉnh mới nhất nhằm nâng cao thu nhập cho người đang hưởng các chế độ an sinh xã hội.

Đối với người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hoặc trợ cấp hằng tháng trước ngày 1/1/1995, nếu sau khi tăng 8% mà mức hưởng vẫn dưới 3,8 triệu đồng mỗi tháng thì tiếp tục được điều chỉnh bổ sung. Chính sách này tập trung vào nhóm có mức hưởng thấp nhất trong hệ thống.

Cụ thể, người có mức hưởng từ 3,5 triệu đồng mỗi tháng trở xuống được tăng thêm 300.000 đồng mỗi tháng. Trường hợp có mức hưởng trên 3,5 triệu đồng nhưng dưới 3,8 triệu đồng sẽ được điều chỉnh lên bằng 3,8 triệu đồng mỗi tháng.

Bộ Nội vụ đánh giá các chính sách điều chỉnh lương hưu trong thời gian qua đã góp phần cải thiện đời sống của người nghỉ hưu và người hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội. Đặc biệt, nhóm nghỉ hưu trước năm 1995 và những người có mức lương hưu thấp đang từng bước được hỗ trợ để thu hẹp khoảng cách thu nhập so với các thế hệ nghỉ hưu sau này.

Thiên An (tổng hợp)