Thu phí eo biển Malacca: Indonesia muốn thu phí nhưng bị phản đối

Indonesia đề xuất thu phí tàu thuyền tại eo biển Malacca theo gương Iran, song Singapore và Malaysia khẳng định duy trì quyền tự do hàng hải quốc tế.

Đề xuất thu phí dựa trên vị trí chiến lược

Bộ trưởng Tài chính Indonesia Purbaya Yudhi Sadewa ngày 22-4 đã đưa ra ý tưởng thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Malacca. Mục tiêu của đề xuất này là tận dụng vị trí chiến lược của Indonesia trên các tuyến đường thương mại và năng lượng toàn cầu. Ông Purbaya cho biết, động thái này phù hợp với định hướng của Tổng thống Prabowo Subianto nhằm đưa Indonesia trở thành nhân tố chủ chốt trong nền kinh tế thế giới, thay vì chỉ là một quốc gia ngoại vi như hiện nay.

Theo lãnh đạo ngành tài chính Indonesia, eo biển Malacca là tuyến vận tải hàng hải huyết mạch nhưng từ trước đến nay chưa có khoản phí nào được áp dụng. Ông Purbaya bày tỏ sự băn khoăn về việc tàu thuyền lưu thông tự do mà không đóng góp cho các quốc gia ven biển. Ông cũng tiết lộ rằng ý tưởng này được lấy cảm hứng từ kế hoạch thu phí tàu qua eo biển Hormuz của Iran và tin rằng sự hợp tác giữa các nước trong khu vực sẽ tạo ra giá trị kinh tế lớn.

Hiện nay, eo biển Malacca giáp ranh với Indonesia, Malaysia và Singapore, đóng vai trò kết nối quan trọng giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Việc Indonesia cân nhắc áp phí quá cảnh được xem là một nỗ lực nhằm tối đa hóa lợi ích từ tài nguyên vị trí của mình. Tuy nhiên, đề xuất này đang gây ra những luồng dư luận trái chiều, đặc biệt là sự lo ngại về việc làm tăng chi phí vận tải biển và ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng hàng hóa toàn cầu đi qua khu vực này.

Phản ứng từ các nước láng giềng liên quan

Ngay sau khi thông tin được công bố, Ngoại trưởng Singapore Vivian Balakrishnan đã khẳng định quan điểm không ủng hộ. Ông nhấn mạnh các tuyến đường hàng hải qua eo biển Malacca và Singapore phải được mở cho tất cả tàu thuyền. Singapore tuyên bố sẽ không tham gia vào bất kỳ nỗ lực nào nhằm hạn chế quyền đi lại tự do hoặc áp phí tại khu vực lân cận. Theo phía Singapore, quyền tự do hàng hải là điều đã được đảm bảo và không thể bị xâm phạm vì mục đích kinh tế riêng lẻ.

Đồng quan điểm với Singapore, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Malaysia Anthony Loke khẳng định nước này cam kết đảm bảo tự do hàng hải qua eo biển Malacca. Ông Loke nêu rõ Malaysia là một quốc gia có chủ quyền và là thành viên có trách nhiệm của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO). Malaysia kiên định tuân thủ hệ thống dựa trên luật pháp quốc tế, trong đó việc tôn trọng quyền quá cảnh tự do của các phương tiện vận tải biển là một phần không thể tách rời của các cam kết đa phương.

Sự phản đối từ Malaysia và Singapore cho thấy đề xuất của Indonesia gặp phải rào cản lớn về mặt chính sách vùng. Trong khi Indonesia muốn chuyển dịch từ mô hình quá cảnh tự do sang thu phí, các đối tác còn lại vẫn ưu tiên sự ổn định và tuân thủ các quy chuẩn quốc tế. Việc thực hiện ý tưởng này đòi hỏi sự đồng thuận cao từ tất cả các quốc gia ven eo biển, một điều rất khó đạt được trong bối cảnh các cam kết về tự do hàng hải đang là nền tảng cho thương mại khu vực.

Theo: Báo Thanh Niên