THANH HÓA – Đỗ Viết Dương, sinh năm 1992, đã biến lá sen thành chất liệu làm tranh độc bản sau nhiều năm thử nghiệm, qua đó tìm hướng phát triển mới cho một vật liệu thuần Việt.
- Thái Nguyên tăng tốc các công trình hạ tầng trọng điểm
- Hồ Thị Hường và hành trình từ ba lon gạo đến bình yên tuổi 68 ở Nam Đàn
- Động đất 7,7 độ làm rung chuyển đảo Flores, Indonesi
Sau lần làm ăn thất bại, Dương đến xưởng vẽ của anh rể là họa sĩ Hoàng Tuyển để phụ việc và học hỏi, từ đó dần bén duyên với hội họa. Cuối năm 2020, anh bắt đầu nghiên cứu lá sen sau khi trăn trở về cách lưu giữ vẻ đẹp của những chiếc lá vốn nhanh chóng tàn phai.
Không được đào tạo bài bản về hội họa, Dương từng làm nhiều nghề để mưu sinh và chỉ học hết lớp 12. Việc thường xuyên có mặt trong xưởng vẽ tại thôn 1, Thiệu Vân, phường Đông Tiến, tỉnh Thanh Hóa giúp anh học cách pha màu, tạo hình và hình thành ý tưởng về một dòng sản phẩm riêng.
Gần như ngày nào, anh cũng dậy từ 4h sáng để tìm lá tại các đầm sen trong và ngoài địa phương. Dương cho rằng lúc sương sớm vừa tan là thời điểm lá còn căng, tươi và giữ được hình dáng đẹp.
Ban đầu, anh thử cả hoa và lá sen nhưng nhận thấy hoa khó bảo quản lâu dài. Sau đó, anh chuyển hướng tập trung vào lá, bắt đầu tìm cách xử lý loại vật liệu mỏng và dễ hư hỏng này.
Những thử nghiệm đầu tiên liên tục thất bại. Lá sau khi xử lý có thể bị mốc, đổi màu, bong tróc hoặc phồng rộp chỉ sau vài tuần, khiến nhiều mẻ nguyên liệu phải bỏ đi.
“Những ngày đầu gần như không có sản phẩm nào thành công. Lá vừa xử lý xong vài tuần đã mốc, đổi màu hoặc bong tróc. Có lúc tôi nghĩ mình đã chọn một chất liệu bất khả thi. Nhưng càng thất bại, tôi càng muốn tìm ra lời giải. Có những mẻ lá phải bỏ đi hoàn toàn, vừa tiếc công sức, vừa tiếc tiền. Dẫu vậy, mỗi lần thất bại lại giúp tôi hiểu thêm một chút về đặc tính của lá sen và có thêm động lực để tiếp tục”, Dương kể.
Gần 2 năm tìm cách giữ nguyên gân lá
Sau gần 2 năm và hàng trăm lần thử nghiệm, Dương tìm được quy trình xử lý phù hợp với lá sen. Lá sau khi thu hoạch được làm sạch bùn đất rồi trải qua nhiều công đoạn chống nấm mốc để trở thành chất liệu có thể sử dụng cho tác phẩm.
Điểm riêng của vật liệu này nằm ở hệ thống gân được giữ lại trên từng chiếc lá. Mỗi lá có cấu trúc khác nhau, tạo nên đặc điểm riêng cho từng sản phẩm.
“Ngày cầm trên tay chiếc lá sen đã được xử lý hoàn chỉnh, màu sắc và những đường gân vẫn còn nguyên vẹn, tôi thực sự xúc động. Cảm giác lúc ấy giống như mình vừa giữ lại được một phần vẻ đẹp của thiên nhiên mà trước đây ai cũng nghĩ sẽ mất đi theo thời gian”, Dương nhớ lại.
Khi đã làm chủ được chất liệu, Dương cùng họa sĩ Hoàng Tuyển bắt đầu sáng tác. Hai anh em không chỉ ép khô lá mà kết hợp thư pháp chữ Việt với các chi tiết minh họa, tạo nên những tác phẩm theo ý tưởng của khách hàng hoặc cảm hứng riêng.
Theo họa sĩ Hoàng Tuyển, sen mang cốt cách thanh cao, thuần khiết nên nét bút và các chi tiết trong tác phẩm cần thể hiện được tinh thần đó. Sau khi hoàn thiện, tranh được phủ lớp bảo vệ chuyên dụng rồi đóng khung để duy trì chất lượng trong nhiều năm.
Từ tranh, Dương tiếp tục nghiên cứu kỹ thuật làm lá xuyên sáng. Phần thịt lá được bóc tách, trong khi hệ thống gân tự nhiên được giữ lại để tạo thành những chiếc đèn trang trí có ánh sáng dịu.
“Điều tôi muốn mang đến không chỉ là một bức tranh đẹp mà còn là cảm giác bình yên khi người ta ngắm nhìn. Mỗi chiếc lá sen đều có hình dáng và đường gân khác nhau, giống như mỗi con người đều có một câu chuyện riêng. Vì thế, tôi luôn cố gắng để mỗi tác phẩm là một sản phẩm độc bản”, Dương chia sẻ.
Thời gian tới, Dương dự định mở rộng ứng dụng lá sen sang nón lá, quà lưu niệm và đồ trang trí cho nhà ở, khách sạn, nhà hàng, homestay. Xa hơn, anh mong sản phẩm từ lá sen có thể trở thành những món quà mang bản sắc Việt và giúp vẻ đẹp của sen được lưu giữ lâu hơn.
Hoàng Lan (tổng hợp)
